•    Satış bedeli hiç ödenmemişse,
    •    Mirasbırakanın paraya ihtiyacı bulunmuyorsa,
    •    Devirden sonra taşınmazı kullanmaya devam etmişse,
    •    İşlem yalnızca belirli mirasçıları dışlamak amacıyla yapılmışsa,

Mahkeme, işlemin gerçekte bağış olduğu sonucuna varabilir.

        Burada belirleyici olan görünürdeki işlem değil; tarafların gerçek iradesidir. Satış bedelinin ödenmemiş olması, murisin taşınmazı devrettikten sonra fiilen kullanmaya devam etmesi, taraflar arasındaki yakın akrabalık ilişkisi ve murisin diğer mirasçılarla ilişkilerinin zayıf olması gibi olgular muvazaa lehine değerlendirilir.

        Muris muvazaasına dayalı davalar, tapu iptali ve tescil davası niteliğindedir. Bu davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Muvazaa ispatlandığında, görünürdeki sözleşme hükümsüz sayılır. Tapu kaydı iptal edilir ve taşınmaz miras payları oranında davacı adına tescil edilir.

2025 yılında AK Parti Aydın İl Başkanı Mehmet Erdem, sosyal medyada bir reels video paylaştı. Video Kuşadası’ndaydı. Kanalizasyon patlamıştı. Ve Sayın Erdem şu cümleyi kuruyordu:

“Kuşadası’nda yine kanalizasyon patlaması…
Aydın Büyükşehir Belediyesi limonata dağıtımına verdiği önemi altyapı hizmetlerine de verirse bu sorunlar çözülebilir.”

Net, sert ve siyaseten anlaşılır bir eleştiriydi.
O gün hedefte Aydın Büyükşehir Belediyesi vardı.
Ve belediye başkanı Özlem Çerçioğlu’ydu.

Aradan zaman geçti.

Takvimler 14 Ağustos 2025’i gösterdiğinde, eleştirilen o belediye başkanı AK Parti’ye katıldı.
Siyaset böyle bir şey; dün söylenenler bugün başka bir rafta durabiliyor.

Ama gelin görün ki dün,
yani 2026’nın bir gününde,
Kuşadası AVM önünde,
kanalizasyon yine patladı.

Şimdi ister istemez bazı sorular akla geliyor.

Sayın Mehmet Erdem’e sormak gerekiyor:
– Limonatacı diye tabir ettiğiniz Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı'nız dün Aydın felaketi yaşarken neredeydi? Görevinin başında mıydı?

– 2025’te limonata ile altyapıyı karşı karşıya koyuyordunuz.
Bugün tercihiniz değişti mi?

– Dün “öncelik meselesi” dediğiniz konu, bugün hâlâ aynı şekilde yaşanıyorsa,
sorun limonatada mıydı, yoksa altyapıda mı?

– O gün eleştirdiğiniz belediye başkanı bugün aynı partideyken,
eleştirileriniz geçerliliğini koruyor mu, yoksa videolarla birlikte rafa mı kalktı?

– Kuşadası AVM önünde dün yaşanan bu patlama için
bugün kimi sorumlu görüyorsunuz?

– Eğer sorun hâlâ çözülmediyse,
AK Parti’ye katılım altyapı için bir çözüm değil miydi?

Siyasette videolar silinebilir.
Partiler değişebilir.
Söylemler yumuşayabilir.

Ama vatandaşın ayağının altından fışkıran gerçek değişmiyorsa,
orada bir tutarlılık sorunu vardır.

Kuşadası’nda dün yine aynı yerde kanalizasyon patladıysa,
Aydınlı’nın sorması gayet normaldir:

Limonata mı, altyapı mı?

(Yazının sonunda Mehmet Erdem’in 2025 yılında paylaştığı video ile, Kuşadası AVM önünde dün çekilen görüntüleri izleyebilirsiniz.)

Özlem Çerçioğlu’nun CHP’den AK Parti’ye geçişi sonrası ölçülen tablo,Aydın seçmeninin bu hamleyi reddettiğini gösteriyor.

Sessizce.
Soğukkanlılıkla.
Ama kararlılıkla.

Çöküş Ne Demek? İşte Anketlerin Söylediği

Bugün Aydın’da yapılan ölçümlerde görünen tablo şu:
Tanınırlık var, destek yok
Makam var, meşruiyet yok
Meydan var, seyirci az

Yani mesele birkaç puanlık gerileme değil.Mesele, seçmenin zihninde kopan bağ.

“Artık oy vermem.”
Siyasette bu cümle, çöküşün tanımıdır.

Özlem Çerçioğlu Anketten Neden Rahatsız?

Çünkü anketler gerçeği süslemiyor.
Çünkü anketler protokolü değil, sokağın nabzını ölçüyor.

Ve sokakta konuşulan cümle şu:
“Bu ihanetin bedelini soracağız.”
Bir siyasetçi için en ağır tablo şudur:
    •    İsmin bilinir
    •    Gücün vardır
    •    Ama seçmen gönlünü çekmiştir

Anketler tam olarak bunu gösterdiği için rahatsız edici.Bu yüzden görmezden gelinmek isteniyor. Bu yüzden asansöre bağlanmak isteniyor.Ama gerçek görmezden gelinince yok olmuyor.
Derinleşiyor.

AK Parti Bu Yükü Taşımakta Zorlanıyor

Bu geçiş, AK Parti açısından bir kazanım gibi sunuldu.
Ama Aydın’da sonuç tam tersi oldu.

Çerçioğlu’nun yaşadığı çöküş,iktidar partisine artı yazmadı.Aksine, yük bindirdi.Çünkü Aydınlı seçmen meseleyi parti üzerinden değil,irade üzerinden okuyor.

“Benim oyumla seçildin,sonra bana sormadan yön değiştirdin.”
Bu cümle anketlere girdiği anda,
hiçbir iletişim stratejisi işe yaramaz.

Bugün anketlerde görünen tablo bir “kararsızlık” değil.
Bu, bilinçli bir mesafe.

Ve bu mesafe,
Çerçioğlu lehine kapanmıyor.
Aksine açılıyor.

Bu yüzden tablo “geçici” değil.
Kalıcı bir çöküş işareti veriyor.

Son Söz

Aydın’da sandık günü geldiğinde sürpriz olmayacak.
Sürpriz, bugün hâlâ bu çöküşü inkâr edenler için olacak.

Çünkü anketler şunu çoktan yazdı:

Seçmen gittiğinde gürültü çıkarmaz.
Ama döndüğünde kimseyi bulamazsın.

Ve Aydın’da şu an olan tam olarak bu.

Bu nedenle asıl mesele şudur:
Bir yazı dizisi, neden belirli bir isim tarafından üstüne alınır?

“Tezgahtar Nebahat”, edebiyatın ve politik hicvin kadim yöntemlerinden biri olan tip yaratma geleneğinin modern bir örneğidir. Aristofanes’ten Aziz Nesin’e, Rabelais’den Haldun Taner’e kadar uzanan çizgide, hiciv bireyi değil, bireyin temsil ettiği zihniyeti hedef alır.

Emin Aydın’ın yazı dizisinde de tam olarak bu yapılmıştır.

Nebahat bir isim değildir.
Nebahat bir kimlik değildir.
Nebahat, gücü araçsallaştıran bir siyaset tarzının alegorisidir.

Bu noktada sorulması gereken soru şudur:
Özlem Çerçioğlu bu yazı dizisini neden kendisiyle ilişkilendirdi?

Çünkü siyaset, yalnızca icraatla değil, algıyla da yürür. Uzun süre iktidarda kalan aktörler, zamanla eleştiriyi kişisel algılama eğilimine girer. Eleştiri soyut kaldığında bile, muhatap kendini somut bir hedef olarak hisseder.

Bu, hukuki değil; sosyolojik bir meseledir.

Emin Aydın’ın kaleme aldığı yazılar, doğrudan bir kişiyi hedef almaz. Metinlerde isim yoktur, makam yoktur, somut itham yoktur. Ancak güce dair anlatılan davranış biçimleri, okurun zihninde bir çağrışım yaratır. İşte tam da bu çağrışım alanı, siyasal rahatsızlığın doğduğu yerdir.

Bir karakterle özdeşleşmek, karakterin yazara ait olduğunu değil; okurun kendini orada bulduğunu gösterir.

Bu yüzden “neden üstüne alındı?” sorusunun cevabı metinlerde değil, metinlerin yarattığı yansıma alanındadır.

Edebiyatın en rahatsız edici tarafı da budur:
Ayna tutar ama isim yazmaz.
İşaret eder ama tarif etmez.
Okuyana alan bırakır ama yönlendirme yapmaz.

Gazeteci Emin Aydın’ın yazı dizisi tam da bu yüzden tartışma yaratmıştır. Çünkü metinler bağırmaz, fısıldar. Fısıltı ise bazen yüksek sesten daha rahatsız edicidir.

Burada altını çizmek gerekir:
Bir siyasetçinin, kurgusal bir karakter üzerinden yazılmış bir yazı dizisini kendisiyle özdeşleştirmesi, yazının yöneldiğini değil; siyasetin eleştiriye ne kadar açık olduğunu gösterir.

Gerçekten güçlü olan, mizahla kavga etmez.
Gerçekten özgüveni yüksek olan, eleştiriyi dava dosyasına koymaz.
Çünkü bilir ki, hiciv hedef seçmez; aynayı ortaya koyar.

Sonuç olarak mesele “Tezgahtar Nebahat” değildir.
Mesele, o karakterde görülen reflekslerin, yerel siyasette ne kadar tanıdık olduğudur.

Ve belki de en rahatsız edici soru şudur:
Bir yazı dizisi bu kadar genelse,
neden bu kadar kişisel algılandı?

Bu sorunun cevabı, yazının satır aralarında değil;
siyasetin aynasında durmaktadır.

Aydın’da yaşamak ayrıcalık ister.
Her şehirde bulunmayan bir meziyetimiz var bizim.
Biz projeleri yaşayarak değil, dinleyerek büyütürüz.
Betonla değil, vaatle ısınırız.
İşte bu yüzden Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Özlem Çerçioğlu’na, nam-ı diğer Topuklu Efe’ye, içten bir teşekkür borçluyuz.

Zira Aydın, projelerle anılan bir şehir hâline geldi.

Jeotermal kaynakların etkin kullanımıyla konutlar ısınıyor, seralar üretim yapıyor, termal turizm bölgeyi uçuruyor.
İstihdam artmış, Aydın refaha kavuşmuş.
Toprak sıcak, gelecek parlak. Vahşi Jeotermal kuyuları açılmasına izin verilmiyor.

Güneş enerjisi santralleriyle parklar, doğal yaşam alanları ve arıtma tesisleri çevreye zarar vermeden çalışıyor.
Aydın yenilenebilir enerjide örnek şehir.
Güneş bizden, vizyon bizden.

Ilıcabaşı’ndan başlayan kentsel dönüşümle şehir modern bir çehreye kavuşmuş.
Güvenli yapılar, planlı mahalleler, çağdaş bir kent düzeni…
Eski Aydın gitmiş, yeni Aydın gelmiş.

Ilıcabaşı Ayter Alanı’ndaki 500 yataklı termal otel ve fizik tedavi merkeziyle Aydın, sağlık turizminin merkezlerinden biri olmuş.
Şifa arayan Aydın’a geliyor, ekonomi canlanıyor.

İzmir, Denizli ve Muğla yollarında yapılan  alt ve üst geçitler, köprülü kavşaklar sayesinde trafik sorunu tarihe karışmış.
Dörtyol’dan geçen durmadan geçiyor, kavşaklar akıyor.

Efeler, Söke ve Nazilli’de kurulan asfalt fabrikalarıyla şehrin her yanı pırıl pırıl asfalt.
Ne çukur var ne de yama.
Direksiyonlar titremiyor, vatandaş sarsılmıyor. Şöför esnafı sanayinin yolunu unuttu.

Efeler Topyatağı’ndaki askeri tabur şehir dışına taşınmış, yerine Aydın manzarasına hâkim bir seyir tepesi yapılmış.
Şehre yukarıdan bakmak artık lüks değil, hizmet.

Menderes Nehri çevresi rekreasyon alanına dönüşmüş.
Yürüyüş yolları, yeşil alanlar, sosyal yaşam…
Nehir artık sadece akmıyor, yaşatıyor.

50 bin kişilik Zeybek Arena Stadyumu, Aydınspor’un yuvası olmuş. 
Tribünler dolu, şehir futbolun kalbi.

Işıklı Doğal Yaşam ve Tema Parkı çocukların gözdesi.
Aileler mutlu, şehir nefes alıyor.

Tarihi Taşdöner Sineması restore edilmiş, kültür ve sanat Aydın’da yeniden hayat bulmuş.

Okuyunca insanın içi kabarıyor değil mi?
“İyi ki bu şehirde yaşıyorum” diyor.

Mesela yani…

Hedef kim?
Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel.

İyi de insan bir aynaya bakar.

Özlem Hanım, 2009–2014 yılları arasında Aydın Belediye Başkanıydı.
O dönem belediye binası neredeydi?
Esko İşhanı’nın yanındaki mütevazı kiralık binada.

Sonra ne oldu?
2014’te büyükşehir yasası çıktı.
Aydın “büyüdü”, yetkiler büyüdü, koltuk büyüdü…
Ama bina?

Bugün “Büyükşehir Belediyesi” tabelası asılı olan o görkemli bina,
Hüseyin Aksu döneminde,
merkez ilçe Aydın’da (bugünkü Efeler) yaşayan vatandaşların ödediği vergilerle yapıldı.

Altını kalın kalın çizelim:
Bu bina 17 ilçenin değil,
Efeler halkının parasıyla inşa edildi.

Normalde kime ait olmalıydı?
Efeler Belediyesi’ne.

Peki kim kullanıyor?
2013’ten beri Özlem Çerçioğlu.

Sığıntı Kim?

Şimdi soralım:
Efeler’in vergileriyle yapılan binayı,
17 ilçeye hizmet veriyor bahanesiyle yıllardır işgal etmek mi sığıntılık,
yoksa kendi ilçesinde seçilmiş belediye başkanı Ömer Günel’in vatandaşa hizmet için sınırları zorlaması mı?

Bir binayı alıp “ben oturuyorum” demekle,
o binanın sahibi olunmuyor.

Bu tabloya bakıp hâlâ başkalarına “sığıntı” demek,
en hafif tabirle siyasi mizah malzemesidir.

AKP’ye Geçen CHP’li Olur mu? Olmuş…

Siyasi duruş desen,
CHP rozetiyle başlayıp,
AKP kulvarında koşan bir belediye başkanından bahsediyoruz.

Haliyle ortaya şöyle bir manzara çıkıyor:
CHP’li seçmenin oylarıyla,
Efeler halkının vergileriyle,
AKP’ye göz kırpan bir büyükşehir belediye başkanı Özlem Çerçioğlu...

Buna ne denir?
Siyasi göçmenlik.

Ama işin ironik tarafı şu:
Göçmenlik yapan,
başkalarına “sığıntı” demeye kalkıyor.

Efeler’e Yapılan Haksızlık, Açık Bir İhanettir

Sadece Efeler ilçesinde yaşayan vatandaşların vergileriyle yapılan bir binanın,
17 ilçeye hizmet veriyor diye gasbedilmesi;
Efeler’e yapılmış açık bir haksızlıktır.

Bu haksızlık,
sadece idari değil,
aynı zamanda siyasi bir ihanettir.

Son Söz

Kuşadası Belediye Başkanı’na “sığıntı” diyenler,
önce aynaya,
sonra binanın kimin vergileri ile yapıldığına en sonunda da vicdanlarına baksın.

Çünkü bu şehirde gerçek sığıntılar,
başkalarının emeğiyle yapılan koltuklarda oturup
ahkâm kesenlerdir.

Emekliye yapılan zam da işte böyle: Yerli yerinde görünüyor, ama yetmiyor. Kâğıt üzerinde artmış gibi duran maaş, pazara inince eksiliyor; manava uğrayınca susuyor; kasabın önünde başını öne eğiyor. Bir ekmek daha az, bir domates daha pahalı… Zam dedikleri, cümle içinde kalmış bir kelime gibi; var ama anlamı yok.

Bu ülkede emekli olmak, artık dinlenmek demek değil. Emekli olmak, gün boyu yürüyerek ucuzunu aramak demek. Sabahın serinliğinde semt pazarına varıp akşamın karanlığında eve dönmek… Poşet hafif, omuz ağır. “Bugün de idare ederiz” cümlesi, evin duvarlarında yankılanıyor. İdare, yeni bir yaşam biçimi olmuş.

Yetkililer konuşuyor: Enflasyon, denge, bütçe disiplini… Kelimeler düzgün, cümleler temiz. Ama sokakta kelimeler değil, fiyatlar konuşuyor. Ve fiyatlar, emekliye bağırıyor. Bir ömür çalışmış, alın terini toprağa akıtmış insanların payına düşen; sabır ve suskunluk oluyor.

Emekli maaşına yapılan düşük zam, sadece bir ekonomik tercih değil; bir ruh hâlinin ifadesi. “Yetmesi gerek” denilen bir rakamın, yetmediğini bilerek verilmesi. Bu bilginin ağırlığı, asıl zamdır belki de: İnsan onurundan eksilen.

Bir bankta oturan emekli kadın, torunu için aldığı çikolatayı ikiye bölüyor. Yarımını cebine koyuyor, yarımını çocuğun avucuna bırakıyor. Gülümsüyor. Gülümseme de bölünüyor; yarısı yüzünde, yarısı yüreğinde kalıyor. İşte zam bu gülümsemenin yarısı kadar.

Bir ülkenin vicdanı, emeklisine bakarak ölçülür derler. Eğer doğruysa, aynaya bakma vaktidir. Çünkü aynada görünen; yoksulluğa alıştırılmış, kanaate mahkûm edilmiş, “şükret” kelimesiyle susturulmuş bir kalabalıktır.

Zam, rakam değildir. Zam, hayatı biraz olsun kolaylaştırmaktır. Bir ekmek daha, bir çorba daha, bir umut daha… Emekliye yapılan bu düşük zam, umudu da düşük tutuyor. Ve umut düşük olunca, memleket de boynunu büküyor.

İnsanlar açken büyük sözler işitmez. Emekli de açtır; cebinde değilse bile geleceğinde. Ve açlığın olduğu yerde, adaletin sesi kısık çıkar.

İddialara göre, AKP’li Aydın Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Muttalip Özsemerci, belediyeye ait kiralık bir araçla, mesai saatleri dışında gece yarısı, evinin yakınlarında kaza yaptı. Araç tarlaya uçtu, takla attı. Klasik bir trafik kazası mı? Keşke öyle olsaydı.

Kulislerde konuşulanlara göre Özsemerci alkollüydü. Olay yerine gelen polis ekiplerine “ahkâm kestiği” de yine iddialar arasında. Elbette bunların tamamı yargı kararı değil; ama kamuoyunun cevap beklediği çok net sorular var.

Mesela:

• Belediyeye ait bu aracı kullanma yetkisi resmi kayıtlarda var mı?

• Mesai dışında kullanılan araç için görev yazısı düzenlenmiş miydi?

• Eğer görev yoksa, bu araç hangi kamu hizmeti için kullanılıyordu?

• Belediyenin araçları Özsemerci'ye özel hizmet için mi yoksa halka hizmet için mi alındı?

Daha da önemlisi:
Bu kaza sıradan bir vatandaşın başına gelseydi süreç nasıl işlerdi?

Alkollü araç kullanma iddiası varsa ehliyete el konulur, idari para cezası kesilir, adli süreç başlar. Peki konu üst düzey bir belediye yöneticisi olunca prosedür değişiyor mu?

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı anlı ak başı dik olan Özlem Çerçioğlu şu ana kadar tek satır açıklama yapmadı. Ne “iddialar asılsız” dendi ne de “gereği yapılacaktır.” Sessizlik tercih edildi. Ama kamu yönetiminde sessizlik, çoğu zaman cevaplardan daha gürültülüdür. Şaşırdık mı? Aslında hayır. Daha önce Aydın Büyükşehir Belediye Başkanvekili Polat Bora Mersin'in, Genel Sekreter Ertuğrul Yamen'in maceralarını en az benim kadar herkes biliyor. Çerçioğlu bu olaylarda ağzını açtı mı? Kocaman bir HAYIR... Bu iddilara cevap vermek yap işlet devret modeli ile yaptırdığınız Atatürk Kent Meydanı'nda, Aydın Halkını borçlandırıp, kiralayarak aldığınız araçları sergilemeye benzemez...

Bir başka merak konusu da şu:
Bu olay, emsal teşkil etmesi açısından bir idari yaptırıma dönüşecek mi?
Yoksa “oldu bitti” diyerek dosya rafa mı kaldırılacak?

Ak Parti İl Başkanı Mehmet Erdem bu konu hakkında bir yorum yapacak mı?

Top Aydın Valiliği’nde mi?
Valilik bir soruşturma başlatacak mı, yoksa konu belediye koridorlarında kaybolup gidecek mi?

Bu soruların tamamı, kişisel değil kamusal sorulardır. Çünkü ortada bir kamu aracı, bir kamu görevlisi ve kamu güvenliği vardır.
 

Kısacası;
Araç tarlaya uçtu,
Ama asıl takla atan şeffaflık oldu.

Biz sormaya devam edeceğiz.
Çünkü bu şehirde direksiyon başında olanlar kadar, hesap vermesi gerekenler de var.

“Güzel Aydın”a Varış

Evliya Çelebi, Menderes Ovası’na indiğinde ilk dikkatini çeken şey toprağın cömertliğidir. Seyyah, bu bölgeyi anlatırken sık sık “bolluk” ve “nimet” kelimelerine başvurur. Ona göre Aydın, Tanrı’nın tabiatta esirgemediği yerlerdendir. Ne ekilse biter, ne dikilse meyve verir. Bu yüzden Aydın için “Anadolu’nun ambarı” demek hiç de abartı sayılmaz.

İncir, Zeytin ve Pamuk Diyarı

Evliya’nın Aydın tasvirlerinde incirin özel bir yeri vardır. Öyle ki, Aydın incirini överken bal ile yarışacak kadar tatlı olduğunu söyler. Zeytinlikler ise ovayı bir yeşil deniz gibi sarar. Pamuk tarlaları, dönemin Osmanlı ekonomisi için hayati bir ürün olarak seyyahın dikkatinden kaçmaz. Evliya, bu ürünlerin yalnızca yerel halkı değil, İzmir limanı üzerinden tüm Akdeniz ticaretini beslediğini vurgular.

Şehir Hayatı ve Mimari
    17.    yüzyılda Aydın, Evliya Çelebi’ye göre düzenli ve ferah bir yerleşimdir. Camiler, hanlar ve hamamlar vakıf düzeniyle ayakta durur. Evler avlulu, sokaklar geniştir; yaz sıcağına karşı gölge hesap edilmiştir. Evliya, bugün Tralleis Antik Kenti olarak bilinen harabeleri gördüğünde ise geçmiş medeniyetlere dair ibretlik satırlar kaleme alır. Ona göre bu yıkıntılar, “zamanın her kudretliyi nasıl dize getirdiğinin sessiz şahidi”dir.

Aydın İnsanı: Mert, Misafirperver, Yiğit

Evliya Çelebi’nin Aydın’a dair en sıcak satırları, hiç şüphesiz halkı anlattığı bölümlerdir. Aydınlıyı güler yüzlü, açık sözlü ve misafirperver olarak tanımlar. Köylerde yabancıya kapı kapatılmaz; sofra kurulur, ikram edilir. Zeybek oyunları, düğünlerde ve özel günlerde yalnızca bir eğlence değil, bir karakter göstergesidir. Evliya’ya göre bu diyarda yiğitlik, sözle değil hâl ile ölçülür.

Kervanlar, Hanlar ve Ticaret Yolları

Aydın, Evliya’nın gözünde bir kavşak noktasıdır. İzmir limanına uzanan ticaret yolları sayesinde kervanlar eksik olmaz. Hanlar dolup taşar; deve çıngırakları, tüccar sohbetlerine karışır. Bu canlılık, Aydın’ı sadece tarımda değil, ticarette de güçlü kılar.

Evliya’nın Ardından

Evliya Çelebi’nin satırlarında Aydın, yalnızca geçmişte kalan bir güzellik değildir. Onun anlattığı bereket, misafirperverlik ve hayat sevinci, bugün bile bu topraklarda hissedilir. Asırlar öncesinden gelen bu tanıklık, Aydın’ın neden hâlâ “Ege’nin verimli kalbi” olarak anıldığını açıkça gösterir.

“Her kim Aydın iline varır ise, gönlü ferah, rızkı vâsi olur.”

İktidarın “zam” dediği şey, milyonlara dayatılan organize bir yoksulluk rejimidir

Bu ücretle yaşanmaz.
Ne Ankara’daki makam odalarında…
Ne televizyon stüdyolarında…
Ne de TÜİK’in süslü tablolarında…

Bu ücretle ancak hayatta kalınır. O da her ay biraz daha eksilerek.

Asgari ücret açıklandı. İktidar her zamanki cümleyi kurdu: “Çalışanı ezdirmedik.”
Peki kim eziliyor?

Cevap sokakta.
Markette etikete bakıp ürünü geri koyanlar…
Kirayı denkleştirmek için borcu borçla kapatanlar…
Çocuğunun beslenme çantasını eksiltenler…

Bu tabloya “refah” demek, halkın aklıyla alay etmektir.

Yine rakamlar konuştu.
Yine yüzdeler havada uçuştu.
Yine dayanak aynıydı: TÜİK.

Ama bu ülkede kimse TÜİK grafikleriyle karnını doyurmuyor.
İnsanlar maaş bordrosuna değil, pazardaki etikete bakarak yaşıyor.
İktidarın açıkladığı enflasyonla halkın yaşadığı enflasyon arasında derin bir uçurum var.
Ve o uçurumda emekçinin alın teri duruyor.

Gerçeği açıkça söyleyelim:
Bu bir hata değil, bilinçli bir tercihtir.

Asgari ücret düşük tutuluyor.
Çünkü ucuz emek bu düzenin yakıtıdır.
Çalışan yoksullaştırılıyor, sermaye korunuyor.
Yoksulluk yönetiliyor, itiraz bastırılıyor.
Borçlu, güvencesiz ve yorgun bir toplumdan sessizlik bekleniyor.

Asgari ücret artık “en az” ücret değildir.
Asgari ücret, en yaygın ücrettir.

Bu, ücret politikasının iflasıdır.
Üretim var, emek var ama adil paylaşım yok.
Çalışanlar çoğunlukta ama karar masasında yok.

Bu bir ekonomi meselesi değil;
düpedüz sınıfsal bir tercihtir.

“Sosyal devlet” diyorlar.
Sosyal devlet, açlık sınırında yaşamayı normalleştirmek değildir.
Asgari ücret bir lütuf değil, anayasal bir haktır.
Ve bugün bu hak, göz göre göre budanmaktadır.

İktidarın yaptığı zam geçimi sağlamıyor.
Yoksulluğu kalıcılaştırıyor.

Açık yazıyoruz:
Bu zam çözüm değil.
Bu zam oyalamadır.
Bu zam, “daha fazlasını istemeyin” demenin ekonomik karşılığıdır.

Bir ülkede çalışanlar her yıl biraz daha fakirleşiyorsa,
ortada bir “başarı hikâyesi” yoktur.

İyi pazarlanmış bir başarısızlık vardır.
Ve o başarısızlığın bedelini her gün milyonlar ödüyor.

BU ÜCRETLE YAŞANMAZ.
Yaşatmadığınız her günün hesabı,
bir gün mutlaka sorulur.

Bu geçişin ardından yaptığı açıklamalar ise Söke’de yalnızca şaşkınlık değil, bolca tebessüm ve ironi de yarattı.

Bir gün çıkıp,
“Söke’de 24 yıllık hasreti bitirdim” dedi.
Doğru… AK Parti açısından baktığınızda Söke’de 24 yıl sonra bir belediye başkanı kazanılmıştı. Ama o 24 yılı bitiren kimdi? Sökelinin CHP’ye verdiği oylar mı, yoksa sonradan değiştirilen rozet mi, orası hâlâ muamma.

Başka bir röportajda ise şu cümle döküldü ağzından:
“CHP’de kıymetimi bilmediler.”

Enteresan…
39 bin 258 oyla belediye başkanı yapıldığınız bir partide “kıymet bilinmemesi” kavramı gerçekten üzerine akademik tez yazılacak seviyede.

Bu sürecin ardından CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, Sökelinin iradesini yok sayarak AK Parti’ye geçen Arıkan’a, Türk siyasi literatürüne çok yakışan bir lakap taktı:
“Zübük.”

Ve ilginçtir…
Bu lakap Meclis’te kalmadı, Söke sokaklarına indi.

Bugün Söke’de dolaşın, esnafla, pazarcıyla, kahvehane amcalarıyla konuşun…
Arıkan ismi çok geçmez ama “Zübük” fazlasıyla dolaşır.

Geçen gün ben de kulak misafiri oldum Belediye Meydanı'nda.
Bir amca, hararetle anlatıyor:
“Bu Zübük var ya…”

Derken cümleye bir kelime daha ekledi:
“Zübük… ama aynı zamanda Casper!”

Durur muyum?
“Amca,” dedim, “Zübük tamam da, Casper nereden çıktı?”

Amca hiç düşünmeden cevabı yapıştırdı:
“Çocuum, bu Zübük yaklaşık bir aydır ortalıkta yok.
Ne belediyeye uğruyo,
ne Söke’ye bir çivi çakıyo.
Kapıdaki güvenlik dedi ki ‘raporluymuş.’
E Casper da neydi?
Bizim çocuklar küçükken izlerdi…
Sevimli hayalet!”

İşte Söke siyasetinin geldiği nokta ortada.

Söke’nin seçilmiş belediye başkanı,
şehirde görünmeyen,
belediyede esamesi okunmayan,
halkın arasında olmayan,
ama adı herkesin dilinde olan bir figür hâline geldiyse…

Bu artık siyasi eleştirinin değil,
siyasi mizahın konusudur.

Elbette Casper benzetmesi biraz tartışmalı.
Çünkü Casper sevimlidir,
zararsızdır,
kimseye hayal kırıklığı yaşatmaz.

O yüzden Söke’de sorulması gereken soru şudur:

39 bin 258 oyun sahibi nerede?
Söke Belediyesi’ni kim yönetiyor?
Rozet değişince halkın karşısına çıkacak yüz mü kalmadı?

Söke halkı sandıkta iradesini net ortaya koydu.
O iradenin bugün “Zübük” mü, “Casper” mı diye anılıyor olması ise bu şehrin değil, tercihini değiştirenlerin aynaya bakıp düşünmesi gereken bir meseledir.

Velhasıl…
Söke’de bugün resmi bir ilan yok ama
sözlü kültürde dolaşan ilan çok net:

“KAYIP ARANIYOR!”

Bulana 39 bin 258 oyun hatırı sorulacak.

Yıl 2024, aylardan Mart. Mart dediysem, 31 Mart sanmayın seçimlere henüz bir aydan az bir süre var.

Aman Allahım bir ressamın tuvalinden mi çıkmış bu renk cümbüşü. Yeşilin her tonunu  barındıran lahanalar, süt köpüğü kıvamında karnıbaharlar; mor havuç, kırmızı turp, mis gibi kokusuyla bizi yıllar öncesine götüren portakal...

Buhar çıkıyor bazı stantlardan... Esmer teninin üzerindeki kestane renkli saçları, oyalı tülbentin içinden özgürlüğe uçarcasına kaçan patates satıcısına yaklaşıyorum. Elinde tuttuğu karton bardaktan çıkan buhar; genç kadını, kartpostala dönüştürse de ben buharı çıkan içeceği merak ediyorum. Pek çok stantta benzer görüntü, mis gibi de kokular yayılmıyor değil. Satıcı kadın, yoğun. Alışverişimi yapıp meşgul etmeden sakin bir pazarcı arıyorum .

O da ne! caminin önünde devasa bir stant üzerinde Aydın Büyükşehir Belediyesi, yazıyor. Görüntülerden anlıyorunm ki dumanı çıkan karton bardakların kaynağı orası. Sessizce o yöne doğru yol alıyorum. Üzerlerinde tertemiz mutafak önlükleri, başlarında boneler, yüzleri gülümseyen 4-5 kadın. "Almaz mısınız?" diyor biri, ışıl ışıl bakan gözleriyle. Elbette, deyip elimi uzatırken stantın tam ortasındaki bir diğer güler yüzlü  kadın, "Aydın Büyükşehir Belediye Başkanımız Özlem Çerçioğlu'nun size selamları var" diyor.

İçinde çorba olduğunu öğrendiğim karton bardak avcumu, pazardaki görüntüler de ruhumu ısıtırken kırmızı pancar satan bir kadına yaklaşıyorum. Buralardaki pazarların en güzel yönlerinden biri satıcılarının çoğunun kadın, özellikle de yörenin yerli kadınlarından oluşması. "Çok şanslısınız. Başkan size bakıyor" deyince gülümsüyor orta yaşın biraz üzerindeki yanakları ayazdan yanmış satıcı kadın, "Seçim var seçim. Bizim başkan her seçimden önce yapar. Seçim biter çorba da biter, hizmet de gari. Bizim başkan işini bilir." Hemen yanı başındaki stanttan söze karışan genç bir adam, kadın satıcıya hitaben: "Sen emekli kart almayacan mı? Başkan dün televizyonda açıkladı. Emekli kartı olanlara belediyenin et satış mağazasından yüzde 20 indirimli satış başlamış."

Sokaktan al haberi. Yurttaş doğru söylüyor. Belediyenin yıllardır satış mağazası olmasına rağmen sayın Çerçioğlu, seçime bir ay kala aldığı emekli kartla yüzde 20 indirim kararını uzayda içme suyu dolu bir gezegen keşfetmiş gibi büyük lansmanlarla açıklıyor. Belediyenin sitesi başta olmak üzere halkın duyabileceği her plotformda bu inanılmaz hizmet anlatılıyor. Emekli kart kuyruğunda bulunan yurttaşların fotoğrafları çekiliyor. Her gün sayılar artıyor, 100 binler bu kartı kullanıyor, tanıtım da tanıtım.  "Türkiye örnek alıyor" haberleri yapılıyor.  Hatta 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamasında kapsam daha da genişletiliyor. Kutlama da kutlama...

Binbir gece masalına dönen bu kutlamalar, bir gün yerini ciddiyete bırakıyor. Çerçioğlu, bu kararı verişinin seneyi devriyesi gelmeden emekli tebaası için yeni bir karar yayınlıyor: "Bundan kelli emekli kart kullanan emekliler, kuzu eti yiyecekse indirimden yararlanamayacak. Varsa parası indirimsiz kuzu eti alacak, yoksa dana.!

Olaya optimist bir bakış açısıyla yaklaşıp sayın Çerçiğulu'nun emeklileri korumak için böyle bir karar almış olabileceğini de düşünmüyor değilim. Sonuçta Çerçioğlu, toplumu düzeni çok iyi bilen bir siyasetçi.

Çerçioğlu'nun bu önemli kararına binaen kuzu etinin emeklilere fayda ve zararlarını bir uzmana sordum. Uzmandan aldığım bilgileri, noktasına  virgülüne karışmadan sizinle paylaşıyorum.

"Kuzu eti, yüzyıllardır birçok kültürde hem besleyici hem de şifalı bir gıda olarak kabul edilir. Özellikle yaşlı bireylerin beslenmesinde ve zihinsel sağlığın korunmasında önemli rol oynayabilecek değerli besin ögelerini içerir. Protein, demir, çinko, B vitaminleri ve sağlıklı yağ asitleri bakımından zengin olan kuzu eti, dengeli bir diyetin parçası olarak tüketildiğinde önemli katkılar sağlayabilir.

1. Yaşlı Bireyler İçin Kuzu Etinin Faydaları

1.1. Kas Kütlesini Korumaya Yardımcı Olur

Yaş ilerledikçe kas kütlesinde doğal bir azalma yaşanır (sarkopeni). Kuzu eti, yüksek biyoyararlanıma sahip tam protein içerir. Bu proteinler vücudun kas dokusunu onarmasına, korumasına ve güçlendirmesine yardımcı olur.

1.2. Demir ve B12 Vitamini ile Enerjiyi Destekler

Kuzu eti, özellikle yaşlı bireylerde daha sık görülen B12 vitamini eksikliği açısından değerli bir kaynaktır.

B12 vitamini sinir sistemi sağlığı için kritik öneme sahiptir.

Demir, kansızlığı önlemeye yardımcı olur ve yorgunluğu azaltır.

Bu iki besin, yaşlılarda hem fiziksel hem bilişsel fonksiyonların korunmasını destekler.

1.3. Bağışıklığı Güçlendirebilir

Kuzu eti yüksek miktarda çinko içerir. Çinko, bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasında kilit rol oynar. Yaşlılarda enfeksiyon riskinin artmış olması nedeniyle doğal çinko kaynakları önemlidir.

1.4. Kolay Sindirilebilir Bir Kırmızı Et Türüdür

Genç hayvanlardan elde edilen kuzu eti, dana etine kıyasla daha yumuşak yapıda olduğu için çoğu yaşlı birey tarafından daha kolay sindirilir ve çiğnenmesi daha rahattır.

2. Kuzu Etinin Akıl Sağlığı ve Zihinsel İşlevler Üzerindeki Etkileri

2.1. Omega-3 Yağ Asitleri ile Beyin Fonksiyonlarını Destekler

Kuzu eti, özellikle otlakta yetişen hayvanlardan elde edildiğinde iyi bir omega-3 yağ asidi kaynağıdır. Omega-3’ler;

Belleği destekler,

Sinir hücrelerinin iletişimini güçlendirir,

Alzheimer ve demans gibi yaşla ilişkili bilişsel gerilemelere karşı koruyucu etki gösterebilir.

2.2. B Vitaminleri ile Duygudurum ve Hafızayı Destekler

B12, B6 ve niasin gibi vitaminler beyin hücrelerinin enerji üretimi ve DNA onarımında kritik görev taşır.

B vitaminlerinin yeterli alımı:

Depresyon riskini azaltabilir,

Dikkat ve odaklanmayı artırabilir,

Hafıza fonksiyonlarını koruyabilir.

2.3. Yüksek Demir İçeriği ile Zihinsel Netliği Artırır

Demir eksikliği, hafıza sorunları ve dikkat eksikliği gibi problemlere yol açabilir. Kuzu eti, vücut tarafından kolayca emilen hem demiri barındırdığı için zihinsel berraklığı destekler.

3. Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Kuzu eti birçok fayda sunsa da porsiyon kontrolü önemlidir.

Günlük tüketim miktarı genellikle 60–90 gram civarında tutulabilir.

Düşük yağlı pişirme yöntemleri (ızgara, haşlama, fırın) tercih edilmelidir.

Kalp veya böbrek hastalığı olan yaşlı bireyler, tüketim miktarını doktoruna danışmalıdır.

Sonuç olarak; kuzu eti, içerdiği protein, vitaminler, mineraller ve sağlıklı yağlar sayesinde yaşlı bireylerin hem fiziksel sağlığının korunmasına hem de zihinsel işlevlerinin desteklenmesine katkı sağlayabilecek besleyici bir gıdadır. Dengeli bir beslenme düzeni içinde, uygun porsiyonlarla tüketildiğinde kuzu eti, yaşlılığın getirdiği bazı sağlık risklerini azaltmaya yardımcı olabilir ve yaşam kalitesini artırabilir."

Uzmanın; kuzu etine ilişkin açıklamalarından anlaşılıyor ki kuzu eti, emeklilerin sağlığına zarar değilmiş. Ancak, seçim öncesi şaşaalı toplantılarla Emekli Kart'ın yurttaşlara Halk Ege Et şubelerinde et ve süt ürünlerinde yüzde 20'lik indirim sağlayacağını açıklayan Çerçioğlu, bugün kuzu etinin indirime tabi olmadığını, bilgilerinize sunuyor. Emekliye, "Emekli Kart yüzde 20 uygulaması; Dana Kıyma, Dana Kuşbaşı, Dana Sucuk, Süt ve Süt ürünlerinde geçerlidir" deyim yerindeyse yine  "Yersen bu" diyor.

Kurultay, partide daha katılımcı, daha şeffaf ve daha örgüt merkezli bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilebilir. Bu yeni çizgi, Aydın örgütüyle uyumlu bir resim sergiledi. Ancak Aydın açısından kurultayın etkilerini anlamak için sadece salonun enerjisine bakmak yetmez; seçilen isimlere ve bu isimlerin parti içi rollerine bakmak gerekir.

Bu noktada ilk dikkat çeken gelişme, Aydın Milletvekili Avukat Süleyman Bülbül’ün yeniden Yüksek Disiplin Kurulu üyeliğine seçilmesidir. Hukukçu kimliği, ilkelere bağlı duruşu ve parti içi meselelerdeki titiz yaklaşımıyla bilinen Bülbül’ün YDK’da devam etmesi, Aydın’ın karar mekanizmalarındaki etkisinin güçlenerek sürdüğünü gösteriyor. CHP’nin disiplin sürecinin daha kurumsal ve daha hukuki bir zemine oturtulacağı bu yeni dönemde Bülbül’ün ağırlığı kritik olacak.

Aydın’ın gençlik açısından da önemli bir hamlesi var: Kuşadası Gençlik Kolları Başkanı Tuğçe Ölkü’nün il kongresinde kurultay delegesi seçilmesi. Bu seçim, gençliğin yıllardır talep ettiği “karar alma mekanizmasında yer alma” isteğinin Aydın’da karşılık bulduğunu gösteriyor. CHP’nin gençleşme iddiası, artık söylemin ötesine geçerek fiili bir temsil yaratmış durumda. Tuğçe Ölkü gibi dinamizmi yüksek isimler, Aydın’ın önümüzdeki dönemde daha canlı, daha üretken ve daha kapsayıcı bir örgüt yapısı kurmasına katkı sunacaktır.

Fakat son günlerde sosyal medyada öne çıkan başka bir tartışma da var: Bülent Tezcan’ın Parti Meclisi’ne girmemesi. Bazı çevreler bunu eleştiri konusu yapıyor, hatta Tezcan’ın etkisini kaybettiğini iddia edenler bile var. Oysa gerçek durum bunun tam tersi…

Bülent Tezcan şu anda CHP içinde son derece kritik bir görev yürütüyor.
Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından kurulan Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisinin İcra Kurulu Üyesi olarak, hem adaylık sürecinin hem de kampanya hazırlıklarının koordinasyonunu üstlenmiş durumda. Bu görev, parti içindeki hemen hemen tüm birimlerle eşgüdüm gerektiren, stratejik önemi yüksek bir pozisyon. Tezcan’ın PM’ye aday olmaması, dışarıdan görüldüğü gibi bir geri çekiliş değil; tam aksine, CHP’nin en hayati süreçlerinden birinde üstlendiği göreve odaklanmasının bir sonucudur.

Yani Tezcan’ın PM listesinde olmaması “önemsizleşme” değil, yüksek stratejik sorumluluğun devamıdır.
Bu açıdan bakıldığında Aydın’ın CHP içindeki temsil gücünün zayıflaması değil, tam aksine farklı alanlara yayılarak güçlendiği görülüyor.

Tüm bu tablo birlikte okunduğunda Aydın açısından üç temel sonuç ortaya çıkıyor:

1. Kurumsal ağırlık korunuyor ve güçleniyor: Süleyman Bülbül’ün YDK’daki varlığı, Aydın’ın karar alma süreçlerindeki etkinliğini pekiştiriyor.

2. Gençlik temsil gücü artıyor: Tuğçe Ölkü’nün delegeliği, gençliğin sesi ile örgüt aklının buluşmasını sağlıyor.

3. Stratejik etki üst düzeyde: Bülent Tezcan, CHP’nin cumhurbaşkanlığı kampanyasının en kritik koordinasyon merkezinde görev yaparak Aydın’ın ulusal siyaset içindeki ağırlığını artırıyor.

Sonuç olarak CHP’nin 39. Kurultayı, Aydın için sadece bir değerlendirme dönemi değil, aynı zamanda yeni bir pozisyon alma imkânıdır. Deneyimin, gençliğin ve stratejik aklın aynı anda güç kazanması, Aydın’ı önümüzdeki süreçte partinin gidişatını etkileyen illerden biri hâline getirecek.

Aydın artık yalnızca bir kale değil; CHP’nin geleceğini şekillendiren merkezlerden biri…

Ama bu özel günün en başında bir isim vardır: Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk.
Onun “Öğretmenler! Yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.” sözü hâlâ bu ülkenin ruhunu taşır. Bu cumhuriyeti kurarken en çok eğitime, öğretmene yaslanması boşuna değildi. Çünkü biliriz; bir milletin kaderi, sınıfın kapısından içeri giren öğretmenle değişir.

Bugün yine Atatürk’ün izinde, öğretmenlerimize minnetle eğildiğimiz bir gün.
Ama içimde hep aynı sızı… Aynı yarım kalmışlık hissi…

Bir sınıfı bile olmadan ömür tüketenler var

Türkiye’de yüzbinlerce genç öğretmen, yıllarını vererek aldığı diplomasını duvara asıp bekliyor. Kimi evladının gözünün içine bakıyor, kimi başka işlerde hayata tutunmaya çalışıyor. Kimi pazarda tezgâh açıyor, kimi bir kafede garsonluk yapıyor…
Sorduğunuzda hepsinin cevabı aynı:
“Ben öğretmenim ama atanamadım.”

Bu cümle, bir bireyin kaderini değil, bir ülkenin eğitim politikalarının fotoğrafını çekiyor aslında.

Sınıfa girmeyi bekleyen onca öğretmen varken, kalabalık sınıflarda nefes almakta zorlanan çocuklar var. Köy okullarında öğretmen bekleyen öğrenciler, ilçelerde eksik branşlar, kapanmış derslikler…
Ve bir köşe yazarı olarak içimden yükselen tek soru:

Bu çocuklar öğretmensiz, bu öğretmenler sınıfsız niye?

Bu ülke onların emeğini, sabrını, bilgisini hak etmiyor mu?

Atatürk’ün “Başöğretmen” unvanını boşuna taşımadığı ortada. O, öğretmeni devletin temel direği saymıştı. Bugün ise diplomalı işsiz konumuna düşürülen, umut ile bekleyiş arasında sıkışmış bir öğretmen gerçeği ile karşı karşıyayız.

Bugün 24 Kasım.
Ataması yapılan öğretmenlerin, sınıfında ışık saçanların günü kutlu olsun.
Ama bir teşekkür, bir selam, bir alkış da atanamayan öğretmenlere borcumuzdur.

Çünkü onlar mesleğini yapamıyor olsa bile, hâlâ “öğretmen” gibi düşünüyor, “öğretmen” gibi yaşıyor.
Bugün bile başkalarının çocukları için iyi şeyler düşleyebiliyorlar.

İşte bu yüzden;

Atanamasanız da bu ülkenin öğretmenisiniz.

Bugün sizin de gününüz.
Diplomanız rafta, idealleriniz yüreğinizde. Ve o yürek, bu memleketin en değerli sermayesidir.

Bir gün bu ülkede hiçbir öğretmen “atanamayan” diye bir sıfat taşımayacak.
Sınıfların kapıları, umudun kapıları gibi ardına kadar açılacak.
Ve o gün geldiğinde bizler, bu süreçte kaybedilen yılları utançla hatırlayacağız.

Başöğretmen Atatürk’ün gösterdiği yolda yürüyen tüm öğretmenlere…

Sınıfın kapısını her sabah umutla açanlara,
Bir sınıfı olsun diye yıllardır bekleyenlere,
Vazgeçmeyenlere, direnenlere,
Bu ülkenin fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür evlatlarını yetiştirenlere…

Kalbimin en derininden “Öğretmenler Günü’nüz kutlu olsun” diyorum.

Cumhuriyet sizinle güçlü, Türkiye sizinle aydınlık.

Kulüp hem konaklama hem saha kullanımından faydalanacakmış…

Gerçekten harika bir haber. Aydınspor için yıllardır beklenen, umut veren, olması gereken bir adım. İlk Önce duyduğumda çok mutlu oldum, fakat sonra Özlem hanımın 344.000 Aydınlı vatandaşın oyunu siyasi ve hukuki masalarda meze yaptığı geldi aklıma…

Ama mesele şu:

Bu filmi daha önce izledik. Hem de aynı başrol oyuncusuyla. Özlem Çerçioğlu yıllar önce aynı tesisi Aydınspor 1923’e vermişti.

Hatta o dönemin kulüp başkanı kimdi?

Özlem hanımın sağ kolu Kulübün parasıyla evine koltuk takımı aldığı iddia edilen Süha Bayırlı.

Kulüp müdürü kimdi?

Özlem hanımın sol kolu Her adımı şaibeyle, kaosla anılan çok amaçlı Polat Bora Mersin.

Sonuç?

Bu zaatlar kulübü bırakmak zorunda kalınca destekler kesildi, kulüp yalnızlaştırıldı, Aydınspor 1923 küme düşmeye mecbur edildi.

Sözde “destek” bir anda “yük” ilan edildi. Tesislerin suyu kesildi, sporcular susuz bırakıldı. Sonra da “ben elimden geleni yaptım” açıklamalarıyla konu kapatıldı.

Ama bir sahne var ki unutulmaz…

Atatürk Kent Meydanı’nda havuza sokulan Aydınspor 1923 futbolcuları…

Protesto için, çare için, seslerini duyurmak için. Ben de oradaydım.

Bir kişi daha vardı: Bugün Özlem Hanım’a şiirlerle övgüler düzen, methiyeler sıralayan Levent Sabancı.

O gün ne diyordu?

Küfürler, hakaretler, ağır ithamlar…

“O … buraya gelecek!” diye öfke saçıyordu.

Bugün ise şarkılar, türküler, romantik dizeler…

Ama o başka bir hikâye.

Çünkü Özlem Hanım zaten Sabancı’nın o günkü haykırdığı noktaya kendi geldi.

Biz esas konuya dönelim…

Bugün yine bir “destek” dedikodusu var. Yine bir tesis haberi. Yine bir “biz yanınızdayız” mesajı.

Ama Aydın’da ki spor severler soruyor:

Bu kez gerçekten yanımızda mı duracaksınız,

yoksa destek veriyormuş gibi yapıp tam ortasında bırakacak mısınız?

Yoksa  geçtiğimiz hafta sonu U15 takımı Serçeköy'de Nazillispor ile mücadele verdiği sırada sporcu çocukları ve ailelerini yanlız bırakan İstanbul'da rakı sofralarında poz veren Aydın Büyükşehir Belediye Spor’un Başkanı Mersin’i Aydınspor’a mı monte edeceksiniz?

Merakla bekliyoruz ama Aydınspor, 1923’e benzemez büyük lokmadır bilesiniz…

Aydınspor’un tarihi bunu defalarca gördü:

Önce vaatler…

sonra fotoğraflar…

sonra alkışlar…

Ve sonra bir gün telefonlar açılmamaya başlar, tesisin kapısının anahtarı değişir, musluklar kapanır, kulüp kaderine terk edilir.

Aydınspor yine aynı tuzağa düşer mi?

Yine bir sabah “giderler” mi?

Yine topçuları havuzda mı göreceğiz?

Çünkü Özlem Hanım’ın spor kulüplerine yaklaşımı hep aynı oldu:

Destek verirken görünür, çekilirken görünmez.

Destek verirken kameralar çağrılır, çekilirken kapılar kapatılır.

Destek verirken “biz birlikteyiz” der, çekilirken “onların suçu” der.

Aydınspor’un da, Aydın halkının da güven sorunu buradan doğuyor.

344.000 Aydınlı'nın oyunu pazarlık masalarında heba eden Çerçioğlu yapar mı? Vallahi yapar...

Kimse ikinci bir Aydınspor 1923 vakası yaşamak istemiyor.

Bu yüzden soruyu net soralım:

Bu destek gerçek mi? Yoksa yine bir sezonluk siyasi dekor mu?

Özlem hanım samimi ise yıllardır göz ardı edilen Zeybek Arena’nın da temelini atar.

Temel atar mı? Vallahi atar. Bak Işıklı Doğal Yaşam Parkı'na temel atıldı. Ya sonrası?

Neyse bu işler öyle Belediye personeliyle olmuyor.İhaleye açılıyor.Firmalardan birisi ihale giriyor ve alıyor.

İhale de demişken 2015-2019 yılları arasında Aydın Büyükşehir Belediyesi en çok Aziz İhsan Aktaş'ın ortak olduğu şirkete ihale vermiş.

Neyse konumuz o değil Karaarslan kafamı karıştırma...

Aydınspor tribünü de biliyor, taraftarı da biliyor:

Kâğıt üzerinde verilen destek değil, sezon sonunda sahada görülen destektir gerçek olan.

Özlem Hanım,

Aydınspor yıllardır sahipsizliği tattı…

Yeter artık.

Bu şehir aynı senaryoya bir kez daha kanmaz.

Tekrar söylüyorum

AYDINSPOR BÜYÜK LOKMADIR BOĞAZINIZDA KALIR!

Kadınlar var bakımlı, bayram yerine gelmiş gibi özenli giyinmişler. Az ilerideki sırada başı kapalı gülümseyen güzel gözlü kadınlar görüyorum. Tanıdık değil, bilemedim bunlar nereli? Sırada beklerken belli ki aralarında bir ahbaplık oluşmuş. Sesler duyuyorum, “biz de Bartın’dan geldik,” diyor biri diğerine. Ağrı’dan gelen olduğunu duyunca şaşırıyorum ilk başta, sonra anlıyorum dün gece otel bulmakta neden bu kadar zorlandığımızı.

Etrafıma hayranlıkla bakarken bizim sırada da çoktan sohbet başlamış. Ailesiyle birlikte Konya Ilgın’dan gelen biri, soruyor eşime: “Siz nerelisiniz?” Denizli, yanıtının ardından “Bilirim oraları ben Denizli’de okudum.” Sohbet derinleşiyor, okuduğu yerlerle ilgili devam eden, değişen, mekânlar falan derken önümüzde duran 70-80 kişi içeri giriyor, biz de biraz ilerliyoruz öne doğru. Sohbetten anlıyorum ki Ilgınlı yurttaş öğretmen. Hem de 40 yıllık öğretmen. Ne zaman emekli olacağıyla ilgili soruya “Oğlum da öğretmen, o atanana kadar devam edeceğim” diyor. O vakit eşim; “Siz emekli olmazsanız, onlar da atanamıyor” deyince, “Kısmen haklı olabilirsiniz, ancak ben o atanana kadar çalışmak zorundayım. O da benim kadar çalışıyor, lakin ben 75 bin lira alıyorum oğlum 22 bin. Nasıl geçinecek? Okullarda 5 ayrı statüde öğretmen var. Yani beş ayrı maaş. Oysa hepimiz aynı işi yapıyoruz, maaşlarımız farklı farklı” diye devam ediyor.

Sıralar yan yan olduğundan heyecanlı ve hararetli sesler, sakin seslerin hâkim olduğu sohbetleri bölüyor. Yaklaşık yarım metre ilerimizdeki mekânda da münazarayı andıran bir sohbete kulak kabartıyorum. Öyle sanıyorum kilerin yerini inanan seslere bıraktığı sohbetten, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de payını alıyor. Yurttaş, 6 yıl önce başlayan Kasım tatilinin bu yıl özellikle 10 Kasım’a getirildiğini ve Atatürk’ü anma töreninde öğrencilerin bulunmasının Milli Eğitim Bakanlığı’nca istenmediği konusunda ısrarlı. Nasıl ki Kasım tatili kararının peyderpey 6. yılında 10 Kasım’a getirildiği konusunda somut örnek verilirken, “Korkarım ki bunlar, Nisan tatilini de önümüzdeki yıllarda 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayarmı’na getirir. Yavaş yavaş görkemli kutlamaların yerini sessiz kutlamalar alır” şeklindeki serzenişlerini dile getiriyor.

Sıra biraz daha ilerleyip Anıtkabir’deki Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’ne yaklaşırken sabah Atamızın Mozolesinin önünde saygıyla bekleyen minik öğrenci grubunun henüz Müze’ye yaklaşmakta olduğunu gördüm. Mızmızlanmıyordu minik öğrenciler, “yorulduk” da demiyorlardı aksine sabırla ve heyecanla bekliyorlardı. Okul çağında bile olmayan bu öğrencileri, Anıtkabir’de buluşturan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve onun ilkelerinden taviz vermeyen öğretmenlerin varlığını bilmek geleceğe dair umut veriyor.

Anıtkabir’deki manzara gösteriyor ki 10 Kasım’da değil okulları tatil etmek, yolları bile kapatsanız millet Ata’sını anmaktan vazgeçmeyecek.

1. Anlaşmalı Boşanmanın Hukuki Dayanağı

Anlaşmalı boşanma, TMK m.166/3 hükmünde düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre:

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirir ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya hükmeder.”

Bu hüküm uyarınca anlaşmalı boşanma, evlilik birliğinin en az bir yıl sürmüş olması, tarafların iradelerinin özgür biçimde açıklanması, protokolün hakimce uygun bulunması ve her iki tarafın da duruşmada bizzat hazır bulunması şartlarına bağlıdır.

2. Anlaşmalı Boşanmanın Şartları

2.1. Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması

Kanun koyucu, evliliğin kısa süreli duygusal tepkiler sonucu sona erdirilmemesi için bir yıllık süre şartını aramıştır. Başka bir deyiş ile bu şartla, tarafların daha birbirlerini iyice tanımadan boşanmaları engellenmek istenmiştir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde tarafların anlaşması mümkün olsa dahi, anlaşmalı boşanma hükümleri uygulanmaz; genel boşanma sebeplerine dayanılması gerekir.

2.2. Tarafların Birlikte Başvurması veya Davayı Kabul

Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin birlikte açabileceği gibi, bir eşin açtığı davayı diğerinin “kabul” beyanıyla da yürüyebilir hale gelir. Burada önemli olan, her iki tarafın da boşanma iradesinde mutabık olmasıdır.

2.3. Tarafların Bizzat Hâkim Huzurunda Dinlenmesi

Hâkim, tarafların iradelerini özgür iradeleriyle beyan ettiklerine kanaat getirmelidir. Bu sebeple, avukat aracılığıyla boşanma beyanı yapılamaz; taraflar duruşmaya şahsen katılmak zorundadır. Hâkim, gerekli gördüğü takdirde taraflara davayı aydınlatmak üzere ek sorular sorabilir. Fakat hakim, tarafları dinledikten sonra birinin ya da her ikisinin iradesinin serbestçe açıklanmamış olduğu sonucuna varırsa, davayı reddeder.

2.4. Boşanmanın Mali Sonuçları ve Çocukların Durumu Hakkında Anlaşma

Tarafların hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın mali sonuçlarını (nafaka, tazminat, mal paylaşımı vb.) ve varsa çocukların velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası gibi hususlarını içermelidir.
Hâkim, bu protokolü hakkaniyete uygun bulmak zorundadır, uygun bulunmayan düzenlemeler hakkında gerekli değişiklikleri yapabilir. Anlaşma ancak taraflar bu değişiklikleri kabul ederse geçerli olur.

3. Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Niteliği

Protokol, tarafların yaptıkları bir sözleşme niteliğindedir. Ancak hâkimin denetimine tabi olması sebebiyle tamamen serbest irade ürünü olarak değerlendirilemez. Protokol, mahkemece onaylanmadan hüküm ifade etmez. Onay sonrası ise mahkeme kararıyla birlikte kesin hüküm niteliği kazanır.

4. Anlaşmalı Boşanmanın Usulü

Dava, yetkili aile mahkemesinde açılır. Taraflar ortak dilekçe verebilir veya biri dava açarken diğeri kabul beyanında bulunabilir. Duruşmada taraflar dinlendikten sonra hâkim, şartların oluştuğuna kanaat getirirse boşanmaya karar verir. Kararın kesinleşmesiyle tarafların evlilik birliği sona ermiş olur.

5. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar

Uygulamada anlaşmalı boşanma davalarında en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
    •    Taraflardan birinin duruşmaya gelmemesi,
    •    Hâkimin protokolü hakkaniyete aykırı bulması,
    •    Çocukların velayeti konusunda uyuşmazlık,
    •    Tarafların son anda karar değiştirmesi.

Bu tür durumlarda dava, anlaşmalı boşanma olmaktan çıkarak çekişmeli boşanma sürecine dönüşebilir.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma, taraf iradelerine dayalı, hızlı ve barışçıl bir boşanma yoludur. Türk Hukukunda TMK m.166/3 hükmüyle düzenlenmiş olan bu kurum, hem yargının iş yükünü hafifletmekte hem de tarafların psikolojik ve ekonomik olarak yıpranmalarını azaltmaktadır. Ancak bu sürecin sağlıklı yürütülebilmesi için tarafların bilinçli hareket etmesi, protokolün hakkaniyete uygun hazırlanması ve hâkimin gerekli denetimi titizlikle yapması gerekmektedir.

Siyaset bazen tiyatroya benzer ama bu kadar “rolüne kaptıranı” da zor bulunur.
Özlem Çerçioğlu, bir süredir yeni partisinde sahneye çıkıyor.
Kostüm değişmiş, perde arkasında metin yeniden yazılmış ama oyunculuk hâlâ aynı:
fazla iddialı, biraz abartılı, bol jestli.

Hani o rozet törenini hatırlarsınız…
Cumhurbaşkanı salondaydı, herkes “büyük an”ı bekliyordu.
Kameralar hazır, protokol sıralanmış, alkış tuşuna basılmıştı.
Ama o meşhur “takma anı” bir türlü gelmedi.
Rozet, deyim yerindeyse, kendi kendine takıldı.
Sahne eksikti, ışık eksikti, belki de en önemlisi “inandırıcılık” eksikti.

Derken dün yeniden sahne kuruldu.
Bu kez AK Parti Aydın İl Kadın Kolları Danışma Meclisi’nde.
Elinde mikrofon, gözlerinde ürkek bakışlar, yüzünde yeni bir ifade.
Ve o cümle geldi:
“Cumhurbaşkanını Aydın’da birinci parti yapmaya hazır mısınız?”

Salon alkışladı ama Aydın halkı gülümsedi.
Çünkü Özlem Hanım hâlâ “AK Parti” diyemiyor.
Cümleyi dolandırıyor, “Cumhurbaşkanı” diyor, “parti” demiyor.
Sanki dili alışamamış, sanki vicdanı hâlâ kuliste kalmış gibi.
Bu kadar hızlı kostüm değişimi olunca, repliklerde aksama kaçınılmaz tabi.

Düşünün, daha birkaç yıl önce aynı kürsülerde
“AKP’ye teslim olmayacağız!” sloganları yankılanıyordu.
Şimdi o kürsülerde “Cumhurbaşkanını birinci yapacağız” nidaları yükseliyor.
Değişim değil, tam U dönüşü.
Ama direksiyon tam kırılmamış gibi.
Rozeti Cumhurbaşkanı takmadı, “AK Parti” demeye dili varmadı,
ve Aydın’da kimse hâlâ “ne ara bu kadar değişti?” sorusuna cevap bulamadı.

Bir de Nihat Zeybekci detayı var elbette…
Ziyarete gelip Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın portresini hediye etmişti.
Ne zarif, ne sembolik bir hediye!
Ama sonra o portre bir daha hiçbir karede görünmedi.
Ne makam odasında, ne fonda, ne kamerada.
Belki bir dolapta duruyordur,
“fırsat olursa asarız” etiketiyle.

Aydın siyaseti tiyatroyu sever ama seyirci kolay kandırılmaz.
Kim gerçekten inandığı için konuşuyor, kim ezberden okuyor,
Aydın halkı onu çok iyi bilir.
Bu son “Cumhurbaşkanını birinci yapacağız” çıkışı da öyle:
samimiyet testi değil, rol tekrarı.

Ama unutma Özlem Hanım;
siyasette sahne ışıkları bir gün mutlaka söner,
geriye sadece rolünü ne kadar içten oynadığın kalır.

O yüzden buyurun…
Sahne sizin. Zamanımız az.
Ama bu kez perdeyi halk önümüzdeki ilk seçimde kapatacak.

?️ Mutlu haftalar Aydın.
Gerçeği değil, rolü oynayanlar kaybeder.

Aradan oldukça uzun zaman geçti; dünya ve insan değişti. Ancak bilim, Tolstoy’un sezgisel olarak dile getirdiği o hakikati bugün kanıtlıyor: İnsanı yaşatan, anlamlı ilişkiler ve sevgi bağlarıdır. Bugün teknoloji sayesinde her an “bağlantıdayız”. Ekranlarımız dolu, bildirimler hiç susmuyor. Ancak paradoksal biçimde, hiçbir çağda bu kadar yalnız hissetmemiştik.

Tam da bu noktada, 1938’den bu yana süren dünyanın en uzun soluklu bilimsel araştırması bize güçlü bir gerçeği hatırlatıyor: İyi bir hayatın sırrı para, şöhret ya da başarıda değil; insan ilişkilerinde.

⸻

Harvard’ın 87 Yıllık Hikâyesi

Harvard Üniversitesi’nin yürüttüğü Yetişkin Gelişimi Çalışması, tam 87 yıldır devam ediyor. Başlangıçta yalnızca Harvard öğrencileriyle sınırlı olan bu araştırma, zamanla Boston’ın yoksul mahallelerinden gençleri de kapsayacak şekilde genişletildi. Bugün, o ilk katılımcıların çocukları ve torunları da çalışmanın bir parçası.

Araştırmanın mevcut direktörü Dr. Robert Waldinger, yıllar boyunca biriken verileri tek bir cümlede özetliyor: “Hayatı iyi yapan şey kariyer değil, servet değil, çok çalışmak değil. Elde edilen en net veri şu: İyi ilişkiler insanı daha sağlıklı ve mutlu kılıyor.”

⸻

Bilim Ne Diyor?

Veriler oldukça açık. Bugün Dr. Robert Waldinger’in önderliğinde yürütülen Harvard araştırması, iyi bir yaşamın sırrına dair güçlü bulgular ortaya koyuyor.
Sosyal ilişkiler insan için yaşamsal öneme sahip; yalnızlık ise sağlığı ciddi biçimde tehdit ediyor. Üstelik önemli olan ilişkilerin sayısı değil, niteliği. Güven veren, destekleyici bağlar yaşlılığın getirdiği bedensel ve zihinsel yıpranmayı yavaşlatıyor. Bilim insanları, sosyal ilişkilerin sağlıklı bir yaşam için beslenme ve egzersiz kadar önemli olduğunu vurguluyor.

Waldinger’in sözleriyle: “İyi ilişkiler bizi daha mutlu kılıyor, hem bedenimizi hem beynimizi koruyor.” Nörobilim araştırmaları ise yalnızlığın beynin acı merkezinde fiziksel ağrıya benzer biçimde algılandığını gösteriyor. Yani bağ kurmak yalnızca duygusal bir gereksinim değil; biyolojik bir zorunluluk.

Harvard verilerine göre, 50 yaşında en tatminkâr ilişkilere sahip olan kişiler 80’lerinde hem daha sağlıklı hem de daha mutlu bir yaşam sürüyor. Dahası, sevgi dolu bir ilişkide “diğerine güvenebilmek”, beynin hafıza merkezini bile koruyor. Kısacası: İyi ilişkiler yalnızca kalbimizi değil, beynimizi de koruyor.

⸻

Modern Çağın Paradoksu

Yine de dürüst olalım: Bugünün dünyasında sürdürülebilir ilişkiler kurmak hiç de kolay değil. Kırılgan olmayı zayıflık sanıyor, dürüstlüğü riskli buluyoruz. Sınır koymayı uzaklaşmakla karıştırıyor, aşırı bağımsızlığı özgürlükle eş tutuyoruz. Kapitalizmin bize öğrettiği gibi, bir şey kırıldığında onarmak yerine yenisini alıyoruz ve ilişkilerde de sorun yaşadığımızda, tamir etmek yerine yenisini arıyoruz.

Zygmunt Bauman, bu çağın ruhunu “akışkan modernite” kavramıyla özetlerken tam da bunu anlatıyordu: “Modern dünyada hiçbir şey uzun süre sabit kalmaz; ilişkiler dahil. Bağ kurmak isteriz ama bağlanmaktan korkarız. Çünkü kalıcılık, değişimin hızına ayak uyduramıyor.”
Bauman’ın bu tespiti, bugünün insanına ayna tutuyor. Bağ kurmak istiyoruz ama bağlanmanın getirdiği sorumluluktan kaçıyoruz. Yakınlık arzuluyoruz ama kırılmaktan korkuyoruz. Bu çelişki, modern insanın yalnızlığını yaratıyor.

Oysa biraz sabır, biraz özen ve tutarlı bir çaba gösterildiğinde; anlamlı ilişkiler teknolojiye, ideolojiye, hatta modern hayatın hızına rağmen de yeşerip sürdürülebiliyor. Psikoterapist Peter Levine’in sözleri bunu güzel özetliyor: “İlişkilerde incinir, ilişkilerde iyileşiriz.”

⸻

Zygmunt Bauman’ın söylediği gibi, modern dünyada hiçbir şey uzun süre sabit kalmıyor; Çevremiz, alışkanlıklarımız ve dünyayı değerlendirme biçimimiz sürekli değişiyor. Bu akışın içinde kalıcılığa duyulan özlem, modern dünya insanının yalnızlığına dönüşüyor. Yine de, bütün bu değişkenliğin ortasında insanı hayata bağlayan şey hâlâ aynı: iyi ilişkiler.

Eksilse de, biçim değiştirip zamanla dönüşse de, o bağ hâlâ varlığını sürdürüyor. Çünkü sonunda hep oraya dönüyoruz — birbirimize, anlayışa, yakınlığa. Belki de bugünün dünyasında iyi yaşamak, artık hiçbir şeye tutunamasa da birbirine tutunabilen ilişkilere sahip olabilmekten geçiyor.

Kaynakça

Bauman, Z. (2000). Liquid Modernity. Cambridge: Polity Press.

Cacioppo, J. T., & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human Nature and the Need for Social Connection. New York: W. W. Norton & Company.

Levine, P. A. (1997). Waking the Tiger: Healing Trauma. Berkeley: North Atlantic Books.

Tolstoy, L. (1885). What Men Live By. Moscow: The Russian Messenger. (Türkçe: İnsan Ne ile Yaşar?, çeşitli yayınevleri) Waldinger, R. J., &

Schulz, M. S. (2023). The Good Life: Lessons from the World’s Longest Scientific Study of Happiness. New York: Simon & Schuster.

Harvard Study of Adult Development. (1938–devam ediyor). Department of Adult Development, Harvard University.
Erişim adresi: https://www.adultdevelopmentstudy.org/

Mis gibi taze çay çekiyor canım, ocağa bir çay mı koysam. Olmaz Cuma günü erkenden çay koymuştum da büyükhanım kızmıştı, “sen kim oluyorsun da evin büyüğünü beklemeden çay içiyorsun” diye. Olsun beklerim. Başımızda büyüğümüz de olsun öyle içerim.

Elime Wi-Fi'li tesbihimi alıp şükür çekip duruyorum. Dudaklarıma kırmızı ruj mu sürsem Atiye hanım gibi. Evvet, dudaklarıma kırmızı ruj sürüp aynaya bakıyor ve "seçme seçilme hakkım yok, ama en azından seçtiğim rujum var" diye şükür çekiyorum. Buna da şükür. Kadın hakları halen "hususi mesele"

Seçme hakkım yok. Ancak "En Sessiz Kadın Yarışması" var televizyonda. Geçen yıl birinci oldum. Fakat sevinçten gülümseyince tacım elimden alındı, yarışmayı kaybettim.

Dronlar var havada. Yapay zeka, elektrik süpürgesine senaryo yazdırıyor. Ama hala kadınların erkeklerle aynı sınıfta okuyup okuyamayacaklarını, aynı ortamda çalışıp çalışamayacaklarını tartışıyorlar.

Yapay zeka bile dönemin ruhuna uygun programlanmış "Kadın kullancı tespit edildi" alarmı verip "lütfen önce eşinizden izin belgesi getiriniz" diye mahçup ifadelerle cevap veriyor.

Bugün Pazar kuruluyor. Çıkıp taze sebze alsam ne güzel olur, sevgili eşim ne çok sever zeytinyağlı enginarı. Ancak olmaz kadınlar tek başına dışarı çıkamaz. Eve ekmek getirmek için çalışıyor eşim. Ayrıca bügün izin alamam, ben yolcu etmeyeceğim onu. Sıra bende değil, sıramı beklemeliyim. Keşke geleydi de evvelsi gün aklıma izin alaydım ondan. En azından Habil ya da Kamil’i yanıma alır giderdim pazara. Sonuçta başımda bir erkek olduğunda pazara gitmemde bir sakınca yok. Aaa şimdi aklıma geldi. Kamil tam 13 yaşında benimle pazara gitmesine izin vermeyebilir Fettan yengem, ola ki ergen olmuştur. Artık bana haramdır yavrucakla pazara gitmek. Sorsam mı kahvaltından sonra belki ergen olmamıştır da yanımda gidebilir. Olsun yüzümü peçeyle örterim ki ben, Kamil evladım ergen olmuşsa. Umarım olmamıştır da eskisi gibi elinden tutar pazara giderim. Zaten pazara gitmenin dışında yok ki bir özgürlüğüm. İyice düşünüp öyle sorayım Fettan yengeme, “Utanmıyor musun kadın başınla pazarı aklından geçirmeye, demesin.

Haksız değil! zira zaman kötü. Kadınların evlerinden, kafalarını pencereden çıkarıp bakmaları bile taştırma konusu. "Ben bir gölge değilim" diyen kadınlar; “taşlansın mı, kırbaçlansın mı” tartışmaları yapılıyor.

Erkekler, “kadınlar konuşmasın” diyor, ancak kendi cümlesini tamamlayacak başka birilerini arıyor, yeni kumalar geliyor. "Kadın sesi ayıp" dendiği için sabahın bu saatlerinde kuşlar bile dişi olduklarını gizlemeye çalışıyor. Bana ne o oluyor, utanmaz mıyım ne! Otur oturduğun yerde aç değilsin, açıkta değilsin!

Cumhuriyet hiç kurulmasaydı, belki böyle bir sabaha uyanırdım belki de daha dramatik bir güne. Düşüncesi bile ürkütücü.

Uyandığımda sadece tavana değil, özgürce gökyüzüne bakma hakkına sahip bir kadın olduğum için kendimi çok şanslı buluyorum. Cumhuriyet’in kurulmasıyla kadın, yaşamın her alanında etkin bir birey olarak yerini aldı.

Atatürk’ün yaklaşık bir asır önce kadınlara layık gördüğü karma eğitim hakkı bugün bile tartışma konusu. Bugünkü sığ tartışmalar devam ededursun; Cumhuriyet’in, özgürlük ve eşitliğin teminat olarak özellikle de kadınlarca ilelebet yaşatılacağına inanıyorum.

Umudu, aramanın halen değerli, doğruluğun ve vicdanın da halen okur bulacağı inancıyla Aydın Kritik’te sizlerle bir başlangıç yaptım. Bu umudu Cumhuriyet’in ışığında büyüteceğimize inanıyor, Cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Atatürk, başta olmak üzere Cumhuriyet’in kurulması ve yaşatılmasında emeği geçenlerin önünde saygıyla eğiliyorum.

Ta ki işin detayına inene kadar… Meğer balon patlamış! Projenin içi boş çıktı. İncirliova’dan Aydın Organize Sanayi’ye kadar olan hatta sadece 3 yeni durak yapılacakmış. Ne yeni bir demir yolu, ne metro, ne hızlı tren… Hayaller ile gerçeğin arasındaki fark, tam anlamıyla şok ediciydi.

Ama gerçekler bunlarla da bitmiyor. Söz konusu güzergahta, Soğuk Kuyu Mevkii var ki burası tam bir trafik cümbüşü! 9 yolun birleştiği bu nokta, Hindistan’daki karmaşık kavşakları aratmıyor. Hayalinizde bir banliyö treni canlanırken, arabalar hâlâ birbirine giriyor, korna sesleri hemen yolun kenarında bulunan Efeler İlk Okulu'nun sınıf camlarında titriyor.

O an benim gözlerim, fotoğraf karesinde Ak Parti Aydın Milletvekili Seda Sarıbaş’ı aradı. Belki geçmişte yaşanan gibi Özlem Hanım’ın elindeki konuşma metnini yırtmıştır da… Yoksa Özlem Hanımın bu kadar hayal satması mümkün olabilir mi?

Proje anlatılırken salon dolup taşmış, herkes hayal kurmuş: “Ah, bir banliyö treni olsa, ah, trafik sorunundan kurtulsak…” Ama gerçekler çiçeği burnunda Ak Partili Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu'nun söylediklerinden biraz farklıydı. Balon misali şişirilmiş projeden geriye, sadece 3 durak ve akıllarda ise Soğuk Kuyu’daki Hindistan’ı aratmayan kavşak kaldı.

İşte Aydın’da siyasetin mizahı da burada başlıyor: Gerçekten büyük bir proje anlatıyorsunuz ama şehir halkı “Metro mu geliyor, hızlı tren mi?” diye bekliyor. Biz gazeteciler ise elimizde kalemle gülümseyerek yazıyoruz. Kimiside padişahım çok yaşa demeye devam ediyor.

Sonuç: AY-BAN projesi, belki şehir için bir başlangıçtır ama bu kadar anlatılınca balon gibi patlaması da kaçınılmazdır. Biz de gülüp geçiyoruz… ama not ediyoruz: “Balonlar da fotoğraf karesinde daha güzel görünür!”

Günün sözü de ; “Hindistan’ı aratmayan trafikle yüzleşmeden, yeni tren hayallerine kapılmayın.” olsun. İYİ HAFTALAR AYDIN

21 Ekim Dünya Gazeteciler Günü…
Kâğıt üzerinde “basın emekçilerinin günü” ama gerçekte kimin kutladığı, kimin susturulduğu ortada. Tam da bu günde, Gazeteci Emin Aydın tutuklandı. Sebebi mi? Hakkında bir çok dosya olduğu söylenen, AKP'ye yanlayan Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu’nu eleştirmek.

Eleştirinin suç, biatın ödül sayıldığı bir dönemdeyiz.
Gazetecinin kalemini kırmak, gerçeğin sesini kısmaktır.
Ama belli ki bazıları, “susarsan yaşarsın, konuşursan kodes’e gidersin” anlayışını bir yönetim biçimi haline getirmiş durumda.

Emin ağabey ile hiç bir dönem aynı siyasi düşüncede olmama rağmen kalemine olan saygım sorgulanamaz. Emin Aydın, bu şehrin tanıdığı bir isim. Yıllarını Aydın basınına vermiş, eleştirisini de övgüsünü de açık açık yapmış bir gazeteci. Bugün parmaklıkların ardında olmasının nedeni gazetecilik yapmasıysa, o zaman bu ülkede hepimizin tutuklu sayılması gerekir.

Asıl acı olan ise…
Bu tutuklamayı “zafer” gibi kutlayan bazı meslektaşlarımızın olması.
Bir zamanlar Emin Aydın’ın sofrasından ekmek yiyip bugün onun zindana gönderilişini alkışlayanlar…
Gazetecilik değil bu, sadakat tüccarlığı.
Patronunu övüp, eleştireni yeren bir basın; ne halkın sesi olabilir, ne vicdanın. Şuan ki patronları da yarın siyasi sahneden silindikleri zaman aynı tavrı sergileyeceklerinden de hiç şüphem yok.

Basın özgürlüğü, her kesimden, her görüşten insanın nefesidir.
O nefes kesiliyorsa, sıradaki kim olacağını kimse bilemez.
Bugün Emin Aydın’ı susturanlar rahmetli meslektaşımız Erman Çetin için 'Ölü yatırım yapmışız' diye dalga geçenler, yarın başka bir gazetecinin kalemini kıracak.
Ve o gün geldiğinde, bugünkü sessiz kalanların sesi de çıkmayacak.

Bu şehirde yıllarca “demokrasinin kalesi” diye övünülen Aydın’ın,
bugün bir gazeteciyi eleştiri yüzünden cezaevine göndermesi;
kalenin burçlarında artık bayrak değil, suskunluk dalgalandığını gösteriyor.

21 Ekim Dünya Gazeteciler Günü’nde, kutlama değil utanç var.
Emin Aydın’ın tutuklanması, sadece bir gazetecinin değil, tüm Aydın basınının sınavıdır.
Kim sustu, kim konuştu, tarih bunu yazacak.

Gerçekleri yazmaktan korkan, kendi yalanında boğulur.

Mahkeme, taleplerin detayına geçmeden önce temel bir hukuki sorgulama yaptı. Özellikle kısa süren evliliklerde süresiz nafakanın uygulanabilirliğini tartışan Mahkeme, TMK’nın 175. maddesinin Anayasa’daki bazı temel haklarla çeliştiğini, bu durumun Anayasa’nın 2, 10, 20, 35 ve 41. maddeleriyle çeliştiği vurgulandı. Mahkeme, özellikle sosyal hukuk devleti ilkesi ve özel hayatın gizliliği gibi temel prensiplere aykırılık oluştuğunu ifade ederek, TMK 175’in iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

Anayasa Mahkemesi, yapılan başvuruyu usulden kabul ederek esastan inceleme kararı verdi. Bu gelişme, süresiz nafaka uygulamasının Türkiye’deki yasal geleceğinin yeniden şekillenebileceği anlamına gelmekte iken, Adalet Bakan'ı Yılmaz Tunç, süresiz nafaka uygulamasına ilişkin soru üzerine, "Uzun süren nafaka ödemelerinden dolayı mağduriyet yaşadığını söyleyenlerle ilgili olarak da o eleştirileri dikkate alarak hakkaniyetli bir düzenleme yapılabilir mi, yapılamaz mı? Bu noktada bu hassas dengeyi sağlamak lazım. Aile hukukuyla ilgili konuları sonraki zamanda gündeme gelme durumu olabilir." diye konuştu.

Sayın Bakan'ın açıklamaları ışığında tasarıdan edindiğimiz yenilikler ise şu şekilde sıralanıyor. 

Mevcut sistemde, boşanma durumunda yoksulluğa düşecek olan eşe, diğer eş tarafından mali gücü oranında süresiz olarak nafaka ödenmesi söz konusu. Bu uygulama, Yargıtay içtihatlarına dayanarak yürütülüyor ve kanunda açıkça "süresiz" ifadesi yer almıyor. Ancak uygulamada, nafaka ödemelerinin evlilik bitse bile ömür boyu devam etmesi, özellikle nafaka ödeyen taraf açısından ciddi mağduriyetlere yol açabiliyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte süresiz nafaka uygulaması tamamen ortadan kalkıyor. Bu değişiklik, nafaka ödeyen tarafın ekonomik özgürlüğünü geri kazanmasını sağlarken, nafaka alan tarafın da belirli bir süre sonra kendi ayakları üzerinde durabilmesi için teşvik edici bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Yeni nafaka düzenlemesinin en önemli özelliği, nafaka süresinin evlilik süresine bağlı olarak kademeli bir şekilde belirlenmesi. Bu sistem, evliliğin süresini temel alarak, adil ve orantılı bir nafaka süresi öngörüyor.

Düzenlemeye göre nafaka süreleri şu şekilde belirlenecek:

3 yıla kadar süren evliliklerde en fazla 5 yıl nafaka ödenecek.3-10 yıl arası süren evliliklerde en fazla 10 yıl nafaka ödemesi yapılacak.15 yıl ve üzeri süren evliliklerde en fazla 20 yıl nafaka ödenmesi planlanıyor. 

Bu kademeli sistem, evliliğin süresiyle orantılı olarak nafaka süresinin de artmasını sağlayarak, hem nafaka ödeyen hem de alan taraf için daha adil bir çözüm sunmayı amaçlıyor. Özellikle uzun yıllar evli kalan ve bu süre içinde çalışma hayatından uzak kalan eşlerin, boşanma sonrasında ekonomik olarak ayakta kalabilmeleri için yeterli süre tanınması hedefleniyor.

Nafaka sistemi reformu, yalnızca hukuki bir ihtiyaç değil, toplumsal bir ihtiyaç olarak  karşımıza çıkmaktadır. Kadının ekonomik olarak serbest kalması, bireyin ömrü boyunca cezalandırılmaması, çocuğun üstün yararının koruması ancak akılcı bir hukuk sistemiyle mümkündür.

Dayanışmayla!

Ama görünen o ki, Aydın’da bu sözler birilerinin kulağına hiç gitmiyor.

Bugün Aydınspor, yıllar sonra ilk kez Bölgesel Amatör Lig maçına çıktı. Rakip Kuşadasıspor’du.

Ama ne yazık ki maç, Aydın’ın kalbinde değil, Germencik İlçe Stadyumu’nda oynandı.

Neden mi? Çünkü Adnan Menderes Stadyumu hâlâ bitmedi!

Evet, yanlış duymadınız. Aydın’ın göbeğinde, kentin simgesi olacak bir stadyum iş bilmezlik ve umursamazlık yüzünden tamamlanamıyor.

İç saha maçı olması gerekirken Aydınlılar, Efeler’den kalkıp Germencik’e gitmek zorunda kaldı.

Otobüsler dolusu taraftar, yüzlerce özel araç… Yakıt parası, yol masrafı, zaman kaybı…

Bu sadece bir maç değil, milli bir israf tablosu!

Ve bu israfın, bu beceriksizliğin bir tek sorumlusu var:

Gençlik ve Spor İl Müdürü Serhat Yığmatepe!

Bugün Germencik tribünlerinde kimler yoktu, herkes gördü.Germencik Belediye Başkanı Burak Zencirci, Asi Kankalar ile birlikte tribünde takımlarını coşkuyla destekledi.

Ama Yığmatepe ortada yoktu. Çünkü taraftarın yüzüne bakacak yüzü kalmadı.

Dahası, Aydınspor bugün sahaya hiçbir kurumdan destek almadan çıktı.

Ama tüm bu yokluğa, tüm bu umursamazlığa rağmen Aydınspor sahadan 2-1’lik galibiyetle ayrıldı! Ter döken her bir kardeşimin alınlarından öpüyorum.

Bu galibiyet, sadece bir skor değil; onurun, direncin ve inancın zaferidir.

Şehrin takımı sahada, halk orada, ama koltuğa yapışmış bürokrat ortada yok.

Yıllardır bitirilemeyen bir stadyumun hesabını kim verecek? Aydın'ın iktidar milletvekilleri sayın Mustafa Savaş'ı, sayın Ömer Özmen'i ve Seda Sarıbaş'ı göreve davet ediyorum.

Aydın’ın gençleri, sporcuları, taraftarları bunun cevabını bekliyor.

Artık laf değil, sorumluluk zamanı.

Sayın Yığmatepe, bu şehir sizden bıktı.

Bu halkın sabrını daha fazla zorlamayın.

Eğer azıcık vicdanınız kaldıysa, Cumhurbaşkanı’ndan görevden affınızı isteyin ve kuzu kuzu istifa edin.

Aydın artık bu vizyonsuzluğu taşımıyor!

Ancak bu pankart öyle bir yere asıldı ki, görenlerin yüreğini burktu:
Bağımsızlığımızın sembolü Türk Bayrağımız ile, Cumhuriyetimizin kurucu lideri Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün portresinin tam arasına.

Bayrağımız, bu milletin en kutsal ortak değeri; Atatürk ise o bayrağın gölgesinde bağımsızlığımızı var eden liderdir.
Ne bayrak bir siyasi söylemin fonudur, ne de Atatürk bir partinin arka plan süsü.
O ikisi, bu ülkenin her görüşten insanını birleştiren iki yüce değerdir.
Onları bir pankartın “arka planı” haline getirmek, sadece estetik bir hata değil, büyük bir saygısızlıktır.

Siyasi mesajınızı verirsiniz, pankartınızı asarsınız, eleştirilerinizi yaparsınız ama Atatürk’ü ve Bayrağımızı bunun içine katamazsınız. Çünkü onlar kimsenin tekelinde değildir.
Onlar bir partinin değil, bir milletin simgesidir.

Sarı Bina’da yıllardır sadece Atatürk portresi ve Türk Bayrağı asılıydı.
Bu duruş, 16 yıl boyunca Aydın’daki Cumhuriyetçi çizginin sessiz ama onurlu bir ifadesiydi.
Bugün o çizginin yerini, siyasi mesajların gölgesinde bırakan bir tablo aldı.
Bu tabloyu kabul etmek mümkün değildir.

Atatürk’ü bir dekor, bayrağı bir fon gibi kullanmaya kalkışanlar, aslında kendi samimiyetlerini sorgulamalıdır.
Bayrak bizim kırmızı çizgimiz; Atatürk bizim ebedi liderimizdir.
O yüzden diyorum ki:
Milli değerler propaganda aracı değil, ortak vicdanın simgesidir.

13 Temmuz’da, Ak Parti İl Başkanı Mehmet Erdem de Türk Bayrağı konusundaki hassasiyetiyle, Özlem Çerçioğlu’nun belediye binasından bayrağı indirmesini sert sözlerle eleştirmişti.
Şimdi aynı Mehmet Erdem’in, bayrağın ve Atatürk’ün bir siyasi pankartın arka planına dönüştürülmesine ne diyeceğini merak ediyorum. Tepki verecek mi, yoksa bu sessizlik bir kabulleniş mi olacak?

Yarın Salı… Malum, Salı Pazarı Aydın’ın kalbidir.
Ben hem Özlem Çerçioğlu’nu hem de Mehmet Erdem’i Salı Pazarı’nda buluşmaya davet ediyorum. Başkanlarımdan ufak bir talebim daha var yanınıza Polat Bora Mersin'i de almayı unutmayın malum aynı gemidesiniz.
Buyursunlar, limonata ya da çorba dağıtsınlar...

İyi haftalar Aydın...

Aydın Gençlik ve Spor İl Müdürü Serhat Yiğmatepe çıktı sahaya. Ama kendisi hakem değil, faulü kafasına göre çalıyor. Gerekçe mi? CHP’li olmam! Yahu ben gözlemci olacağım, topu potaya ben mi atacaktım, üçlüğü ben mi savuracaktım? Oyun sahada, siyaset tribünde kalmalıydı. Ama belli ki Yiğmatepe hâlâ eski danışmanlık günlerinde, siyasetin tuşlarına basmaya devam ediyor.

Şimdi buradan kendisine seslenmek lazım:
Serhat Bey, siyaseti bırakın, kim CHP’li, kim Ak Partili bunlara kafayı yormayı kesip stadı yapın!

Bakın, tüm Aydın’ın gözü kulağı Adnan Menderes Stadyumu’nda. Stadyum sezon öncesi hazır olacaktı ama şu anki haliyle değil Aydınspor’un Bölgesel Amatör Lig’deki maçları, mahalle maçı bile oynanmaz. Tribünler bekliyor, saha çimlenmeyi özlüyor, Aydınlı ise sabırla dişini sıkıyor. Ve en trajikomik sahne: koskoca stadyum inşaatında sadece bir işçi çalışıyor. O emekçi kardeşimin alnından öpüyorum.

Sevgili Yiğmatepe, biz bu şehirde doğduk, bu şehirde yaşamaya devam edeceğiz. Siz yarın tayinle nereye gidersiniz, sürgün mü olursunuz, kızağa mı çekilirsiniz bilemem ama kaldı şurada bir kaç yılınız. Siyasete kolları sıvadığınızı görüyoruz ama Ak Partili Aydın Milletvekillerini siyaseten yetersiz buluyorsanız kapalı kapılar ardında bunları konuşmayı bırakın.’Çıkın er meydanına bende varım’ diyin ya da size biraz zor gelecek ama işinizi yapın.

Son düdüğü çalmanın vakti geldi: Siyaseti bırakın, ayak oyunlarını bırakın… O stadı bitirin!

Mecliste çoğunluk kimde? Cumhuriyet Halk Partisi’nde.
Ama söz hakkı kimde? Çerçioğlu’nun işaret ettiği birkaç kişide.

CHP Grup Başkanı Ömer Günel söz istiyor… Ama nafile. Mikrofon onun için değil. Onun adı yasaklılar listesinde.
Peki kim konuşabiliyor?
CHP’den istifa etmiş Ak Partililere küfür eden ve onlarla aynı gemiye binen Polat Bora Mersin ve Mersin'in küfürlerini sindirip aynı gemide  volta atan AK Partili Köşk Belediye Başkanı Nuri Güler.

Yani “çoğunluk” susturulmayaça çalışılıyor, “azınlık” şov yapıyor. Tam bir Erdoğan klasiği! Tek farkı, külliye yerine sarı binada oynanıyor.

Çerçioğlu belli ki Erdoğan’dan dersini iyi almış:

• Çoğunluğu yok say.

• Muhalefeti sustur.

• Kendi yandaşlarını konuştur.

• Sonra da çık “Benim hizmet etmemi engelliyorlar” diye mağdur edebiyatı yap.

Aydın halkı yıllardır Çerçioğlu’nun tiyatrolarına alışık ama dünkü oyun, artık perdeyi iyice araladı: CHP kimliği çöpe atıldı, AK Parti’ye biat perdesi sonuna kadar açıldı.

Unutmasın ki, meclisi susturmak kolaydır. Ama milletin iradesini susturacak bir mikrofon henüz icat edilmedi.

Sosyal medyada bu kavgaları okurken doğrusu kahkahalara boğuldum. Bir taraf “meydan tıklım tıklım doluydu” derken, öbür taraf “boştu, kimse gelmedi” diye tutturmuş. Hatta bazı gazeteciler var ki, neredeyse drone görüntüsüyle ispat peşine düştü. Yahu, bu memlekette miting, konser, açılış… ne yapılırsa yapılsın biz önce kalabalık sayısına takılıyoruz zaten.

En komiği ise şu: “Meydanda 45 bin kişi vardı” diyenler, geçtiğimiz günlerde aynı meydanda Özgür Özel’in mitingine 50 binden fazla kişinin katıldığını görünce “ama burası en fazla 15 bin kişi alır” diye hesap yapmaya kalkışanlarla aynı kişiler. Demek ki Aydın’ın meydanları da “kişiye göre esneyen” türdenmiş!

Benim asıl merakım şu: Bu kalabalık ispatlama yarışına giren dostlar, Hakan Altun’u önümüzdeki dönem Aydın’dan belediye başkanı adayı mı yapmak istiyorlar? Çünkü öyle bir sahiplenme, öyle bir coşku var ki, neredeyse şarkıların arasına seçim sloganı sıkıştıracaklar.

Halbuki Hakan Altun konseri sadece bir “geçiş süreciydi.” Eskiden Aydın Büyükşehir, Haluk Levent’le, Candan Erçetin’le, rahmetli Volkan Konak’la, Duman’la daha politik, daha “halkın sesi” isimleri tercih ederdi. Bugün Hakan Altun… Yarınlarda Kent Meydanı’nda Yavuz Bingöl’ü, hatta Uğur Işılak’ı görmek sürpriz olmaz.

Kısacası, Aydın’da konserin değil, kalabalık sayısının siyaseti yapılıyor. Benim aklıma ise hep aynı soru geliyor: Meydan mı küçük, yoksa gözler mi büyük görüyor?

Ama şimdi önümüzde, sahada değil, masada kazanılması gereken bir maç var. Bu cuma son başvuru günü… Ve Aydınspor’un hâlâ futbolcularını konaklatacak bir tesisi yok.

Bu şehirde boş duran Aydın Büyükşehir Belediyesi’ne ait Yörük Ali Spor Tesisi var.
Bu şehirde boş duran Efeler Belediyesi’ne ait Kemer Mahallesi’ndeki tesis var.
Ve bu şehirde Aydınspor taraftarlarının yıllardır süren beklentisi var.

Sayın Özlem Çerçioğlu, sayın Anıl Yetişkin…
Kendinizi seviyorsanız, bu şehrin adını taşıyan kulübün önünü açın.
Kendinizi seviyorsanız, o tesislerin kapısını Aydınspor’a açın.

Aydınspor sadece bir futbol takımı değil; bu kentin ortak değeri, ortak hatırası, ortak gururudur. Futbolcularına kalacak bir yer bulamamak, bu kentin kendi mirasına sırt çevirmesi demektir.

Unutmayın, Aydınspor’un cefakâr taraftar grubu Asi Kankalar vefalıdır. Kim destek olursa, kim elini taşın altına koyarsa, Asi Kankalar onu sahiplenir, göklere çıkarır.

Cuma günü son. Bir imza, bir karar, bir cesaret… Ve bu şehir yeniden ayağa kalkar.

Kendinizi seviyorsanız, tesisi Aydınspor’a verin!
Çünkü Aydınspor yaşarsa, bu şehir yaşar

Bugün 24 Temmuz. Sansürün kaldırıldığı tarih olarak bilinir. Ancak biz gazeteciler için bu gün, sadece bir bayram değil, aynı zamanda bir vicdan günüdür. Gerçekleri yazmanın bedelini canıyla, özgürlüğüyle ödeyenlerin hatırlandığı bir gündür.

Ben bu mesleğe, kalemin namus olduğunu öğrenerek başladım. Çünkü bu topraklarda bazı gerçekler sadece yazıldıkları için tehlikeli kabul edildi. Ve bazı gazeteciler, sadece gerçeği yazdıkları için hedefe kondu, susturulmak istendi.

Onlar Gerçeği Yazdı, Hayatlarından Oldular

Bu ülkede gazetecilik, çoğu zaman kelimelerle değil, kurşunlarla sınandı.

• Uğur Mumcu, “Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz” diyerek yolsuzlukların, çetelerin, karanlık yapıların üzerine gitti. 24 Ocak 1993’te evinin önünde bombalı suikastla katledildi.
• Çetin Emeç, 1990’da İstanbul’da uğradığı silahlı saldırıyla hayatını kaybetti.
• Abdi İpekçi, 1979’da Milliyet gazetesinin genel yayın yönetmeniydi, İstanbul’da vuruldu.
• Metin Göktepe, gözaltına alındı, dövülerek öldürüldü. Sırf “polis kurşunuyla ölenleri” haber yaptığı için.
• Cevdet Kılıçlar, Gazze’de İsrail’in Mavi Marmara baskınında yaşamını yitirdi; elinde silah değil, fotoğraf makinesi vardı.

Bu isimler, sadece gazetecilik yapmıyorlardı. Onlar halkın gözü, kulağı, hafızasıydı. Ve susturulmak istendiler.

AKP Dönemi: Kalemle Hapishane Arasında

Basın üzerindeki baskı bugün başka biçimlerde devam ediyor. AK Parti iktidarı boyunca yüzlerce gazeteci tutuklandı, susturulmak istendi. Özellikle 2010 sonrası süreçte gazetecilik, terörle, casuslukla ya da halkı kin ve düşmanlığa sevk etmekle yaftalandı.

• Mustafa Balbay, yıllarca Silivri'de yattı. Yargılandığı mahkeme salonunda bile yazmaya devam etti.
• Ahmet Şık, “İmamın Ordusu”nu yazdığı için tutuklandı.
• Nedim Şener, gazeteciliği nedeniyle hedef alındı.
• Barış Pehlivan, Barış Terkoğlu, defalarca cezaevine girdi ama yazmaktan vazgeçmedi.
• Sedef Kabaş, canlı yayındaki bir deyim yüzünden tutuklandı.
• Müyesser Yıldız, haber kaynakları nedeniyle hedefteydi.
• Can Dündar, MİT TIR’ları haberi sonrası hem yargılandı hem sürgüne zorlandı.

Bugün hâlâ cezaevinde olan meslektaşlarımız var. Davaları sürüyor. Basın özgürlüğü kağıt üzerinde, kalem ise parmaklıklar ardında.

Kalemler İçeride: Bugünün Gerçeği

AK Parti iktidarı döneminde yüzlerce gazeteci gözaltına alındı, tutuklandı, susturulmaya çalışıldı. Bugün hâlâ cezaevinde olan gazeteciler var.

İsim isim söyleyelim ki unutulmasın:

Geçtiğimiz aylarda gözaltına alınanlar arasında:
Timur Soykan, Fatih Altaylı, Murat Ağırel, Yıldız Tar, Elif Akgül, Ender İmrek, Furkan Yıldırım, Zeynep Kuray, Derya Okatan...

İçeridekiler yalnız değil. Dışarıdaki bizler yazmaya, sormaya, hatırlatmaya devam ettikçe bu meslek ayakta kalacaktır.

Bu Kalem Satılık Değil

Tüm bu baskılara, tehditlere, fişlemelere rağmen hâlâ “Ben buradayım” diyen gazeteciler var. Her gün sansürle, otosansürle, maddi zorluklarla baş etmek zorunda kalan, ama yine de gerçeği yazmaktan geri durmayan meslektaşlarım...

Bayram kutlanacaksa, onların onuruyla kutlanmalı.

Bugün basın bayramıysa, bu bayram ne patrondandır ne siyasetçiden. Bu bayram, kalemini satmayan gazetecilerindir.

AK Parti Aydın İl Başkanı Mehmet Erdem, Aydın’da aktif siyaset yapanlar arasında belki de en kıdemli isim. Yılların siyasetçisi, devlet adamı kimliği var. Ama son dönemdeki açıklamalarıyla adeta “Topuklu Efe'nin gönüllü basın danışmanı” gibi davranıyor.

Geçtiğimiz hafta Özlem Çerçioğlu’nun sıcak havalarda pazarlarda ücretsiz limonata dağıtmasını hedef aldı.
“Bu mu Aydın’ın mega projesi?” dedi.

Ama halk o limonatayı içerken sadece serinlemedi, bir yandan da fiyatlara bakıp "hiç değilse bu bedava" diye iç geçirdi. O gün vatandaş domatesin 30, limonun 120 TL olduğunu hatırladı.
Ve Mehmet Erdem’in o sözleri sosyal medyada o kadar alay konusu oldu ki, adeta limonatanın içine birkaç damla limon suyu değil, kendi ciddiyetini damlattı.

Derken…
Bu kez bayrak üzerinden bir tartışma açıldı.
Aydın Büyükşehir Belediyesi binasındaki Türk bayrağının kaldırıldığını iddia etti.

İlk bakışta sert bir eleştiri gibi görünebilir.
Ama gerçek ortaya çıkınca yine o bildik tablo:
Bayrak zarar görmüş, belediye yenisini takmak için indirmiş.

Erdem'in açıklaması basına düştüğü gibi sosyal medyada yine alay konusu oldu.
Yani Mehmet Erdem bir haftada hem limonata dağıtımını "aşağılamaya" çalıştı hem de bayrak değişimini "skandal" gibi göstermeye kalktı.
Ama iki konuda da sonuç aynı:
Kendi kalesine iki güzel gol.

Artık Aydın’da insanlar şunu soruyor:
“Sayın Erdem’i Erdoğan mı atadı, yoksa Özlem Çerçioğlu mu?”
Çünkü her çıkışı, Çerçioğlu’na siyasi pas gibi…
Sanki görev tanımı: “Günde bir açıklama yap, Topuklu Efe puan toplasın.”

Türkiye’nin genel gündemine bakıyoruz:
CHP’li belediyelere yönelik yargı operasyonları, Ekrem İmamoğlu’nun tutukluluk süreci, hayat pahalılığı, zamlar, işsizlik, gençlerin yurt dışı hayalleri, kadın cinayetleri…

Ama Aydın’daki iktidar temsilcisi neyle uğraşıyor?
Limonatayla, bayrak direğiyle…

Bu ülkenin gençleri üniversite diplomasıyla iş bulamıyor.
Kadınlar sokakta korkarak yürüyor.
Emekli, evinde klimayı açamıyor çünkü elektrik faturasını ödeyemiyor.
Ama AK Parti İl Başkanı Mehmet Erdem, vatandaşa bedava limonata verildi diye muhalefeti suçluyor.
Türk bayrağı yenileniyor diye yaygara koparıyor.

O yüzden soruyoruz:
Aydın’da iktidar kim?
Muhalefet kim?

Görünen o ki; Aydın’da Topuklu Efe belediyeyi, Mehmet Erdem ise muhalefeti yönetiyor.
Ama fark şu:
Biri iş yapıyor, diğeri laf üretiyor.

Son söz:
Sayın Erdem, muhalefet olmak limonataya laf atmakla değil; halka umut, vizyon ve çözüm sunmakla olur.
Yoksa her açıklamanızın ardından sosyal medyada şu başlık atılıyor:
"Topuklu Efe yine golünü attı."

Evet, Aydın Büyükşehir Belediyesi sıcak havalarda vatandaş biraz serinlesin diye pazar yerlerinde ücretsiz limonata dağıttı. Özlem Çerçioğlu’nun bu talimatı kimi vatandaşın yüzünü güldürdü, kimi siyasilerin ise canını sıktı.

AK Parti Aydın İl Başkanı Mehmet Erdem, belediyenin bu uygulamasına hafif alaycı bir şekilde “Aydın’ın yeni mega projesi limonata dağıtmak olmuş, madem başladınız tüm pazarlarda yapın” diyerek eleştirmiş.

Aslında Mehmet Bey haklı. Bu proje sadece Efeler’de kalmamalı.
Çünkü bugün pazara giden vatandaşın filesi boş, elleri boş ama neyse ki bardakları dolu.

Yani vatandaşa şöyle sesleniyoruz:
Domates 30 TL, limon 40 TL, limonata ise bedava.

Hal böyle olunca pazarda en ulaşılabilir ürün artık limonata oldu.
Çünkü ekonomi öyle bir noktaya geldi ki insanlar domatesin yanına yaklaşmaya korkuyor, limon tezgâhına bakmaya çekiniyor. Ama limonata? Oh mis! Hem serinletiyor hem cebe zarar yok.

AK Parti yıllarca “yol yaptık, köprü yaptık” dedi.
E güzel de Mehmet Bey, o yoldan geçen vatandaşa bir kilo domates, yarım kilo limon artık lüks oldu.

Özlem Çerçioğlu en azından vatandaşa bir bardak serinlik dağıtmış.
Kimi çay dağıtır, kimi limonata… Ama asıl mesele pazar arabasını dolduracak gücümüz var mı?

Herkesin dilinde mega proje var, mega yatırımlar var.
Vatandaşın dilinde ise tek bir soru var:
“Ben bu pazardan ne alabilirim?”

Ve cevap:
Belki bir bardak limonata…

CHP’liler zaman zaman kendi içinde sert eleştiriler yapar, yollar ayrılır, fikirler çatışır. Ama bilinir ki, büyük çınarın gövdesi sağlamdır. Zamanı geldiğinde herkes yine o gövdenin gölgesine döner. Dün olan tam da buydu.

Muharrem İnce, Cumhuriyet Halk Partisi’nin şüphesiz ki evladıdır. Eleştirileriyle, çıkışlarıyla, hatta ayrılışıyla bile partinin tarihine bir iz bırakmıştır. Ancak dün, o ayrılıktan çok, dönüşün ihtimali konuşuldu. Özgür Özel’in "baba ocağı" vurgusu sıradan bir söz değildi. O söz, sadece İnce’ye değil; küsmüş, uzaklaşmış, dışlanmış hisseden tüm CHP’lilere bir çağrıdır.

Birlikten kuvvet doğar sözünü çok duyduk. Ama o kuvvet sadece seçim kazanmakla değil, birbirini affetmekle, birlikte yürümeyi yeniden öğrenmekle gelir. Özgür Özel bunu gösterdi. Kolay olanı değil, doğru olanı yaptı.

Elbette bu süreç sancısız olmayacaktır. Parti içinde farklı sesler çıkabilir, tereddütler olabilir. Ama şunu unutmamalıyız: Bugün artık seçim hesaplarından öte bir yerdeyiz. Bu ülke demokrasi, laiklik ve sosyal adalet gibi temel değerler için topyekûn bir mücadele veriyor. O yüzden kimsenin dışarıda kalmaya, küs kalmaya hakkı yok.

Muharrem İnce döner mi, dönmez mi? Bu sorunun cevabı birkaç güne netleşir. Ama asıl mesele şudur: CHP’liler olarak kapıyı açık tuttuk mu? Bu büyük bir soru işaretidir. Cumhuriyet Halk Partisi, kişilerin değil, ilkelerin partisidir. Ve bu ilkeler, affetmeyi, bütünleşmeyi, birlikte yürümeyi içerir.

Baba ocağının kapısı hep açık kalsın ama;

-yolsuzluklarla anılan devşirmeler,

- yasak aşk ilişkileriyle anılan devşirmeler,

- makamı zengin olma aracı olarak kullananlar,

-ekmek yediği çanağa pisleyenler kapıdan içeri  dahi girmesin.

Künkcü’nün adı, bugün Aydın Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği’nin başkanı olarak bilinse de; onun esas tanımı, “esnafın dert ortağı” olmasıdır.

Henüz ilk döneminde olan biri için yaptığı işler şaşkınlık uyandıracak seviyede.
Birliğin kapıları artık sadece resmî evraklar için değil, dert anlatmak için de açılıyor. Ve bu kapıdan içeri giren herkes, karşısında çözüm arayan bir anlayış buluyor. Buharkent’teki marangoz da, Didim’deki kuaför de aynı sıcaklığı hissediyor. Çünkü Künkcü’nün en büyük başarısı, “eşit yakınlıkla” herkesin elini tutabilmesinde.

Aydın Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği başkanlığında göreve gelmeden yaptığı Demirciler Sitesi Projesi gibi devasa yatırım, onun sadece günü değil geleceği planladığını gösteriyor. O dükkânlar sadece duvar ve çatılardan ibaret değil; onlarca ailenin umudu, çocuğunun eğitimi, ailesinin geçimi oldu. Ekonomik olduğu kadar sosyal bir başarı hikâyesi bu.

Birliğin 82 odası ve 51 bini aşkın üyesi var. Bu sayının büyüklüğünü kavrayınca, yönetmenin ne kadar zor olduğunu da fark ediyorsunuz. Hele ki ekonomik krizlerin, belirsizliklerin, kiraların, maliyetlerin yakıp geçtiği bir dönemde… Ama Künkcü, yangının ortasında bile soğukkanlılığını yitirmeyen bir kaptan gibi gemiyi sağlam limana çekmeye çalıştı.

Bugün Aydın’ın en ücra köşesindeki esnaf, bir cenazede yanında kimi göreceğini, bir düğünde ilk kutlayanlardan kimin olacağını biliyor. Çünkü Künkcü sadece toplantı salonlarında değil, sokakta da yanlarında.

Bu çağda yöneticilerin en çok unuttuğu şey mütevazılık. Ama Künkcü’nün en büyük gücü de bu zaten: Sessizliğiyle güven veren bir lider olması.
O bağırmadan duyulan bir sestir.
O görünmeden hissedilen bir omuz.
O esnafın yalnız olmadığını bilmesini sağlayan bir duruş.

Belki manşetlere çıkmaz.
Belki de kendi adını öne koymaz.
Ama Aydın’da her esnaf bilir ki, başı dara düşerse bir telefon uzağında samimi bir dost vardır.
Ve işte bu yüzden, Muhammet Ali Künkcü sadece bir birlik başkanı değil, Aydın esnafının vicdanıdır.
Bu vicdan, bu samimiyet ve bu duruş sayesinde önümüzdeki dönemde de sandıktan güçlenerek çıkacağına şüphe yoktur.
Çünkü esnafın teveccühü, hiçbir zaman yüksek sesle değil, gönül diliyle kazanılır.

Bu cevabın sahibi ise Efeler Belediye Meclisi’nde CHP listesinden oturan ve Belediye Başkan Yardımcılığı görevine getirilen ama siyasi nüfus kağıdı MHP’den olan Hakan Apaydın.

Bir gazeteci mikrofona uzanıyor, klasik bir bayram selamı ya da birkaç temenniden fazlasını bekliyor. Ama Hakan Bey’in ifadesi öyle değil. O an gözlerinde bir "Hayır, bu soruya çalışmadım" paniği, dilinde ise hayattan bir ara verme tuşu var:
"Hazırlıklı değilim."

Ne güzel bir samimiyet değil mi? Şeffaf siyaset diye buna derim! Adam meclise hazır, kürsüye değil. O koltukta oturmak kolay ama iki cümle kurmak işin zor kısmı. Haklı… Bayramda insanlar tatlı yer, beyanat değil.

Ancak ister istemez şu soru kafaları kurcalıyor:
Meclise girerken bir “hazırlık sınavı” yok muydu? Yoksa belediye meclis üyeliği artık “sürpriz yumurta” usulü mü dağıtılıyor? Açıyorsun, içinden ya bir sosyal demokrat çıkıyor ya da bir “ben aslında MHP’liyim ama bu dönem nasip böyleymiş” diyen biri...

Mikrofon, siyasetçinin aynasıdır. Kimi mikrofonu görünce koşar, kimi kaçacak yer arar. Apaydın ise en dürüst refleksi verdi: "Hazır değilim."
Ne yalan söyleyeyim, biz de hazırlıklı değildik bu cevaba!

Ancak gelecek için bir öneri: Bir dahaki bayramlaşmaya gelirken çikolatanın yanına birkaç cümlelik bir “bayram konuşması taslağı” da koymak fena olmaz. Zira bu şehir susan değil, konuşan; hazır olmayan değil, hazırlıklı yönetilen bir belediye hak ediyor.

Değerli okurlar 6 kişilik aşure malzemelerini sizinle paylaşmak istiyorum.Emekli maaşıyla veya asgari ücretle geçiniyorsanız, Reisin talimatına uyup en az üç çocuk yaptıysanız işiniz zor ama yine de kolaylıklar diliyorum.

150 gr. Aşurelik buğday 3.50 TL, 80 gr. Nohut 9 TL, 60 gr. Kuru incir 35 TL, 60 gr. 18 TL, 60 gr. Kuru kayısı 33 TL, 50 gr. Fındık içi 25 TL, 150 gr. Kuru fasülye 15 TL, 200 toz şeker 8 TL, 20 gr. Pirinç 1.5 TL, bir tutam karanfil 15 TL, 300 gr. Süt 12 TL ...

Sıradan 6 kişilik bir aşurenin malzemeleri bunlar. Dilerseniz  ceviz içi, badem, fıstık vs. Ekleyebilirsiniz.

İyi haftalar.

    Bu kapsamda tahliye taahhüdünün yalnızca konut ve çatılı işyeri kiraları bakımından düzenlenebileceğinin altı çizilmekle beraber bu taahhüdün hukuken geçerli kabul edilebilmesi, belirli şartlara bağlıdır. Başka bir söylemle genel hükümlere tabi olarak akdedilmiş kira sözleşmelerinde TBK 352/1 hükmü uygulama alanı bulmayacak ve bu kapsamda bir tahliye taahhüdü yapılamayacaktır. 

Tahliye Taahhütnamesinin Geçerlilik Şartları:

1)Taahhüdün yazılı olması
Kanunda kira sözleşmesinin şekline ilişkin bir kısıtlama yer almamakla birlikte tahliye taahhüdüne ilişkin şekil şartı aranmaktadır.Türk Borçlar Kanunu md. 352/1 hükmünde de açıkça belirtildiği üzere; tahliye taahhütnamesinin yazılı olması gerekmektedir. Fakat ayrıca bir kriter belirlenmemiş olmakla taahhüdün adi yazılı şekilde yapılması yeterli görülmüştür. Sözlü tahliye taahhüdüne dayalı olarak kiracının tahliyesinin talep edilebilmesi mümkün değildir. Ancak tahliye taahhüdünün noter tarafından düzenlenmesi ya da onaylanması kiralayana ispat kolaylığı sağlayacaktır. Taahhüt içeriğinde kiracı ismi, kiralanan yer ve adresi, kiraya verenin ismi ve tahliye tarih bilgilerinin net olarak yazılmış ve açıkça anlaşılır olması yeterlidir.

2)Tahliye taahhüdü kiracı veya yetkili temsilcisi tarafından verilmiş olmalıdır.
Yazılı tahliye taahhüdünün geçerliliği açısından taahhütte bulunan kişi önemli olup kiracı dışında, aynı konutu veya işyerini kullanan kişilerin kendi başlarına verecekleri yazılı tahliye taahhüdü geçerli olmayacaktır ancak kiracı bizzat tahliye taahhüdü verebileceği gibi yetkili temsilcisi de tahliye taahhüdü verebilmektedir.
Birden fazla kiracının bulunduğu sözleşmelerde ise taahhüdün bütün kiracılar tarafından verilmesi taahhüdün geçerliliği için zorunludur. Fakat kira sözleşmesinde kiracılardan birine yazılı tahliye taahhüdünde bulunabilmesi için yetki verilmişse bu halde yetki verilen kiracı tarafından taahhütte bulunulması yeterlidir.

3)Taahhütname kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı üstlendiğine dair beyan içermelidir.
Tahliye taahhütnamesinde tahliye tarihinin açıkça belirtilmesi gerekir. Belirlenen tarihin açık ve net olması gerekmekte olup kira süresinin bitiminden önceki ya da sonraki bir tarih kiracı ile kiraya veren arasında tahliye tarihi olarak belirlenebilir.

4)Tahliye taahhüdü kiralananın kiracıya tesliminden sonra hazırlanmalıdır.
Kira sözleşmesi ile beraber hazırlanan taahhüdün geçerliliği bulunmamaktadır. Önemle belirtmek gerekir ki kira sözleşmesinden önce verilen tahliye taahhütleri ve hatta kira sözleşmesi yapılmış olmakla birlikte kiralananın kiracıya tesliminden önce yapılmış olan tahliye taahhütleri geçersiz kabul edilmektedir. Tahliye taahhüdünde düzenleme tarihi ve tahliye tarihinin ayrı ayrı belirtilmesi gerektiği de bu şart kapsamında açıkça anlaşılmaktadır ancak kiracı, kira ilişkisi kurulmadan ya da kira ilişkisi kurulurken alındığı iddia edilen tahliye taahhüdünün geçersiz olduğunu yazılı delil ile ispat etmelidir.Bu kapsamda Yargıtay içtihatlarında da ispat yükünün Kiracıda olduğu belirtilmiştir.

Tahliye Taahhütnamesi ile  Kiracının  Tahliye Edilmesi İçin Başvurulacak Yollar

Kiracı tarafından taahhüt edilen tarihte taşınmazın boşaltılmaması halinde kiraya veren tarafından icra yolu tercih edilebilir. Bu durumda kiraya verenin, taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay içerisinde kiracı aleyhine icra takibine başlaması gerekmektedir.
Kiracı tarafından taahhüt edilen tarihte taşınmazın boşaltılmaması halinde kiraya veren tarafından dava yolu tercih edilebilir. Bu durumda kiraya verenin taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay içerisinde sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açması gerekmektedir.

Seçimi kazandık diyenler, şimdiden başkan yardımcılıkları, müdürlükler, yönetim kurulu üyelikleri pazarlığı yapanlar fotoğraf karelerine girmek için adeta birbirleriyle yarışıyor. Bir yandanda sosyal medya üzerinden anketler açıklanıyor. Anket yayınlatıp algı yaratmaya çalışanlara ise cevabı Efeler’de Egemenlik Bulvarı, Adnan Menderes Bulvarı, Atatürk Bulvarı, Hürriyet Bulvarı, Girne Bulvarı, Taşlıboğaz Bulvarı, Gazi Bulvarı, Efekent Bulvarı, Mimar Sinan Bulvarı, Turgut Özal Bulvarı ve Aydın Bulvarı verecek. Yahu sen sokağa çıktığında sana kaç kişi selam veriyor? Efeler’de yaşayan kaç kişiyle anın var? Kaç kişinin yüreğine dokundun? Kaç kişinin düğününe, cenazesine gittin? Kalem, çakmak dağıtmakla, yövmiyeli adam tutup broşür dağıtmakla, anket yayınlatıp algı yaratmakla, sosyal medya da sahte takipçi satın almakla seçim kazanılmaz. Seçimlerde başarılı olmak istiyorsanız, yüreklere dokunmanız gerekiyor. Halletcez abi, biz yapcaz abi demekle olmuyor bu işler. Elindeki imkanlar doğrultusunda sorunmu çözdün, Sorun mu yarattın ona bakıyor vatandaş. Efeler’de yapılan hizmetleri arttıracakmısın, yoksa yapılanları yıkacakmısın ona bakıyor  vatandaş.

Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi’ne sanırım gitmeyen yoktur.Bahsedeceğim olaylada mutlaka en az bir kez karşılaşmışınızdır.Hastahaneler genelde vatandaşların en duygusal olduğu kamu alanlarıdır. Bu kamu alanlarında vatandaşların duygusal boşlukta olmalarını fırsat bilen bazı insanlar, aylardır hatta yıllardır hastahane bahçelerini geçim kaynağı olarak görüyor.Poliklinik girişi ve hasta ziyaretçi girişi önünde 1-2 duygu sömürücüsü hastahaneye tedaviye veya hasta ziyaretine gelen insanlardan “köyden geliyorum yol param yok bana yardımcı olabilirmisin?”, “İlaç almam gerekiyor param yok, yardım edermisin?”, “Araba arıza yaptı çekici çağırdım çekiciye vericek param yok yardım edermisin?” gibi bahanelerle para istiyorlar. Her hastahaneye çıktığımda bu utanç verici manzarayla karşılaşıyorum.Ben bu kişilere aldanmıyorum ama emin olun bu insanların tuzağına düşen bir  çok vatandaşımız var. Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi’nin önünde gerçekleşen bu duygu sömürüsüne birilerinin dur demesi gerektiğini düşünüyorum. Yeni atanan Adnan Menderes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent ve Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Baş Hekimi Mücahit Avcil’i bu konuyu derhal çözmelerini talep ediyorum... Ayrıca Mücahit beyi müsait olduğu akşamlar Acil Servise gidip, hasta yataklarının ne kadar temiz olduğunu görmesini öneriyorum.

776 kişi kapasiteli salon doldu taştı. Salonda yaklaşık 5 bin kişi vardı.Parti yöneticileri, Aydınlı vatandaşların kongreyi takip etmesi için salona dahi girmedi.Didim’den Buharkent’e tüm ilçe örgütleri spor salonu önündeydi. Tek başına seçime giren çok değer verdiğim il başkanı ağabeyim Hikmet Saatçı bilim dolu konuşmasında birlik beraberlik mesajları verdi.Parti’den istifa eden yöneticileri ve üyeleri partiye yeniden nasıl kazandıracağını salonu dolduran vatandaşlara anlattı. Aydın’ın 4 milletvekili ve çevre illerden kongreye gelen milletvekilleri il başkanı Hikmet Saatçı’yı ayakta dakikalarca alkışladı.

Aydın Milletvekilleri Bülent Tezcan, Süleyman Bülbül, Evrim Karakoz ve eğitimiyle, kültürüyle yaşam tarzıyla örnek aldığım Hüseyin Yıldız konuşmak için sahneye çıktığında alkış tufanı koptu. Aydınlı vekillere gösterilen ilgi bana Fenerbahçeli taraftarların Atatürk Spor Kompleksi’ndeki ‘Samanyolu’ şovunu hatırlattı.Tribünde ki partili gençler Aydınlı Milletvekillerin ‘ Ön seçim olmassa bir daha aday olmam’ söylemlerini onaylarcasına dakikalarca ‘Ön Seçim’ sloganları attılar.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun 14 Mayıs ve 28 Mayıs’taki Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekilliği seçimlerindeki büyük başarısı kongre salonuna yansımıştı. Parti üyelerinin yanı sıra Aydınlı vatandaşlar salonu hınca hınç doldurmuştu.

Gerçekleşen kongre, Barkan Kalınomuz-Hüseyin Yıldız, Mustafa Müftüoğlu-Hikmet Saatçı, Bayram İnci-Soner Kaplan ve milletvekilliği için il başkanlığından istifa edip sonra eczacılık mesleğine geri dönen Ali Çankır’ın tek adaylı kongrelerinden çok daha farklıydı.

Önceki kongrelerde tribünler boştu.Hatta ve hatta kongreye katılmayan ilçe başkanı, belediye başkanı ve ilçe örgütü dahi vardı. Milletvekilleri, il başkan adayları boş salona konuşurlardı. Ama geçtiğimiz hafta gerçekleşen Cumhuriyet Halk Partisi Aydın il kongresi öylemiydi?

MUTLU HAFTALAR AYDIN

(Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar (Prof. Dr. Zeki Hafızoğulları, Doç.Dr. Muharrem Özen)

Cumhuriyet Halk Partisi Aydın İl Başkanı Hikmet Saatçi ağabeyim 'Kılıçdaroğlu Efeler’de ki usulsüzlükler için inceleme başlatacağının sözünü verdi' başlıklı haberimizin üzerine; ‘Bazı haber sitelerinde çıkan Efeler İlçe Mahalle Delege Seçimleri ile ilgili haberler gerçekleri yansıtmamaktadır.Mahallelerde yapılan delege seçimlerimizde tüzük ve yönetmeliğimize aykırı bir durum söz konusu değildir. Tüm ilçelerimizde yapılan delege seçimlerimiz parti hukukuna uygun bir şekilde devam etmektedir. 

 Kamuoyuna saygı ile duyurulur.’ diye bir açıklama yaptı.Üzülerek okudum açıklamasını…

Benim için ağabeylik sıfatının değeri, paha biçilemez. Hikmet Saatçi bu partinin ağabeyidir.Parti için harcadığı emek tartışmaya kapalıdır.Ama ya yanlış yönlendiriyorlar ya da Hikmet Ağabeyimden Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi tarafından 23 Haziran 2023 tarihinde Genel Başkan Yardımcısı Zeynel Emre ve Genel Sekreter Neslihan Hancıoğlu tarafından imzalı İl Başkanlıklarına gönderilen ‘ İlçe Kongresi Delege Seçimlerinin yapılması’ konulu genelgeyi gizliyorlar. 

Hikmet Ağabeyim, son il başkanı Ali Çankır’ın istifasından sonra dışarıdan atama ile İl Başkanlığı görevine atandı. Sanırım seçimle gelen il yöneticileri,Hikmet Ağabeyimin atama ile dışarıdan görevlendirilmesini sindirememiş ki ağabeyimden evrak saklıyorlar.Yanlış yönlendiriyorlar. Hikmet Saatçi parti için büyük değerdir.Kimse oyunlarına onu alet etmesin. İl başkanlıklarına gönderilen genelgede açık açık yazıyor efendim; İlçe kongresi delege seçimlerinin tamamı, aynı gün ve aynı yerde YAPILMAYACAK; her muhtarlık bölgesine UYGUN OLAN YERLER ve denetime uygun tarihlerde yapılacaktır. Seçimlerin ŞEFFAF biçimde yapılması örgütün en önemli görevidir. Seçimler duyurulan yerlerde ve saatlerde üyelerin katılımı sağlanarak yapılacaktır. Seçimlerde birden fazla kisinin bir araya gelip liste halinde oylamaya katıldıkları yerlerde her listenin bir temsilcisinin seçimi TAKİP ETMELERİ SAĞLANMALIDIR.’

Sayın il başkanım değerli ağabeyim Hikmet Saatçi, sana değer veriyorum ve içimizde il başkanı olacak adam mı yoktu da dışarıdan atama yapıldı diye serzenişte bulunan il yöneticilerinin sizden gizlediği CHP Efeler İlçe Başkanlığı’nda ki olaylardan sizi haberdar etmek istiyorum.

Bu güne kadar gerçekleştirilmeye çalışılan, katılımın ve oy kullanmanın oldukça düşük olduğu mahalle delege seçimleri ilçe binasının 18 m2’lik salonunda gerçekleşiyor.

Çeştepe mahallesi’nin Ramazan Paşa Mahallesi’yle arasındaki mesafe ne kadar biliyormusunuz? Acaba ilçe Başkanı Polat Bora Mersin’i Çeştepe’de bıraksanız yürüyerek parti binasına gelebilir mi?

Efeler Mahallesi’ndeki yüzme havuzunda bıraksanız, parti binasını bulabilir mi? Niye parti üyelerinin ayağına gidilmiyorda, parti tabanını ayağına çağırıyor hiç anlam veremiyorum. Bu zamana kadar gerçekleşen seçimlerde de hep sarı zarf kullanıldı ama bu seçimlerde liste ile aynı renk beyaz zarf kullanıldı.Yine hatırlatmak isterim Hikmet ağabeyime Çanakkale Çan CHP delege seçimlerinde beyaz zarf kullanıldığı için seçimler iptal oldu.

Seçimlerin gerçekleştiği ilk gün Mavi Listenin temsilcisinin sandık başında bulundurulmayacak kararı veren Polat Bora Mersin açıklama yapmış, ‘İlk düğmeyi yanlış iliklediler.’ diye… Başkanım inanın çok güldüm Mersin fermuarı açık geziyor…

Gönderilen genelgeyi, bir yöneticinize gönderdim başkanım umarım size ulaşırtırırlar. Sizde yaptığınız doğruyu yansıtmayan açıklamadan dolayı hem kamuoyundan hemde parti üyelerinizden özür dilersiniz… 

Evet değerli dostlar yıl olmuş 2023 hala basın özgürlüğü için mücadele ediyoruz.

21 Temmuz Cuma günü gazeteciliğin onuruyla, gururuyla oynanan bir olay gerçekleşti Efeler’de.

Yazacaklarımı belki biliyorsunuz, şahit oldunuz veya gazetelerden okudunuz…

Kurulduğu günden bu yana Türkiye’de haksızlıklarla, hukuksuzluklarla mücadele eden, gazetecilerin susturulmasına, zindanlarda mahkum edilmesine en fazla ses çıkartan Cumhuriyet Halk Partisi, üzülerek söylüyorum maalesef CHP Efeler İlçe Binası’nda Türkiye Cumhuriyeti’nin ve CHP’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kemikleri sızlatacak bir olaya ev sahipliği yaptı. Mahallelerde gerçekleşmesi gereken delege seçimlerini, parti binasında yapan Efeler İlçe Başkanı Polat Bora Mersin, basın mensuplarını parti binasından kovdu. Mersin’in bu tutumu emin olun Cumhuriyet Halk Partisi’nin ilkeleriyle bağdaşmıyor. Bir gazeteci olarak, eski bir CHP Efeler Gençlik Kolları Başkanı olarak Polat Bora Mersin’i şiddetle kınıyorum.

Yarın 24 Temmuz Gazeteciler ve basın Özgürlüğü için Mücade Günü…

Gazetecileri parti binasından kovan Polat Bora Mersin afilli sözlerle eminim şov niteliğinde paylaşımlar yapacak ve gazetecilerin gününü kutlayacak. Hem gazetecileri parti binasından kovacaksın hemde 24 Temmuz’da basın özgürlüğü naraları atacaksın.Yok öyle dünya…

O gün gördüğüm kadarıyla Aydın Gazeteciler Cemiyeti üyesi olan Manşet Gazetesi’nde, Hedef Gazetesi'nde, Aydınhaberleri’nde, Aydın Kulis’te, Ajans Aydın’da çalışan gazeteci kardeşlerimiz, Polat Bora Mersin’in “Ya biriniz kalın ya da hepiniz çıkın, ben istersem kalırsınız istemezsem çıkarsınız” sözleriyle CHP Efeler İlçe Başkanlığı binasından kapı dışarı edildi. Üzülerek söylüyorum ki Aydın Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ferdi Uzun bu çirkin olaya, gazetecilik mesleğinin onuruyla oynanan bu olaya sessiz kaldı. Çalıştığı Anadolu Ajansı üzerinden A Haber’e servis ettiği CHP’DE GERGİNLİK BİTMİYOR! haberi yayınlandı ama Başkan Ferdi Uzun parti binasından meslektaşlarının kovulmasına göz yumdu, sessiz kaldı ve kafasını kuma gömdü.

Ve sessizliğinin ödülü gibi yarın Aydın Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ferdi Uzun, Turistik Park’ta cemiyet üyelerine ücretsiz kahvaltı veriyor.Herkese afiyet olsun!!!

Geçen sene yazdım. Yine yazıyorum. Muhtemelen seneye bir daha yazacağım. Çünkü haber okunsun diye halkı galeyana getiren haberler çok fazla. Bu da beni ciddi anlamda rahatsız ediyor. Neden mi? Hiçbir bilim insanından görüş almadan, sosyal medyada çıkan asılsız yorumlarla haber yapmak doğru olmadığı gibi etik de değildir. Gelin abartılan Uğurböceği Örümceğine bir kez daha birlikte bakalım.

Haberlerde türünün Eresus cinnaberinus olduğu ifade edilen örümcek Eresus cinsine ait türlerden biridir. Bu cins altında 20 farklı tür bulunur ve ülkemizde 3 tür yayılış gösterir. Eresus cinsi dış görünüş olarak uğurböceğine benzediği için halk arasında bu şekilde isimlendirilmiştir. İngilizcede ladybird spider ismiyle bilinirler. Erkeklerinin karnı uğurböceği desenli olduğu için çekici gözükürler. Eresustürleri için bir genelleme yaparak hepsi zararlı tür diyemeyiz. Ancak zehirli türleri de vardır.  Eresus cinnaberinus bunlardan bir tanesi olup dünyada tehlikeli kabul edilen türler arasındadır. Çıplak elle dokunulduğunda hassasiyete ve kaşıntıya sebep olmaktadırlar. Doğada karanlık yerlerde, taş altları, oyuklar, kayalıklar, çatlaklarda yaşarlar. Kırkayaklar ve böcekler ile beslenirler. Doğada gördüğümüzde öldürülmemelidir. Çünkü bazı ülkelerde nesli tükenmek üzere olduğu bildirilmiştir. Doğadaki görevi göz önünde mutlaka bulundurulmaldır. Üstelik her ne kadar zehirli olsa da ürkek ve saldırgan olmayan bir türdür. Agresifliği beslenirken böceklere karşıdır. Ancak elbette zehri insanları etkileyebilir. Soktuğu yerde kısmi acıya sebep olabilir. Bunun yanında kişide ateş, baş ağrısı, yüksek nabız görülebilir. Ama henüz insanlara ölüm vakası bildirilmemiştir. Alerjik bünyesi olanlar, çocuklar ve bağışıklığı düşük olanların dikkat etmesi gerekmektedir. İnsanların olduğu yerde hareketlilikten birçok tür gibi bunlar da rahatsız olurlar. Fazla meraklı olmaz isek çok da sorun teşkil etmez. Elimize alıp yakından bakmak gibi meraklı hareketlere gerek yoktur. 

Her sene “Dikkat Aydın’da da görülebilir” gibi başlıklar atılması nasıl bir cehaletin sonucudur bilmiyorum. Çünkü bu örümcek yıllardır Aydın’da görülüyor zaten. Bu tarz hassas durumlarda özellikle böcekler, örümcekler gibi canlılarla ilgili haber yapılırken bilimsel temele dayanarak haber yapılmalıdır. Çünkü bilimsel temel olmadan yapılacak yanlış bir bilgilendirme halkta paniğe neden olmaktadır. Bunu daha önce Sarı Ömer Örümceği, Sarı Kız Örümceği olarak adlandırılan Böğülerde gördük. Zehirsiz olmalarına rağmen özellikle sosyal medyada et çürüttüğü, zehriyle insanı öldürebildiği gibi birçok asılsız bilgi kirliliği halkta bir dönem paniğe neden olmuştu. O yüzden gelin fazla meraklı olmayalım ve bu örümcekleri öldürmeyelim. Almanya ve İngiltere’de soyu tehlike altında olan türler arasında olan bu örümceğin İngiltere’de yeniden yayılması için çalışmalar yapılırken biz soyunu göz göre göre tüketmeyelim.

Yüreğimiz yanıyor, acımız çok büyük. Yardımlar ülkenin her yanından akın akın Maraş’a, Adana’ya, Antep’e, Antakya’ya, Malatya’ya ve depremden etkilenen diğer şehirlere yola çıktı. Ülkede dayanışma hat safhada. Dayanışma hat safhada ama yola çıkan tırların çoğu saatlerdir yollarda hala bölgeye ulaşamadı. Konya yolu kapalı. Sebep? Yoğun kar yağışı. Osmaniye-Nurdağı ve Osmaniye- Gaziantep arası kapalı. Sebep? Yol Çökmesi. Aydın’dan yola çıkan arama kurtarma ekibi 14 saatlik yolu 28 saatte gitti. O da Malatya’nın girişine kadar. Enkaza müdahale etmeleri kim bilir ne kadar sürdü. Organizasyon konusunda AFAD çok zorlandı. Hala zorlanıyor. Elbette bunun sebeplerinden bir tanesi depremin çok geniş bir alanı etkilemesi. Peki deprem ülkesi olan ve son 25 yılda yıkıcı birçok depremin yaşandığı ülkemizde bu bahane olabilir mi? Yeni yapılan yolların çökmesi, yeni yapılan binaların çökmesi kader diyerek geçiştirecek kadar basit mi? Deprem ülkesi olan yurdumuzda imar affı çıktığı zaman bas bas bağırdık. “İmar affı cinayettir” diye. Kimse dinlemedi. 3 kat ruhsatlı binalara 3 kat daha çıkıp 3 kuruş para ödeyerek aftan yararlandılar. O binalar hala içimizde. Kuşadası’ndaki yazlıklarda, Köprülü Mahallesindeki 60 yılı yapımı binalarda.

***

Bu ülkede deprem yönetmeliği var. Binalar bu yönetmeliğe göre yapılır ruhsatı da belediyeler verir. Yapı denetim firmaları da uygulama kontrolörlüğünü üstlenir. Peki deprem yönetmeliğine uygun yeni binalar nasıl olur da yıkılır? Binalar yönetmeliğe uygun değil miydi? Uygun değilse bu binalar nasıl oldu da ruhsat aldı? Geç kalınmadan yönetmelik sonrası yapılan ve enkaza dönen yapıların müteahhitleri, ruhsatı veren belediye personelleri ve ilgili yapı denetim firmalarının sorumluları hakkında yurtdışına çıkış yasağı getirilmeli. O kadar enkaz var bunun sırası mı demeyin. Kimsenin yaptığı yanına kar kalmamalı. Bu ölümlere sebep olanlar hakkında derhal gereken yapılmalı.

***

Prof. Dr. Ahmet Ercan: Depremin maliyeti ülke ekonomisini göçertecek.

Depremin ekonomik boyutuyla ilgili Ahmet hoca yaptığı açıklamayla; Depremin Türkiye Cumhuriyetine maliyeti 35 ile 50 milyar dolar olduğunu söyledi. Ercan; “Türkiye’nin iç dış ticaret açığı 110 milyar iken bu deprem tam göçerticidir. Bir kişinin depremden ölmesinin maliyeti 1 milyon 250 bin dolardır. Ne yazık ki, Türkiye’nin kalkınmasını 1 ile 2 puan geriletecektir” dedi. Depremde en büyük kaybımız göz göre göre yok olan yaşamlar. Ancak uzmanların açıklamalarına göre tek kayıp bu değil. Bunun bir de ekonomik boyutu var. Peki 1999 depreminden sonra ne olmuştu. 17 Ağustos 1999 yılında meydana gelen Marmara depreminin ülke ekonomine zararının 15-20 milyar dolar olduğu bazı ekonomistler tarafından açıklanmıştı. 1999 Depremi sonrası Türkiye 2001 yılında büyük bir ekonomik kriz yaşamıştı. 2002 yılında yapılan genel seçimde iktidarda bulunan ANAP, DSP ve MHP Meclis dışında kalmıştı. Bunun ekonomik boyutunun 2 ay içinde vatandaşa yansıyacağı tahmin edilmekte.

***

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin açıkladı: 60 bin nüfuslu bir ilçemizin yarısı yok. Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş açıkladı: 2 bin bina yıkıldı.

Rakamlar çok vahim. Vefat edenlerin sayısı oranlandığı zaman 180 binleri bulacağı söylenmekte. Hayatını kaybeden kızının elini tutarak enkazdan çıkarılmasını bekleyen babanın fotoğrafı kahretti hepimizi. Enkazdan çıkan ve ne olduğundan habersiz çocukların boncuk boncuk bakışları yaraladı bizi. Ülkemiz deprem kuşağında. Doğal afet nasıl önüne geçelim diyenleri gördüm sosyal medyada. Çok basit. Yüzümüzü bilime dönelim. “Yahu bu yerbilimciler bir şeyler diyor ama hiç dinlemedik bir dinleyelim” diyelim. Rehberimiz bilim olsun. Japonya’da 9.1 şiddetindeki depremde evler yıkılmıyor. Çünkü depremle yaşamayı öğrendiler. Çünkü bilimi kendilerine rehber edindiler.  İnşaat sektöründe dünyanın 1 numarası olan ülkemizde biz hala az demir kullandı, kolonlar bilek kadar ince gibi cümleleri kurarken adamlar binaların altına sismik izolatör koyuyorlar. Çok mu zor bu ülkede ölmemek? Depremde yıkılan hastane mi olur? Bu ülkedeki insanlar güven içinde, özgürce ve refah içinde yaşamayı haketmiyor mu? Tüm bu olanlara fıtratımızda var mı diyeceğiz? Kader mi diyeceğiz yine? Binlerce insanın hayatı bu iki cümleye sığacak mı? Bu soruların cevaplarını verdiğimizde bu düzen değişecek.

Okulların yarıyıl tatiline girmesi ile birlikte, çocuklar için etkinlik dolu iki hafta yaşandı. Çeşitli kurumlar ve özel organizasyonlar sanat etkinlikleri düzenlediler. Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu’da benim yazıp yönettiğim “Nasreddin Hoca ve Çocuklar” adlı oyunla Efelerli çocuklar ve ailelerle buluştu. Bir oyun yazarının kendi yazdığı oyunu sahnede görmesi büyük bir mutluluk.  Çocuk oyunumuz, Aydın Kültür Merkezi Hidayet Sayın Salonu’nda iki seansta toplam 700 çocukla buluştu. Tüm ekip arkadaşlarımı emeklerinden dolayı kutluyorum. Tiyatro zor bir sanat dalıdır. Emek ister, tutku ister. Hele ki çocuk tiyatrosu daha fazla önem ve ciddiyet ister; çünkü kötü bir oyun çocuğu tiyatrodan soğutabilir.

Oyunculardan sahne arkasındaki görevlilere kadar herkesin özverili çabasıyla çok güzel bir iş ortaya çıktı. Her oyun sonrasında sahneyi dolduran miniklerin gözlerindeki sevinç ve heyecan ne kadar doğru yolda olduğumuzun en büyük göstergesi oldu.  Turne kapsamında Narlıdere ve Güzelbahçe Belediyelerinin davetlisi olarak bu ilçelerde de oyunumuzun gösterimi yaptık. Her iki ilçede de yoğun bir izleyici kitlesi vardı. Sanat kentlerin marka değerleri için çok önemli bir alandır. Bunun önemini bilen ve bizlere her konuda destek olan Efeler Belediye Başkanı Sayın Mehmet Fatih Atay’ın desteğiyle, şehir tiyatromuz her geçen gün daha çok seyirciye ulaşıyor ve etkisi de artıyor.

Narlıdere Belediyesi Çocuk Senfoni Orkestrası da, Efeler Belediyesi’nin davetiyle  yarıyıl tatilinde Efelerli çocuklar ve aileleri ile buluştu. Konserin davetiyeleri de günler öncesinden tükendi. Efeler’de bu tarz etkinliklerin geniş bir seyirci kitlesi oluştu. Müzik ve tiyatro çocukların gelişimi için çok önemli sanat dalları. Bu etkinliklerin parçası olmak ve çocukların sevincine ortak olmak çok güzel bir duygu.

“Yazarlar Efeler’de Buluşuyor” etkinlikleri kapsamında her ay bir yazar kentimize misafir oluyor. Efelerli sanat ve edebiyatseverler tarafından yoğun ilgi gören buluşmalara Nebil Özgentürk, Sinan Meydan Yekta Kopan ve Zeynep Oral gibi isimler konuk oldu.

“Okumak Aydınlanmaktır” sloganıyla hayata geçirilen ve ülkenin en özgün kitap kafeleri olarak dikkat çeken Efeler Belediyesi Kitap Kafe’leri 9’uncu şubesine ulaştı. Her ay bir yenisinin açıldığı kafelere, çocukların, gençlerin ve kitap okumak isteyen birçok vatandaşın yoğun ilgisi var. Kitap Kafe’lerin açılışlarına ülkenin birçok değerli yazarı ve araştırmacısı konuk oldu ve kitaplarını imzaladı. İsimleri şöyle bir hatırlayalım: Tuğrul Keskin, Vedat Araz, Talat Avcı, Tahsin Şimşek, Ahmet Zeki Muslu, Zehra Ünüvar, Osman Saçıkara, Şahin Yıldırım, Alper Akçam, Hidayet Sayın, Ceyhun İrgil, Adnan Özyalçıner, Feridun Andaç, Yunus Bekir Yurdakul, Gönül Çatalcalı, Mavisel Yener, Müge İplikçi.

Edebiyat ve Sanat Buluşmaları’nın değerli konukları, Nazif Uslu, Ümit M. Görgülü, Hüseyin Yurttaş, Hidayet Karakuş’ta Efelerliler buluşan diğer yazar ve sanatçılar oldu.       

Bu değerli isimler, Efeler’i ülke çapında kültür ve sanatla gündeme taşıdılar.

Efeler Belediyesi vatandaşlarla buluşmasına öncülük yaptığı tiyatro oyunları, yayınladığı kitaplar, düzenlediği konferans, sergi, panel ve söyleşilerle yıl boyunca kentin kültür – sanat yaşamının dinamosu olma görevini sürdürmeye devam ediyor.

Not:Yazıyı ülkemizde yüzyılın felaketi olan deprem acısını yaşamadan önce hazırlamıştım. Ulusumuzun başı sağolsun. Bir daha böyle acıları yaşamamak için hepimiz elimizden gelen tüm çabayı göstermek zorundayız.

    Mal rejimi tasfiyesi, eşlerin evlilik birliği içerisinde edindikleri mallarının evlilik birliğinin mahkeme kararı ile sona ermesi sonrasında paylaşımının nasıl yapılacağına ilişkin düzenlemeyi içerir. Eşler evlilik birliği içerisinde edinmiş oldukları malların paylaşımına ilişkin kendi aralarında mal rejimlerinden birini seçerek sözleşme de hazırlayabilirler ancak eşler mal rejimi yönünden bir tercihte bulunmamışlarsa nikah tarihlerine göre uygulamada olan yasal mal rejimine tabi olacaklardır.

    Mal rejiminin tasfiyesine yönelik dava, boşanma davasından ayrı bir dava olarak görülmektektedir. Tasfiye davası, boşanma davası ile birlikte açılamaz ancak boşanma davası ile aynı anda fakat ayrı bir dava şeklinde açılırsa mahkeme; boşanma davasının kesinleşmesini bekleyerek sonrasında karar verir. Yani, öncelikle boşanma davası sonuçlanmalı ve yargılama neticesinde boşanma kararı verilmelidir. 

    Boşanma davası sonucunda verilen karar kesinleştikten sonra taraflar arasında mal rejiminin tasfiyesi davası açılır. Boşanmada mal paylaşımı, tarafların evlilik birliği içinde edindiği malların paylaşılması esasına dayandığı için evlilik birliği kurulmadan önce tarafların elde ettiği mallar mal paylaşımına dahil edilemez. Eşler arasında mal paylaşımı ise “evlilik birliği içerisinde edinilen malların ortak olması” prensibine dayanmaktadır. Türk Medeni  Kanunu 219. maddeye göre edinilmiş mallar, "her eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri" olarak tanımlanmaktadır. Edinilmiş mallara genel örnekler olarak ise:
1.Eşlerin çalışmasının karşılığı olan edinimler,
2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım
amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
4. Kişisel mallarının gelirleri,
5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler 
olarak sayılmıştır. Buna göre eşlerin karşılığını emek, para veya diğer malvarlığı unsurları ile vererek sağladığı edinimler, eşlerin edinilmiş mallarını oluşturur. 
    
    Kanun öncelikle eşlerin fikri veya bedensel emeğine dayalı olarak, diğer bir deyişle eşlerin ücret karşılığı iş görmesi ile edinilen malları edinilmiş mal saymıştır. Bunun dışında, Sosyal Güvenlik Kuruluşlarınca (Emekli Sandığı, Bağkur vb.) bağlanan aylıklar ve sözleşme ihlali veya haksız fiile dayalı olarak çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar da edinilmiş mal sayılır.
    
    Eşlerin kanuni olarak kişisel mal olarak sayılan malları ise Türk Medeni Kanunu 220. maddeye göre,
1. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras
yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
3. Manevî tazminat alacakları,
4. Kişisel mallar yerine geçen değerler olarak genel bir biçimde sayılmıştır.
    
    Sadece eşlerden birinin ihtiyaçlarına yönelik gelir getirmeyen, diğer eşin ve aile üyelerinin kullanımı dışındaki eşyalar kişisel malı oluşturur. Örneğin; eşlerin giysileri, spor malzemeleri ve takıları gibi mallar örnek gösterilebilir. Bunun dışında; mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan mallar, bir eşin miras yoluyla sonradan karşılıksız olarak elde ettiği mal varlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler de kişisel maldır.

    Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını veya mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilirler. 

    Türk Medeni Kanunu 225'e göre: " Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer. Mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer." Boşanmadan sonra mal paylaşımı davasının açılması için, boşanma davası kararının kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı bulunmaktadır. Bu sebeple süre geçtikten sonra mal paylaşımı talebinde bulunmak mümkün değildir.

(Dural, M., & Öğüz, T., & Gümüş, M.,A. (2016) Aile Hukuku)

Tiyatro yönetmeni, oyun yazarı ve çevirmen olarak Türk tiyatrosuna birçok nitelikli işler armağan eden Yılmaz Onay, toplumcu gerçekçi bakış açısını tiyatromuzda başarıyla savunan ve bu doğrultuda çalışmalar yürüten biriydi.

1955-60 arasında İstanbul Teknik Üniversitesi’nde okurken Genç Oyuncular Topluluğu’nda sahne yaşamına adım attı. İnşaat mühendisi olarak Bayındırlık Bakanlığı’nda çalışırken tiyatro yaşamını da sürdürdü. Bir süre Almanya’da bulundu ve orada tiyatronun kuramsal ve uygulamalı yanlarını öğrenme ve bu alanda çeşitli denemelere katılma fırsatı buldu.

Türkiye’ye döndükten sonra Ankara Deneme Sahnesi ve Ankara Sanat Tiyatrosu’nda çalıştı. Bertolt Brecht’in Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti adlı oyununu sahneye koydu ve Brecht’in oyunlarını Türkçeye çevirdi.

Şarkılarımız Ölmesin! adlı, barışın önemini anlatan çocuk oyunu Berlin’deki Theater Manufaktur am halleschen Ufer tiyatrosunca Almanca’ya çevrilip Sechs Verrückte und ein Lied adıyla sahnelendi.

Nazım Hikmet’in birçok oyununu sahneye koydu.  1993 ve 2022 yıllarında Devlet Tiyatroları’nda yönetmenlik yaptı.

Sanatçının Ölümü adlı oyunu Tülay Eratalay tarafından TRT’ye uyarlandı. Yazılar: Filmatik romanı, Altuğ Savaşal tarafından sinemaya uyarlandı. Filmde Tamer Levent, Şebnem Taçal ve Cevdet Arıcılar gibi isimler yer aldı. 

Yılmaz Onay sanat yaşamı boyunca birçok ödüle değer görüldü. Toplumcu gerçekçi sanat anlayışınım Türkiye’deki en büyük isimlerinden biri oldu. Tiyatro ve sanatın en önemli görevinin toplumun ilerlemesine yaptığı katkı olduğunu savundu. İnandığı değerleri hiç kaybetmedi. Daha iyi bir dünya umudunu yaşamının sonuna kadar korudu.

Yılmaz Onay'la hem İstanbul'da hem Gündoğan'da çok güzel zamanlarımız geçmişti. 2012-2013 yıllarında Yılmaz Onay'ın Şarkılarımız Ölmesin! adlı çocuk oyununu Aydın'da sahneye koymuştum. İncelik göstererek prömiyerimize gelmişti. O gün hayatım boyunca gurur duyacağım şeyler söylemişti.

Tiyatro yaşamımda ondan öğrendiklerimin etkisi çok fazladır.

Yılmaz Onay’ı saygı ve sevgiyle anıyorum...

Dertsiz ve tasasız bir yıl...

28 Aralık tarihinde yeni yıla girmeden bir kaç gün önce emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili bir gelişme yaşandı. Hükümetin açıkladığı EYT kararı ile emekli olabilmek için yaşını doldurmayı bekleyen memleketim insanı emeklilik hayali kurmaya başladı.Yaşadığımız süreçteki ekonomik şartlar altında emekli maaşıyla geçinebilmek ne kadar gerçekçi olur bilmiyorum ama farklı bir konuya değinmek istiyorum.

Geçtiğimiz yıllarda başlayan tüm dünyayı ve Türkiye’yi kasıp kavuran koronavirüs belasından dolayı bir çok esnaf kepenk kapattı. 17 ay boyunca hiç açılamayan kahvehaneler,berberler ve daha nice esnaf arkadaşımız evine ekmek götüremedi. Malesef acı ama gerçek devlet 17 ay boyunca kepenk kapatan esnafa toplam 9.000 tl destekte bulundu ve BAĞKUR prim borcu ödemelerini durdurdu.Normalleşme sürecinin ardından yeniden müşterilerini ağırlayan kahvehaneler,BAĞKUR prim borcunu ödemek için Vergi Dairesi’ne gittiklerinde 1 aylık BAĞKUR prim borcu değil, 2’şer aylık borç çıktı.Pandemi döneminde dondurulan borçlar, yeniden gariban esnafın karşısına çıktı. Konuyla ilgili esnaf dostlarla görüştüm.Kimisi BAĞKUR Prim borçlarını ödeyebildiğini söyledi, kimiside pandemide kapalı olduğu için karnını doyurmak için kahvehane masa saldalyelerini sattığını ve kahvehaneler açıldıktan sonra kredi çekerek yeniden masa sandalye aldığı için, borç ödedediği için BAĞKUR’unu ödeyemediğini söyledi. 17 ay da 9.000 TL destekte bulunan hükümetin hakkını yemeyelim ayrıca bu süreçte esnafa borçlanarak hayatta kalabilmeleri için 25.000 TL’de kredi çekme fırsatı sundu.Hal böyle oluncada esnaf borca battıkça battı...

Ama gariban esnaf, EYT kararı ile umutları yeşerdi.Emekli olma hayalini kurdu ve “KEL GÖRÜNDÜ”.

17 Ay boyunca kepenkleri kapalı olan, emekliliğe hak kazanmış emekçi esnafın karşısında, kapalı kaldığı süreçte ödeyemediği BAĞKUR prim borcu var. 17 ay boyunca kapalı kaldığı için evine ekmek götüremeyen gariban esnafın karşısına emekli olmak için BAĞKUR prim borcu çıkıyor.İsmi lazım değil bir esnaf ağabeyim yaşadığı durumla ilgili o kadar mütevazi bir dilekte bulundu ki...

“Sedat kardeşim keşke bunlar en azından kapalı kaldığımız süreçte ödeyemediğimiz BAĞKUR borcumuzun faizini almasınlar.”

Yahu bu pandemi sürecinde ezilmiş, haksızlığa uğramış esnaf ağabeyimizin aklına gelen bu fikir mecliste ki amcaların aklına gelmiyor mu?

Adam diyor ki en azından faizi silinsin,ben emekli olayım yine 17 aylık bağkur’umu ödeyeceğim..

Önümüzde 2023 Genel seçimleri var.Pandemi sürecinde yok olma eşiğinden dönen, direnen bu emekçi esnaf dostlarımız umarım bir siyasinin dikkatini çeker de gündeme getirir.

İnanıyorum ki bu trajikomik olay, halkını düşününen bir milletvekilinin gündemine girer ve borçlarla cebelleşen, emeklilik hayali kuran esnaf dostlarımızın sesi olur.

'denizde yüzüyor boy voy odun

evde ne şeker kaldı ne de un

denizde balık gibi yatıyor ay

şinanay yavrum şinanay

böyle giderse bu pahalılık vaay vay

kafada ne tahta kalcak ne de yay'

            Sizlerin de malumu köşe yazılarımda genelde böcekler üzerine yazmayı tercih ediyorum. Amacım, uzmanlık alanım olmasının yanında halkı bilgilendirmek için eksik olan bir açığı kapatmak. Ancak hem bir biyolog hem de bir Aydınlı olarak Kuşadası’ndaki gelişmeye kayıtsız kalamazdım. Biyoçeşitlilik zengini bir alan olan ve milli park kapsamında koruma altında bulunan Dilek Yarımadası’nda yeni bir mantar türü keşfedildi.

            Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Çelik ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) Atabey Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Oğuzhan Kaygusuz tarafından Dilek Yarımadası’nda yapılan çalışmada hiç görmedikleri bir mantar türü keşfedildi. İlk kez gördükleri bu mantarı laboratuvarda incelemeye alan hocalarımız yaptıkları araştırma sonucu yenir tür keşfettiler. Bulunan tür her ne kadar Kuşadası’na özgü olsa da tür keşfi Kuşadası için bir ilk değil.  Inocybe kusadasiensis adı verilen türden önce de yine Öğretim Görevlisi Oğuzhan Kaygusuz tarafından Volvarialla turcica isimli başka bir mantar türü keşfedilmişti. Dünya üzerinde 1400’ü aşkın türü olan Inocybe cinsi mantarın ülkemizde kayda geçmiş ve zehirli olduğu bilinen türleri bulunmaktadır. Inocybe squamata, Inocybe rimosa, Inocybe geophylla, Inocybe flocculosa, Inocybe erubescens, Inocybe dulcamara, Inocybe bongardii, Inocybe asterospora, zehirliliği bilinen Inocybe türleridir. Yeni keşfedilen Inocybe kusadasiensis’in toksisitesi hakkında henüz bilgi sahibi değilim.

            Ülkemizde 2500’ün üzerinde bilinen türü bulunan mantarların elbette ki sonuncusu Inocybe kusadasiensis keşfi değil.  Hem mantarlar, hem bitkiler hem de böcekler üzerinde araştırmalar artarak devam ettiği sürece yeni tür keşifleri gelmeye devam edecektir. Özellikle bölgemiz Avrupa-Sibirya, İran-Turan ve Akdeniz bitki coğrafyasına ait türleri içerdiği için bu keşiflerin devam edeceğini söylemek hiç de yanlış olmaz. Bu durum elbette ki Kuşadası ve ilimiz için çok önemli.  Dilek Yarımadası’nda ki keşifler ve botanik çeşitlilik o bölgeye olan ilgiyi ulusal düzeye taşımakta. Bu da beraberinde ziyaretçi çekmektedir. Dünyanın birçok yerinde önemli bir turizm ağı olan Botanik Turizmi neden Kuşadası’nda da gelişme göstermesin? Botanik Turizmi, farklı bitki türleri ile donatılmış alanları doğa gezisi, konser, sergi vb. aktiviteler ile güçlendirerek yapılan ve insanların doğayı tanıması, farklı bitki türlerini inceleyebilmesi, spor yapması ve doğada sosyalleşmesi açısından son derece önemli olan bir turizm çeşididir. Dünyada Birleşik Krallık ve İtalya başta olmak üzere Kanada, Almanya, Fransa, Hollanda ve Avusturya’da çok ziyaretçisi olan gelişmiş bir turizmdir. Ülkemizde İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Gaziantep ve Isparta’da bu turizm profesyonel düzeyde yapılıyor olsa da çok gelişmemiş bir turizm şekli hatta bir kültürdür. Kültür dememin sebebi ise, ziyaretçilerinin ciddi bir çevre bilincine sahip olması gerektiğindendir. Turizm kapsamında düzenlenen piknik ve kamplarda ateş yakılmaması, doğaya çöp bırakılmaması ve doğanın tahrip edilmemesi günümüzde herkeste olması gerekirken maalesef belli bir kesimde bulunan kültürdür. Dilek Yarımadası’nın da botanik turizmine hizmet etmesi temennimdir. Tabi bunun için yapılması gerekenler çok fazla. Dilek Yarımadası’nın 1966 yılından bu yana koruma alanı içinde olması çok büyük bir kazanımdır. Bu koruma alanının daha da genişletilmesi gerekmektedir. Çünkü koruma alanı dışında kalan alan flora ve fauna bakımından aynı özellikleri göstermektedir. Bu alan Kurşunlu Manastırı ve Fındıkkale’yi de içine alacak şekilde genişletilmelidir. Daha çok keşif için akademisyenler desteklenmelidir. Üniversite, belediye ve Bakanlık ortak hareket edebilmelidir. Ve aslolan yıllardır gönüllü olarak Kuşadası ve çevresinin doğa yapısını korumaya çalışan Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD)’nin işin içinde aktif rol almasıdır. Çünkü hem yaptıkları çevre hizmetleri, hem doğa gezileri hem de oluşturdukları çevre bilinci ile Botanik Turizmi’ne ön ayak olabilecek kapasitede bilgi ve birikimleri vardır. Üstelik Aydın ve çevresindeki kıymetli çevre dernekleriyle organize olabilecek kadar da iletişim ağları kuvvetlidir. Umarım bu temmennilerim bir gün gerçeğe dönüşür.

Kaynaklar:

1. Çarbuğa, Ü. & Pekerşen, Y. (2017). Botanical Gardens and Tourism
2. www.mushroomexpert.com. 

Sanat, özellikle tiyatro sanatı, başlangıcından bugüne kadar insanların sanattan duydukları hoşlanmanın yanı sıra, görevci niteliğinden ötürü varlığını sürdürmüştür. Bu görevi de toplumsal ve kişisel sorunları ele alarak, çözüme yöneltmesidir. Güldürerek, düşündürerek ve sorgulatarak yürütmüştür bu görevini. Bu nedenle, çocuk tiyatrosu çocukların kişisel ve toplumsal konumlarını dramatik bir anlatım içinde çözümler, onların tiyatro yolu ile yaşadıkları çevreye farklı açılardan bakmaları sağlayarak, yaratıcı yanlarını ortaya çıkarmaktadır. Edilgen bir yapıdan etkin birer kişilik konumuna geçmelerine yardımcı olur.

Dengeli ve sağlıklı bir toplumun temellerinin atılmasında çocuk tiyatrolarından bu yönde yararlanmak son derece olumlu sonuçlar doğuracaktır. Bugün çağımızda çocuk tiyatrolarının büyük önem kazanmış olması, toplumsal değerinin, görevinin ve yararının bilincine varılmasındandır.

Ülkemizde çocuk tiyatrosu, gerek ödenekli gerekse de profesyonel özel tiyatrolar tarafından geleceğin seyircisini yaratma perspektifinde ele alınmaktadır. Ancak işlevsel olarak yeterli araştırmaların ve uygulama birimlerinin düzeyi bir tartışma konusudur. İyi niyetli bazı çabalara rağmen, özel çocuk tiyatrosu adı altında birçok topluluk, niteliksiz, sadece para amaçlı, yeterli eğitimden yoksun olduklarını belli eden çalışmalar yapmaktalar. Bu konularda yeterli bir etik kurul ya da var olan denetleme mekanizmaları çalışmadığı/olmadığı için istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Kolay para kazanma yöntemi olarak bakılan çocuk tiyatrosunun yanlış yapılması, bireylerin tiyatro ve sanat konusundaki etkilenimlerini çok farklı, hatalı, eksik yönlere çekmektedir. Büyük şehirlerden başlayarak, Anadolu’nun hemen hemen her şehrinde rastlayabileceğiniz “korsan” çocuk tiyatrolarını engelleyebilmek, bürokratik çabalarla beraber etkin bir seyirci müdahalesini de gerektirmektedir. Okullara “oyun bağlama” adı altında gelen tiyatrolara, bir idareci, veli ve yurttaş olarak bazı sorular sorulmalıdır. Aldıkları eğitim, referansları, oyunlarının daha önce çekilmiş olan görüntüleri gibi konular hakkında ayrıntılı dokümanlar, oyunun pedagojik açıdan uygunluğu ve gerekiyorsa çocuk psikoloğu görüşleri istenmelidir.

Velilerin çocuklarının okuduğu okulda tiyatro etkinliklerinin gerçekleştirilmesi konusunda öğretmen ve idarecilere taleplerini iletmeleri gerekmektedir. Sadece özel okullarda değil; devlet okullarında da Halk Eğitim Merkezleri ve Gençlik Merkezleri kanalıyla bu etkinliklere eğitimci ve ekip desteği sunulmaktadır. Yaratıcı drama artık okullarda “eğitici drama” başlığı altında seçmeli ders olarak okutulmaktadır. Çocuklarınıza bu alanda vereceğiniz destek; onun matematikten, fen bilgisine kadar birçok derste başarılı olmasına ve yaşamda karşılaşacağı problemlere akılcı çözümler sunmasına katkı sağlayacaktır. Çocuğun psiko-sosyal gelişimine önemli bir yardımcı olan eğitici drama; onun toplumsallaşma sürecine rahat bir “oyun alanı” sunacaktır.

Eğitimde dramanın önemini şu şekilde özetleyebiliriz;

1.İmgelem (hayal) gücünü geliştirir.

2.Bağımsız düşünebilmeyi sağlar.

3.İş birliği yapabilme özelliğini geliştirir.

4.Sosyal ve psikolojik duyarlılık yaratır.

Drama ile tiyatro çalışmaları arasındaki en temel ayrım; tiyatronun sonuç odaklı, dramanın ise süreç temelli olduğudur. Drama kursu adı altında çocuklarla belirli çalışmalar yapıldıktan sonra onların illa ki yılsonunda gösteri hazırlanması beklenmemelidir. Bu konuda yapılabilecek bir zorlama, drama eğitiminden alınması gereken verimi tersine çevirecek, çocukların sahne gösterilerine karşı negatif tutum takınmalarına neden olacaktır. Çocuklarla yapılacak olan tiyatro çalışmaları ise, belirli pedagojik yaklaşımlarla birlikte çocuğu sahneye hazırlayan sonuç odaklı olabilecek farklı bir alandır. Çocuklarla yapılacak çalışmalarda her iki alan birbirinden yararlanarak kendi özgün eğitimlerini uygular.

Bu alanlarda uzun yıllar eğitimler veren Kemal Oruç’un “Drama ve Okul Tiyatrosu” (Mitos Boyut Yayınları) ve Turgay Girgin’in dört ciltlik okul öncesi ve ilköğretimde dramayı ele alan yapıtlarını, (Dramatik Yayınları) konuya ilgi duyanlara öneririm.

Gelişmiş ülkelerde tiyatroya, dramaya ve özellikle çocuk tiyatrosuna verilen desteğin büyüklüğünü ve önemini kavradığımız zaman, bazı şeylerin daha net algılanacağını düşünüyorum.

Not: Nitelikli çocuk tiyatrolarını destekleyelim. 14 Aralık’ta Asem ve Sonsuz Sanat işbirliğinde, Atabey Organizasyon’un katkılarıyla, pedagog onaylı bir oyun olan “Kahramanlar Kumpanyası” Aydın Kültür Merkezi Hidayet Sayın Salonu’nda çocuklarla buluşacak.

                Anayasa'nın 34. maddesi Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı başlığıyla: "Herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir." şeklinde düzenlenmiştir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere, sanılanın aksine toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemek için izin alma şartı yoktur ancak ilgili toplantı ile gösteri silahsız ve saldırı olmadan düzenlenmelidir.

                Toplantıların şekil ve şartları, toplantıların düzenleneceği yerler; toplantının ertelenmesi ve yasakları ile bu kanuna aykırı davrananların cezaları 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda açıkça düzenlenmiştir. Bu kanuna göre, bölge valisi, vali veya kaymakam; millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla belirli bir toplantıyı bir ayı aşmamak üzere erteleyebilir veya suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlike mevcut olması hâlinde yasaklayabilir.

                2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 28. maddesinden itibaren 34. maddeye kadar devam eden maddelerinde ilgili kanuna muhalefet halinde verilecek cezalar düzenlenmiştir. Bu halde;

Yasaklara aykırı hareket edenler,

Toplantı veya yürüyüşü engelleyenler,

Huzur ve sükünu bozanlar,

Kanuna aykırı propaganda vasıtaları ve suç işlemeye teşvik edenler,

İhtara ve zor kullanmaya direnenler,

Toplantı ve yürüyüşe silahlı katılanlar

Bu kanuna göre cezalandırılacaklardır.

                Temelinde ifade özgürlüğünü barındıran bu hakkın güvenceye alınması yolunda demokratik bir toplumun gereği olan ifade özgürlüğü hakkını da korumak amacıyla uluslararası düzenlemelerde (örnek olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 9. Madde Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü, 10. Madde ise İfade özgürlüğünü düzenler) ve Anayasa'da da ‘Düşünce ve kanaat hürriyeti’, ‘Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti’ ve ‘Basın hürriyeti’ hakları düzenlenmiştir.

                Temel hak ve özgürlüklerin en önde gelenlerinden biri olan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı aynı zamanda ifade özgürlüğü hakkını tamamlar. Kişilerin toplantılar gerçekleştirerek toplumsal hayatta düşünce ve irade oluşumuna katılması demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından biridir. Siyasal iradenin oluşumu büyük ölçüde bu toplantılarda gerçekleşir. Bu sebeple, bu hakkın kullanımının sınırlandırılması için birçok ölçüt belirlenmiş olup ilgili makamlarca bu hakkın kullanımının kısıtlanması veya durdurulması ancak belli şartların varlığı halinde mümkün olacaktır. İç hukuk kuralları ve evrensel hukuk düzenlemelerine göre de ancak bu şartların varlığı halinde devletin bu hakkı kısıtlaması haklı görülecektir.

Saltanatın Kaldırılmasını, Cumhuriyetin İlanını, Halifeliğin Kaldırılmasını, Medeni Kanunun Kabulünü, Tarikatların Kaldırılması, Tekke Ve Zaviyeyerin Kapatılmasını, Laikliğin Kabulünü, Kadın Haklarının Tanınmasını, Şapka Ve Kıyafet Kanununu, Takvim, Saat Ve Ölçülerde Değişiklikliği, Soyadı Yasasının Kabulünü, Eğitim ve Öğretim Devrimini, Harf Devrimini, Dil Devrimini sana borçluyuz.

Eğer bu gün elimiz kalem tutuyorsa, sana borçluyuz.

Bağımsızlığımızın sembolü Türk Bayrağı’mızın gölgesinde nefes alabiliyorsak, “En büyük eserimdir” dediğin Cumhuriyet sayesinde.

-Aramızdan ayrılışının 84. Yıldönümünde, Ebedi Başkomutanımız Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü saygı, sevgi ve hasretle anıyoruz.

“Gözlerimizi kapayıp yalnız yaşadığımızı varsayamayız. Ülkemizi bir çember içine alıp dünya ile ilgilenmeksizin yaşayamayız. Tersine gelişmiş uygarlaşmış bir ulus olarak uygarlık alanının üzerinde yaşayacağız: bu yaşam ancak bilim ve fenle olur. Bilim ve fen nerede ise oradan alacağız ve ulusun her bireyinin kafasına koyacağız. Bilim ve fen için bağ ve koşul yoktur.”

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün 1922 yılımda Bursa’da öğretmenlere yaptığı konuşmadan bir kesit yukarıdaki cümle. Bilimi ve fenni kendine rehber edinmiş çok yönlü bir liderdir Mustafa Kemal Atatürk. Askeri deha olduğu kadar hukuk, matematik gibi alanlarda çok geniş araştırmaları olan ve bilindiği üzere ülkemize bir geometri kitabı kazandırmış ilginç bir liderdir. Mustafa Kemal’in ömrü boyunca yüzlerce kitap okuduğu hepimiz tarafından bilinmektedir. Matematiğe çocukluğundan beri özel ilgi duymaktadır Mustafa Kemal. Sebebi de malumunuz ona ismini veren matematik öğretmenidir. Bu ilgi onu daha çok meraka bununla beraber de daha çok okumaya sevk etmiştir. Ve ülkemize bir geometri kitabı kazandırmıştır. Atatürk, bunu birtakım Fransızca geometri kitaplarını okuduktan sonra hazırlamış ve yapıt ilk kez 1937 yılında yayınlanmıştır. Bu 44 sayfalık kitapta yer alan uzay, yüzey, düzey, çap, yarıçap, kesek kesit, yay, çember, teğet, açı, açıortay, iç ters açı, dış ters açı, taban, eğik, yatay, düşey, yöndeş, konum, üçgen, dörtgen, beşgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, paralelkenar, yanal, yamuk, artı, eksi, çarp, bölü, eşit, toplam, oran, orantı, türev, alan, varsayı, gerekçe gibi terimler Atatürk tarafından türetilmiştir.

Ulu önderin bilimsel perspektifi de dünyayla birlikte gelişme göstermiştir. Belki de bu gelişmede en ilginç olanı evrimle ilgili düşünceleridir. 1900’lerin başında dünyada gelişme gösteren önemli bilim sahalarından biri evrimdir. Birçok yeni keşif, genetik biliminin gelişmesi beraberinde evrimle ilgili gelişmeleri de doğurmuştur. Okuma alışkanlığı üst düzey olan Mustafa Kemal de bu gelişmelere kayıtsız kalmamış ve konu ile ilgili kitaplar okuyarak kendini geliştirmeye çalışmıştır. Konu ile ilgili okuduğu kitaplardan notlar almıştır. Daha ayrıntılı bilgi edinmek isteyenler Prof. Dr. Zafer Toprak’ın Boğaziçi Üniversitesi’nde verdiği “Atatürk ve Darwinizm” başlıklı sunumunu internetten izleyebilirler.

Tabi kendi emekleri bir yana 1933’den sonra ülkemize çok değerli bilim adamlarının gelmesine katkı sağlamıştır. Nazi Almanyasından kaçan birçok Alman bilim adamına ülkenin kapılarını açmıştır. Birçok bilim adamı ülkenin ilk modern üniversitesi olan İstanbul Üniversitesi’ni tercih etmiş olsa da Ankara’da küçük binalarda hizmet veren fakülte ve yüksekokulları tercih edenler de vardır. Ülkemiz özellikle tıp fakültesi, matematik, tabii bilimler, hukuk, iktisat ve mimarlık üzerine göç almıştır. Ülkemizde temeli atılan birçok temel bilim kürsüsü o dönemde açılmıştır. Son yazımda anlattığım Ord. Prof. Dr. Curt Kosswig’in ülkemizde zoolojinin babası olarak bilinmesi bu dönemin ürünüdür. Türkiye’de kısa bir süre kalmış olmasına rağmen modern Türk müzik çalışmalarının başlamasında önemli katkısı bulunan ve kendisinden sonra Cari Ebert, Ernst Practorius ve Eduard Zuckmeyer’in de gelmelerini sağlayan Paul Hindemith’in adını da zikretmeden geçemeyiz.

Görüldüğü üzere sadece belli bir alanda değil bilimin her alanında gerek kendisi gerek de kucak açtığı bilim insanlarının hizmetleri sayesinde ülkemizde bilimin gelişmesini sağlamıştır. Ülkemizin emperyalist güçlerce paylaşılmasına karşı örgütlediğin kurtuluş savaşıyla, kurduğun cumhuriyetle, bilime, fenne, doğaya, çocuklara, kadınlara verdiğin önemle, devrimlerinle sen çok yaşa ATAM. Saygı, özlem ve minnetle…

 Kaynaklar:

1. Erdem A.R., (2014) ATATÜRK’ÜN BİLİME VERDİĞİ ÖNEM: BİLİMİ ve BİLİMSEL DÜŞÜNCEYİ HAYATTA REHBER EDİNMESİ, Erdem A.R., 2014
2. Klaus-detlev Grothusen, (1981)1933 Yılından Sonra Alman Bilim Adamlarının Türkiye'ye Göçü,
3. A. İnan. (2007). Atatürk Hakkında Hatıralar Ve Belgeler. ISBN: 9789944881401. Yayınevi: İş Bankası Kültür Yayınları.
4. R. E. Ünaydın. (1954). Atatürk Tarih Ve Dil Kurumları - Hatıralar. Yayınevi: Türk Tarih Kurumu.

On Kasım bizim için saygıda kusur etmediğimiz ve etmeyeceğimiz günlerin başında geliyor. Atatürk’ün aziz hatırasına yakışacak bir günü ona layık bir şekilde geçirmek için elimizden geleni yapmalıyız. Kendini Türk vatandaşı olarak gören herkesin Atatürk’e hiç değilse yılda bir gün gereken saygıyı, özeni göstermesi herkesin boynunu borcudur, en çok da kadınların.

Kadınlar Atatürk sayesinde birçok hak ve özgürlükleri elde ettiler. Atatürk sayesinde özgür birer yurttaş oldular. Onun sayesinde Avrupalı kadınlardan önce Avrupalı oldular.  Öyleyse Atatürk’e olan vefa borcumuzu ödemenin tam da sırasıdır 10 Kasım haftası.

Atatürk’ün çağdaş kadınları balkonlara çıkmalı. Bu on Kasım haftasında bütün balkonlarımız kadınlarımız tarafından Atatürk posterleri ve Türk bayrağı ile süslenmeli.  Her balkonda bir çift mavi göz gelip geçen herkese bakmalı.

Kadınlarımız bu hafta en az bir kez çocuklarına Atatürk’ü anlatmalı. Hiç değilse bir kez Atatürk’ü neden sevdiğimizi çocuklarımıza söylemeliyiz. Ama bunu yine en çok kadınlar yapmalı. Çünkü bütün çocuklar babalarından çekinir, annelerini severler. Çünkü bütün çocuklar herkesten çok annesine inanır, ona güvenir.

Bütün kadınlar bu on kasım haftasında en az bir kez Atatürk’ün sevdiği şarkılardan birini dinlemeli ve onunla bir gönül bağı kurmalıdır.

Bütün anneler bu hafta Atatürk’teki, çok az bilinen, hayvan sevgisini araştırıp bunu bir akşam yemeğinde, sofrada bulunan herkese anlatmalıdır.

Bütün anneler Atatürk’ün annesini ne kadar çok sevdiğini ve annesinden ne kadar ayrı kaldığını anlatmalılar.

Anneler, bir akşam sofrada Atatürk’ün sevdiği yemeklerden pişirin ve bunu sofradaki herkese söyleyin.

Anneler, Atatürk’e olan vefa borcunuzu ödemek için en güzel fırsat budur, bunu değerlendirin ve ona olan vefa borcunuzu onunla ilgili küçük bir şey yaparak ödemeye çalışın.

Bu hafta hiç değilse sadece bir kez Atatürk’ün neden sevdiği insanlara çocuk diye hitap ettiğini anlatın.

Bütün kadınlar, Atatürk’ün yüzlerce güzel özelliklerinden birini bir kez anlatın, onu hatırlayın.

Bütün kadınlarımız, hiçbir şey yapamasalar bile sadece şu soruyu sorup kendileri cevap vermeye çalışsın:

Atatürk olmasaydı bugün hangi konumda ve nasıl olurduk?

Bu soruya cevap verdiğinizde Atatürk için de bir şey yapmış olacaksınız zaten.

İyi haftalar, keyifli okumalar diliyorum.

1-“TOGG’un Üretim Bandı Yok” İddiası
2-Akkuyu Nükleer Güç Santrali Bölgesine Kurulacak Radar
Sistemi “Ülkemizin Güvenliğini Tehdit Edebilir” İddiası
3-“Kuduz Meselesi Yalan Çıktı” İddiası
4-AFAD Tatbikatına Yönelik Asılsız İddialar
5-“Çin’in Long March 5B Roketi Türkiye’ye Düşecek” İddiası
6-“ABD Savaş Uçakları KKTC Hava Sahasını İhlal Etti”
İddiası

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ü ulus olarak sonsuzluğa uğurladığımız tarih.

Yüzyılın en büyük devrimcilerinden biri olan Mustafa Kemal Atatürk az bilinen ama cumhuriyetin kökleşmesi ve yeşermesi için çok önemli konulardan biri olan sanat alanında da ülkemizde öncü çalışmaların gerçekleşmesine önderlik etmiş bir liderdir.

Atatürk bale, tiyatro, edebiyat, heykeltıraşlık, mimari, resim, müzik gibi sanatlarla ve sanatçılarla yakından ilgilenmiştir. Çeşitli alanlarda dört bin civarında kitap okuduğu tahmin edilen Atatürk’ün askeri başarıları dışında önemli bir aydın olduğunu da unutmamalıyız.

Sanatçıya verdiği önemi “Sanatsız kalmış bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir.” ve “Tiyatro bir milletin kültür seviyesinin aynasıdır” sözleri ile göstermiş bir liderdir.

Ankara Halkevi’nde de (1932) tiyatro hakkındaki düşüncelerini ve gelecek planlarını açıklar: “Tiyatro yalnız hoş vakit geçirme, bir eğlence aracı değildir. Bir ulusun fikri seviyesini, yaşayışını ve zevkini de yansıtan büyük bir sanat dalıdır. En yakın zamanda bir ‘Temsil Akademisi’ kurulacaktır.”

            Atatürk’ün isteği ile Almanya’nın ünlü yönetmenlerinden Prof. Carl Ebert 1936 yılında Ankara’ya gelir ve Ankara Devlet Konservatuvarı ve Devlet Tiyatroları’nın kuruluşunda yer alır.

Atatürk, tiyatro ve opera alanında çalışma yürütecek kişilere, Türk tarihinden, mitolojisinden ve halk kültüründen yararlanmalarını istemiştir. Cumhuriyetin ilk döneminde gerçekleşen birçok öncü çalışmada bunun izleri görülmektedir. O dönem üzerine araştırmalarda bulunan sahne sanatları alanında ülkemizin büyük değerlerinden biri olan Prof. Dr. Metin And’ın aktardıklarından öğrendiğimiz üzere, Atatürk bazı oyunların konularını bizzat kendi vermiş, bu oyunların metinlerini bir damaturg gibi inceleyip düzenlemelerde bulunmuştur. İlk Türk operası olan “Özsoy”un librettosu için Münir Hayri Egeli’yi görevlendirmiş ve operanın konusunu bizzat kendisi önermiştir. Türk ve İran mitolojisine dayanan bu opera, Ahmet Adnan Saygun tarafından bestelenmiş ve İran Şahı Rıza Pehlevi’nin ülkeyi ziyareti sırasında 1934 yılında Ankara Halk Evi’nde sahnelenmiştir.

Atatürk’ün cumhuriyet devrimlerine sanat ve kültür alanında gerçekleştirdiği katkılar bir gazete köşe yazısına sığmayacak kadar derindir. Tarihçilerimizin, araştırmacıların ve sanata ilgi duyan gençlerin Atatürk’ün çok fazla bilinmeyen daha doğrusu gündeme getirilmeyen konulardaki atılımlarını incelemeleri ve bunları topluma sunmaları gerekmektedir. 

Cumhuriyet, kadından ekonomik bağımsızlığını kazanmasını ister.

Her durumda ve her ortamda bağımsız bir birey olduğunu bilmesini ister.

Her koşulda erkekle eşit olduğunu göstermesini ister.

Bütün haklarını sonuna kadar kullanmasını ister.

Cumhuriyet kadından,

İyi bir yurttaş, iyi bir anne olmasını, iyi bir eğitimci olmasını,iyi bir iş insanı, iyi bir milletvekili, iyi bir doktor, hemşire, avukat, mühendis, bilim insanı, pilot, teknisyen, hâkim, yönetici vs. olmasını ister.

Cumhuriyet kadından,

Toplumsal üretime katkıda bulunmasını ister.

Ulusal bilinci olmasını, özgün fikir sahibi, kendini geliştiren, değiştiren ve bunun için de sürekli okuyan bir kadın olmasınıister.

Cumhuriyet kadından,

Toplumda silikleşmiş, eve kapanmış, ev dışı hayata kapalı, sadece kocasının eşi, çocuklarının annesi, kocası ne derse onu yapan, kendi kişiliğini evlenince kaybeden, kendisine erkeklerce biçilmiş toplumsal rolü oynayan biri olmasınıistemez.

Cumhuriyet kadından, 

Dünyayı anlamasını, öncü olmasını, yenilikçi olmasını, insanları arkasından sürüklemesini, Türk kadınının neler başarabileceğini göstermesini ister.

Cumhuriyet kadından,

Çağdaş olmasını, batılı gibi düşünmesini, değerlerini yok saymamasını, Araplara özenmemesini, tarihini iyi bilmesini, bu bilinçle hareket etmesini ister.

Cumhuriyet kadından,

Dürüst olmasını, kimseyi kandırmamasını, çıkarı için kırk takla atmamasını, makam mevki gibi üstünlüklerini çıkarı uğruna kullanmamasını, insanlara çıkarı için değil onlara insan olduğu için yardım etmesini, konumunu kendi geleceği için kullanmamasını, hırsızlık, yalan dolan, fesatçılık ve fırsatçılıktan uzak durmasını ister.

Cumhuriyet kadına çok şey verdi ve ondan sadece karakterli bir yurttaş olmasını bekler.

Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.

Uzunca zamandır kadınlara yönelik şiddet üzerinde duruyoruz. Bütün bunlar toplumda sadece kadınların şiddet gördüğü anlamına gelmez. Toplumun her kesiminde şiddet gören insanlar var.

Şiddet çoğunlukla aile içinde oluyor ve genel olarak erkekten kadına yönelik gerçekleşiyor. Fakat bunun tersi de mümkün, yani kadından erkeğe şiddet de var.

Tanık olduğum bir olayla başlayayım istiyorum:

Kadın, eşinin çalıştığı işyerine gidiyor, biraz dışarı gelsene, diyor. Karı koca dışarı çıkıyorlar. Kadın erkeğe bağırıp çağırıyor. Erkek utanıyor, sokak ortasında eşinin bu hareketlerinden. Ayrıca kendi iş çevresine rezil olmak istemiyor. Kadın giderek sesini yükseltiyor, erkek eşini işyerinden biraz daha uzaklaştırıyor ama kadının sakinleşeceği yok. Konunun ne olduğunu bilmiyorum ama erkeği tanıdığım için ortada ahlaki bir sorun yok.

Sonunda kadın ağzının bütün zehrini akıtıyor ve gidiyor. İhtimal devamı akşama evde olacak.

Şimdi burada kime ne söylesek boş. Ellisine gelmiş eşlerin sokak ortasında tartışması bir kenara, aile içi sorunları dışarıya taşımak, birbirlerini alenen küçük düşürmek hiç de kabul edilecek bir davranış değil. Bu tarz ilişkiler evliliği, aile içi sevgiyi, saygıyı zayıflatır. Bağları zayıflamış aile ortamında mutluluk aramak nafile.

Eşlerden herhangi biri, ne olursa olsun, eşinin işyeri çevresinde veya sokak ortasında bu tür tartışmaları yapmamalı. Hangisi yaparsa yapsın bu bir çeşit şiddettir ve kişiyi yaralar, üstelik o yaralar da kolay kapanmaz.

Ne olursa olsun, tartışmalarda daha sakin olmak, daha alttan almak evliliğin ileriki yılları için iyidir. Yine ne olursa olsun, karşıdakini de kendisi gibi bir insan olarak kabul etmek ve kendisine yapılmasını istemediği bir şeyi eşine de yapmamak gerekir.

Şunu unutmayalım: Aşağıladığımız veya sokak ortasında küçümsediğimiz, hakaret ettiğimiz birinin (bu eşimiz de olsa) bizi eskisinden daha çok sevmesini, bize eskisinden daha çok değer vermesini ve bizi eskisinden daha çok önemsemesini bekleyemeyiz. Demek ki aslında yaptığımız her hareket bizden bir şey götürüyor, öyleyse bize bir şey katacak davranışlar içinde olmalıyız.

Keyifli okumalar, iyi haftamlar dilerim.

Şair-yazar-eğitimci Efeler Belediyesi Yayın Kurulu Üyesi Mustafa Ünver’in edebiyat üzerine denemelerinden oluşan “Saçlarım Sırma Olmasın Ben Ölünce” adlı kitabı Öteki Yayınevi etiketiyle yayımlandı. Bu güzel kitabın arka kapak yazısını yazmak benim için büyük bir mutluluk. Dosya aşamasında okuduğum çalışma beni fazlasıyla heyecanlandırmıştı. Arka kapak yazısında kısaca şunları ifade ettim:

“Mustafa Ünver şairliği yanında öykü ve deneme alanında da ürünler vermiş bir yazar. Şiir ve edebiyat üzerine düşünce üretiyor. Ele aldığı konulara cesurca yaklaşıyor. Düşünce ve eylem birlikteliğinden şaşmıyor. Saçlarım Sırma Olsun Ben Ölünce, Ünver’in çeşitli yerlerde yayımladığı yazılarını bir araya getirilmesinden oluşuyor. Yazarlık serüveninin düşünsel gelişimini, gördüklerini ve okuduklarını açıkça ortaya seren Ünver, okuyuculara denemenin eşsiz lezzetini sunuyor. Şiirsel üslubunu denemenin ateşleyici unsuru olarak kullanıyor ve edebiyatın büyüsünü tüm metinlerine yedirmesini biliyor. Şairler, şiirler, imgeler, kanonlar, ödüller ve daha birçok konuyu içine alan kitap; tartıştığı konulara sizi de katılmaya davet ediyor.”

Mustafa Ünver üretkenliğe devam ediyor. Bizlere de eserleri keyifle okumak düşüyor.

YILDIRIM’IN İKİNCİ ROMANI YAYIMLANDI

Yazar-eğitimci ve Aydın Kritik’in sevilen yazarlarından Şahin Yıldırım, ilk romanı “Aşk Yetmez”den sonra ikinci romanı “Uzak Şehir” de raflarda yerini aldı. Her iki romanda Öteki Yayınevi imzalı.

Şahin Yıldırım, geçen yayın döneminde Efeler Belediyesi TV’de “Şahin Yıldırım ile Kültür Sanat” adlı program yapmış ve birçok değerli konuğu misafir ederek, Efeler’de kültür ve sanatın nabzını tutmuştu.

Mustafa Ünver ve Şahin Yıldırım’ın bahsettiğim kitaplarının kapak resimleri ise, Aydın’da yaşayan Ressam-eğitimci Mehmet Akkaya imzasını taşıyor. Sahne Sanatlarından edebiyata kadar birçok farklı alanda resim bilgisini ve eserlerini paylaşan Makkaya, sanatın günümüzde disiplinlerarası yaklaşımla ele alınmasına uygun eserler üretmeye devam ediyor.

Aydın Efelerli edebiyat ve sanatseverler sıra sizde! Kentinizin ulusal çapta yazarları olan bu isimleri yalnız bırakmayın ve düzenleyecekleri imza günlerinde yanlarında olun.

V.D. yalnız yaşayan 42 yaşında bir kadın. Çalışıyor, kendi geçimini sağlıyor. Kızı üniversite son sınıfta. Tek istediği toplum içinde kendisini rahat hissetmek ve erkeklerin daha efendi olmaları. Ama öyle olmuyor. Çalıştığı yerde tacize uğruyor, kendi bildiğince cevabını veriyor, kendisini koruyor. İşe gidip gelirken mahallede her şeye dikkat etmek zorunda, çünkü ona eşinden ayrılmış bir kadın olarak farklı gözle bakıldığına inanıyor ve bu durum ona fazlasıyla rahatsız ediyor.

Sizin anneniz, ablanız, ayrılmış olduğunuz eşiniz de olabilir bu. Bir erkek olarak siz bu durumu nasıl değerlendirirsiniz? İhtimal, okurken hepimiz kadını haklı görüyoruz, hepimiz erkeklerin yanlış yaptığını, hepimiz mahallemizin tutumunu doğru bulmadığımızı düşünüyoruz. Ama sorun böylece giderilmiş olmuyor.

Erkeklerin yalnız yaşayan kadınlara bakış açısı değişmeli. Onlara bakarken yalnız yaşıyor, eşinden ayrılmış gözüyle değil de onların da kendileri gibi hayatın içinde mücadele eden bir onsan olduğunu kabul etmeleri gerekir.

Mahalle halkımız eşinden ayrılmış bir kadına dünyada tek ayrılan ve yalnız yaşayan kedin oymuş gibi bakması da ne kadar ayıp ve dışlayıcı. Ne yani çevre iyi baksın diye iyi gitmeyen bir evliliği sürdürmek zorunda mı bir kadın?

Nasıl bir toplumuz biz? Neden kendi işimizi gücümüzü bırakıp başkalarıyla ilgileniyoruz? Niçin güçsüz gördüğümüzü kadına farklı gözle bakıyoruz, niçin bir kadının da hayatın içinde tek başına mücadele vereceğini kabullenemiyoruz?

Lafa gelince anneler kutsal, cennet onların ayağının altında, anne olmazsa insan da olmaz…ama uygulamaya gelince kadına her şey müstahak. Bu nasıl çarpık bir düşüncedir?

V.D. beni kimsenin korumasına, bana yardım etmesine gerek yok, insanlar kendilerini korusun, kendi davranışlarını kontrol etsin, diyor. Doğru diyor. İnsanların bu kendini bırakıp başkalarının hayatına burnunu sokma tavrı kadınlara karşı daha acımasız. Hele erkekler…  Acaba diyorum erkeklerin mi kendilerini korumaya ihtiyaçları var?

Keyifli okumalar, iyi haftalar.

30 Ekim 1903’te Berlin’de doğan Kosswig, eğitimini Berlin Üniversitesi’nde Felsefe Doğa Bilimleri ve özellikle Zooloji-Genetik üzerine almıştır. 1930’da doçent olan Kosswig’in Nazilerle sorunları 1933 yılında Braunschweig Teknik Yüksekokulu’na Genel Biyoloji ve Zooloji Profesörü olarak atanmasıyla başlamıştır. Saf bir Alman olan Kosswig, Nazilerin Yahudi kökenli olan profesörlere tutumuna karşı çıkmakta ve protesto etmektedir. Naziler Kosswig’i bölgenin SS Eğitim Sorumlusu yapmış ve verdiği eğitimlere Hitler selamı ile başlaması, Nasyonel Sosyalist İşçi Partisi’ne üye olması için baskı yapmışlardır. Bu baskılara boyun eğmek zorunda kalan Kosswig için bardağı taşıran son nokta, yakın arkadaşı Botanikçi Ord. Prof. Dr. Alfred Heilbronn’un yahudi olması nedeniyle görevden alınması olmuştur. Kosswig bu olayı protesto etmek için SS Eğitim sorumluluğu görevinden istifa etmiştir. Bu istifa sonrası Kosswig Naziler tarafından ifadeye çağırılmıştır. Kosswig’in de toplama kampına alınması an meselesidir artık. Tüm bu süreç işlerken Türkiye 2. Üniversite Reformu hazırlıkları yapmaktadır. Bu sıralarda Almanya’da Nazi baskısı sonucu görevden alınmalar ve sürgün edilmeler Alman bilim dünyasında yaygınlaşmaya başlamıştır. İlk sürgün edilenlerden biri olan Albert Einstein, Paris’te bir dernek kurmuş ve Almanya’dan kaçan bilim insanlarına yardım etmeye çalışmaktadır. 2. Üniversite Reformu kapsamında Türkiye’de yeni bir üniversite kurulduğunu (İstanbul Üniversitesi) ve bunun için akademisyen ihtiyacı olduğunu öğrenen Einstein, Başbakan İsmet İnönü’ye mektup yazarak Yahudi kökenli bilim insanlarına görev verilmesini talep etmiştir. Gerekli görüşmeler yapılmış ve bu görüşmeler sonucunda İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümünde; Ord. Prof. Dr. AlfredHeilbronn (Botanik), Ord. Prof. Dr. Leo Brauner (Botanik) ve Ord. Prof. Dr. Andre Naville (Zooloji) göreve başlamışlardır.

1937 yılında yakın arkadaşı olan ve uğruna Nazileri karşısına aldığı Ord. Prof. Dr. Alfred Heilbronn’dan  bir mektup gelir. Mektupta tifo’dan hayatını kaybeden Fen Fakültesi Hayvanat Enstitüsü Direktörü Ord. Prof. Dr. Andre Naville’den boşalan kadroya Ord.Prof.Dr.Curt Kosswig önerilmektedir. Kosswig için süre son derece hızlı ilerlemektedir. Naziler her an Kosswig’in kapısını çalabilir. Mektubu alır almaz Kosswig hazırlıklara başlar. Ve hakkındaki tutuklama emrinden 2 saat önce Almanya sınırlarının dışına çıkmıştır bile.

Ord. Prof. Dr. Curt Kosswig Türkiye’de görevli olduğu süre içerisinde birçok ders vermiştir. Üstelik 3. yılından itibaren derslerini Türkçe anlatmıştır. Bununla birlikte lise ve üniversite için biyoloji ders kitapları yazmıştır. Çok sayıda bilim insanının doktoralarında (18 doktora) tez yöneticiliği yapmıştır. Bu bilim insanlarının çoğu daha sonra ülkemizdeki biyoloji bölümlerinde kurucu olarak görev almışlardır. Anadolu Faunasının ortaya çıkarılması için bilimsel geziler düzenlemiştir. Bu çalışmalardan ötürü 6 cins ve 42 tür ve alttüre Kosswig ismi verilmiştir. Manyas Gölü Milli Parkı’nı kurmuştur. Bu örnekleri çoğaltabiliriz.

1951 yılında Baltalimanı Hidrobiyoloji Araştırma Enstitüsü’ne atanan Kosswig, Temmuz 1955’te Hamburg Üniversitesi Zooloji Enstitüsü Zooloji Müzesi Direktörlüğü’ne atanana kadar görevine devam etmiştir. 1969 yılında Hamburg’ta emekli olan Kosswig sonrasında Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde 2 yıl kadar misafir Profesör olarak görev yapmıştır. Bu süre içerisinde bile Anadolu faunasının belirlenmesi başta olmak üzere birçok katkı sunmuştur.

Ord. Prof. Dr. Curt Kosswig 29 Mart 1982 yılında Hamburg’ta vefat etmiştir. Vasiyeti üzerine kendisinden önce vefat eden eşinin yanına Rumeli Hisarı Aşiyan Mezarlığı’na defnedilmiştir. Başkent Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Ord. Prof. Dr. Curt Kosswig’in öğrencisi olan Prof. Dr. Mustafa Kuru “Rüyalarını Türkçe Gören Bir Alman Biyolog Ord. Prof. Dr. Curt Kosswig” isimli yazısında şöyle bir bilgi paylaşmaktadır: 1954 yılından sonra Hamburg Üniversitesinde, bir lisansüstü dersinde Alman öğrenciler Kosswig’i protesto etmeye başlarlar. Derste İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji asistanlarından Melekper Öktay da bulunmaktadır. Kosswig protestonun nedenini anlayamaz ve dersi anlatmaya devam eder. Fakat Alman öğrenciler de protestoya devam ederler. Bu sırada Melekper Öktay parmak kaldırır ve “Hocam dersi Türkçe anlatıyorsunuz” der Kosswig’in ifadesine göre sınıfta gözü Melekper Öktay’a ilişince eski İstanbul günlerini hatırlamış ve bilinçaltından Türkçe konuşmaya başlamıştır.

            Ülkemizde modern biyolojinin kurulmasını sağlamış, Türkiye’de zoolojinin babası olarak görülen, Türk Doğa Bilimleri tarihinde unutulmaz bir yeri olan ve ülkemizi ikinci vatanı olarak gören hocamızı saygı ve minnetle anıyorum.

Kaynaklar:

http://www.limnoloji.org.tr/Rüyalarını Türkçe Gören Bir Alman Biyolog Ord. Prof. Dr. Curt KOSSWIG

Reisman A. (2011) : Nazizmden Kaçanlar ve Atatürk’ün Vizyonu, T.İş Bankası Yayınları .

http://egefish.ege.edu.tr/Kosswig/nihat_aktac.html

Prof.Dr. Ali Demirsoy (2019): Rüyalarını Türkçe Gören Bir Alman Bilim Adamı: Ord .Prof. Dr. Curt Kosswig, Asi Kitap Yayınevi

Kız çocuklarını yetiştirmede ailelerin çok büyük hataları var.

Öncelikle o sizin kızınız ve siz onun annesi-babasısınız. O ne sizin prensesiniz ne aşkınız ne de dünyadaki tek kız çocuğu. Ona, ayaklarını yerden kesecek iltifatlar etmeyi bir kenara bırakın. Bir baba olduğunuzu, bir anne olduğunuzu hissettirin. Bütün hitaplarınız gerçekçi olsun. Gerçek bir aile ortamında büyüdüğünü fark etsin.

Olmayan şeylerle ona hitap etmeyin. Olmadığı şeyleri ona söylemeyin. En büyük hatamız bu. Çocuğumuza bütün bir hayatı boyunca olmayacağı unvanlarla seslenmek. Kızınız hiçbir zaman prenses olmayacak, hiçbir zaman izin aşkınız olmayacak, hiçbir zaman dünyadaki tek kız kendisi olmayacak. Elbet herkesin evladı kendisine dünyada tek avlatmış gibi gelebilir ama gerçekçi olun. Gittiği okulda, sınıfında onun gibi onlarca var.

Her aile çocuğunu sever ama bunu bir abartı şeklinde göstermek doğru değil. O, nereden sizin aşkınız oluyor? Aşık olduğunuz kişi eşinizdir ve o sadece sizin aşkınızın meyvesidir. Ona bunu anlatın, sen aşkımızın meyvesisin, bu yüzden değerlisin deyin.

Çocukları gerçek aile ortamımızdan çok uzak birtakım değerlerle yetiştirdiğimizde ileride mutsuz olacağı eylemlere girişebilir. İleride kendi ailesini kuramayabilir. Ona güzel sözlerle elbet hitap edebilirsiniz, bundan daha doğal ne olabilir ki. Ama hitaplarınız onu gerçek dünyadan alıp götürmesin.

Ailenin önemli bir yuva olduğunu, bunun birtakım değerleri olduğunu ona hissettirin. İleride o da kendi ailesini kurduğunda bu öğrendikleriyle hareket edecektir.

Çocuğunuzu hiç sevmezseniz ya da sevginizi göstermezseniz bu da kötü. Sonra ona fazla sevgi gösterenlerin peşinden gider. Çocuklarınızı gerçekçi yetiştirin ve sahip oldukları imkanlar çerçevesinde mutlu olmanın yollarını öğretin. Farklı imkanları olan insanların peşinden hiç düşünmeden gitmesinin önüne geçmiş olursunuz.

Yani ileriki yaşamında çocuğunuzun ve sizin mutlu olmanız aslında küçük yaşlardaki verdiğiniz aile içi eğitime bağlıdır. İleride hep beraber mutlu veya mutsuz olmanız şimdi vereceğiniz eğitime bağlı, karar sizin.

                İyi haftalar, keyifli okumalar dilerim.

Basından duymuşsunuzdur. Karadeniz’de on altı yaşındaki bir kız 21 yaşındaki nişanlısı tarafından katledildi.

Ülkemdeki cahilliğe doymuyorum. Hangi cahil ülkede hangi cahil yüzyılda hangi cahil anne baba kızın 16 yaşında nişanlar?

Bu kadar cahilliğe pes demek de yeterli değil. Hangi yüzyılda yaşıyor bu anne balalar? Bu kadar mı cahil kaldılar? Hiç mi televizyon izlemezler, hiç mi dünyadan haberleri olmaz? Bu cahilliklerinin derecesinden kimsenin haberi yok muydu?

Ya hu 16 yaşında bir kız nasıl nişanlanır?

Peki, anne-baba cahil de, kardeşim bu kız okula gitmez mi? Okulun haberi olmaz mı? Okul, yetkilileri haber vermez mi? 21 yaşındaki erkeğin cahilliğine ne demeli? Sen on altı yaşındaki bir kızın çocuk olduğunu bilmez misin?  Hadi sen de çok olgun değilsin, ama kardeşim on altı ya, daha lise bitirmeye iki sene var, hiç mi düşünmedin bu kız daha çocuk diye? Kızın sende gönlü var mıydı yok muydu, bilmiyorsun, ergen bu, aklı daha çok kayacaktı yaşasaydı.

Bilmiyorum, neresinden tutarsanız tutun elinizde koca bir CAHİLLİK kalıyor. Yazık, çok yazık. Bu yüzyılda, iletişimin baş döndürdüğü bu yüzyılda bu denli cahilliği hazmetmek çok zor.

Sonuç: İki genç cahilliğin kurbanı oldu: Biri mezara, diğeri hapse gitti.

Çok üzgünüm, çok üzülüyorum ve üzüntümden çok kızgınlığım var. O kızı okutan öğretmenlere, onun okuluna, onun ailesine, onun komşularına… Ve erkeğin çevresine, anne-babasına, onu okutan öğretmenlere, onu durdurmayan arkadaşlarına ve onun cahilliğine… Çok kızgınım.

Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu ve Aydın Sanat Etkinlikleri Merkezi Derneği’nden
bir grup arkadaşımızla geçen haftayı bizler için anlamı büyük olan anmalarla geçirdik.
26 Ağustos 2017’de aramızdan ayrılan usta yazar Muzaffer İzgü ve 26 Ağustos
2021’de aramızdan ayrılan tiyatrocu ve Aydın’da tiyatro deyince akla ilk gelen isimlerden
Yalçın Dinçer’i iki ayrı törenle andık.
Gündüz Kemer Mezarlığındaki Yalçın Dinçer’in mezarı başında toplandık. “Seni
Unutmayacağız…” yazılı Yalçın Dinçer’in çerçevelenmiş bir fotoğrafının etrafında birleştik.
Anma buluşmasında yaptığım konuşmada kısaca şunları söyledim: “Aydın’da
tiyatroya ve kültür sanata büyük emekleri geçen, Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu’nun
kuruluşunda da desteklerini esirgemeyerek, her zaman yanımızda olan Yalçın Dinçer
Hoca’mızı anmak, ona olan sevgi ve saygımızı göstermek için buradayız. Yalçın Dinçer’den
devraldığımız sanat meşalesini gelecek nesillere taşımayı onurla sürdürüyoruz ve sürdürmeye
devam edeceğiz.”
Aynı günün akşamı, Türk edebiyatına yazdığı öykü ve romanlarla, Türk tiyatrosuna da
yazdığı oyunlarla büyük bir değer katan, sahnemizin de adını taşıyan Ustamız Muzaffer
İzgü’yü anmak için toplandık. Kadir İncesu’nun çektiği Muzaffer İzgü fotoğraflarından birini
sahne üzerine koyarak, usta yazara sevgilerimizi sahneyi çiçeklerle süsleyerek göstermek
istedik.
Efelerli tiyatroseverlere iki güzel haberim var: EBŞT olarak bu sezon Muzaffer
İzgü’nün yazdığı, “Sınır” adlı oyunu repertuarımıza aldık. Aydınlı tiyatro ve dizi oyuncusu
Coşkun Kemer ve ekibi de bu yıl Muzaffer İzgü’nün “Kasabanın Alileri” adlı oyununu
sahneleyecek.
Sanat dolu günlerde birlikte olmak dileğiyle…

Yaz bitiyor. Biterken hanımların işleri de çoğalıyor. Çünkü kış hazırlıklarını tamamlamak gerekir. Birçok hazırlık yapıldı, birkaç dokunuş kaldı belki.

Ta çocukluğumuzdan beri kadınlarda bunu gördük. Annelerimiz yazı, adeta bir karınca gibi geçirirdi, kışın başka kapıya gitmemek için, ağustos böceği gibi.

Ama şunlara da tanık olmuşsunuzdur çoğunuz; bunları yapan annelerimiz de babamızdan çoğu kez zılgıt yemiştir, daha kışa çok vardır vs. Bunu da geçelim, kışın afiyetle yenen bu yaz hazırlıkları unutulur ve annemiz sanki koca bir yaz eli ayağı birbirine dolaşmamış gibi evin erkeğinden sözlü, fiziksel şiddet görür.

Elbet her evde öyle değil, ama öyle olan evler vardır, belki bir tarhana çorbası içilirken annenizin gözyaşı o çorbaya düşmüştür, belki bir kuru dolma yapılırken annenizin saçı çekilmiştir. İnsan üzülüyor. Sözümüz erkeklere tabii. İyi erkeklere bir şey diyemeyiz, eşine yardımcı olan, onu anlayışla karşılayan, onu önemseyen ve onun evin temizlikçisi olmadığının bilincinde olan erkekler elbette evinin, eşinin baş tacıdır.

Bir de tam tersi olanlar var. Asıl onlara sözümüz. Eşleriniz sizin kulunuz köleniz değildir. Eşiniz sizin temizliğinizi yapmak, size çocuk doğurmak için sizinle evlenmedi. Onun insan olduğunu unutacak kadar insanlığınızdan vazgeçmediyseniz eşinize her zaman destek olmak göreviniz. Bunu eşinizi koruyun kollayın anlamında söylemiyorum. O da bir birey, korunup kollanmaya ihtiyacı yok. Kadının erkekler gibi bir insan olduğunun kabul edilmeye ihtiyacı var. Yoksa kadını hep eksik görüp onu hep korumaya kalkmak da doğru değil. Bu, aslında onu aşağılamaktan başka bir şey değil.

Ben derim ki yaz biterken eşlerinize destek olun. Onları yalnız bırakmayın. Her işte kadınlara yardımcı olmak, birlikte bir şeyler yapmak, işleri beraber yürütmek aslında evli olmanın da bir gereğidir. Çünkü evlilik hayatı paylaşmaktır. Hayatı paylaşmak da buralardan başlıyor.

Keyifli okumalar, iyi haftalar dilerim.

Eşler evlenmeden önce asla birbirlerine şiddet göstermiyor, hayli yumuşak, uysal, anlayışlı davranıyor. Bütün büyü de evlendikten sonra bozuluyor; aslında bozulmuyor da belki gerçek ortaya çıkıyor demek lazım.

Peki kadınlar evlendikleri erkeklerin evlenmeden önce şiddete meyyal olduklarını anlayamıyor mu? Çoğu anlayamaz. Çünkü şiddete meyyal bir erkek bunu her zaman saklar. Onun için de bazen birkaç yıl bazen de onlarca yıl süren mutsuz evlilikler içinde şiddet hep devam eder, kadın hep ezilir ve zaman içinde kadın şiddete alıştırılır, böylece şiddet “manyağı” erkek de her şey normalmiş gibi her şeyi yapmaya devam eder. Aslında erkeğin hasta olduğu her halinden bellidir ama o kendisini hasta zannetmez ya da hasta ruhlu olduğuna inanmaz. İnanmadığı için de ruhunu hastalıktan kurtarmak için ruh bilimine başvurmaz. Burada tek suçlu/hatalı şiddeti olağan gören erkek değil; onun ailesi yani anne babası, o erkeğe katlanan eşi, onun çevresindeki bütün tanıdıklar bu suça ortaktır.

Öyle ya, çevrenizde bir tanıdığınız veya sevdiğiniz başka bir tanıdığınıza veya sevdiğinize hayatı zindan ediyor ve siz de sadece izliyor ara sıra da üzülüyorsunuz. Üzülerek vicdanınızı rahatlatamazsınız, sizin de sorumluluğunuz var bunda. Siz de şiddet göreni gördünüz, şiddet uygulayana ses çıkarmadınız, sizden daha büyük adaletsiz, daha büyük vicdansız, sizden daha büyük suç ortağı ve sizden daha büyük şiddet yanlısı var mı? Yok. ( Bu da meselenin başka bir boyutu, buna da sonra gelelim)

Öyleyse evlilik hayatındaki şiddet olaylarının, aile parçalanmasının önüne geçmek için ne yapmalı?

Aslında çözüm basit: Doktor raporu almak, sabıka kaydı almak.

Evet, kanunla zorunlu hale getirilecek olan bu durum eşlerin evliliklerini kolaylaştırır veya ilerideki aile içi şiddetin, parçalanmış ailelerin önüne geçebilir.

Peki bu nasıl olacak, nasıl hayata geçecek, buna nasıl inanılacak, nasıl güvenilecek?

(İsterseniz devamını haftaya anlatalım)

Keyifli okumalar, iyi haftalar diliyorum.

Temmuz ayında yine Sardes Tiyatro Şenliği ve Eğitim Kampı’ndaydık. Dr. Öğretim Üyesi Rasim Aşın ve yöreden bazı dostlarının yedi yıldır inatla sürdürdükleri şenlik ve eğitim kampına ülkenin birçok yerinden tiyatro uygulayıcıları, yazarlar, eğitimciler, oyuncular, oyuncu adayları ve tiyatro gönüllüleri katıldı.

Salihli’de bulunan Lidya Krallığı’nın başkenti Sardes Antik Kenti Artemis Tapınağı bölgesinde, birçok mitolojik hikâyeye konu olan Paktalos Çayı kenarındaki alanı çadırları ile dolduran tiyatro tutkunları, imeceye katılarak bağımsız bir şenlik atmosferi yaşıyor.

Paylaşıyor, eğleniyor ve öğreniyor.

Sardes, tarihsel kaynaklarda theatron kelimesinin ilk kullanıldığı yer olması bakımından da çok önemli ve ayrıksı bir yer teşkil ediyor.

Şenlik ve Eğitim Kampı süresince alanlarında uzman birçok kişi, clown, sanat eleştirisi, yazarlık, oyunculuk, drama, yönetmenlik, fotoğraf, pantomim, sokak sanatları atölyesi gibi alanlarda eğitimler verildi. Söyleşiler gerçekleştirilip, çeşitli oyunlar sahnelendi.

Sardes Kültür Sanat Derneği çatısı altında yayımlanan ve ülke genelinde dağıtımı yapılan, niteliği ile fark yaratan kültür-sanat ve edebiyat dergisi Artemis’in Genel Yayın Yönetmeni ve Yusuf Çağlar ve Hasan Ulaş ve diğer şair yazarların okuduğu şiirlerde şenliğe anlam kattı.

Aktivist Sanatçılar Birliği başkanı şair-yazar Ümit Yaşar Işıkhan, Doğal ve Kültürel Yaşam Girişimi sözcüsü Tuncay Karaçorlu’da şiirleri ile diğer çalışmalarıyla şenliğe sanatsal dokunuşlar katan isimlerdi.

Bu şenliğin Sart Mustafa Köyü halkı ile tiyatro uygulayıcıları ve ilgililerini buluşturuyor olması bence çok güzel ve anlamlı. Rasim Aşın ve tüm gönüllülerin başardıkları asıl önemli şey tiyatro turizminin böylesi örnek çalışmalarla gerçekleşebileceğini göstermesi. Burada gerçekleşen çalışma Anadolu’daki birçok yerleşim yerinde de gerçekleşebilir. Yeter ki oralarda da Rasim Aşın gibi öncüler çıkabilsin.

Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu ve Aydın Sanat Etkinlikleri Merkezi Derneği üyeleriyle birlikte geniş bir katılım sağlayarak kampta yerimizi aldık. EBŞT ekibimiz, doğaçlama tiyatro gösterisi ile misafirlere ve katılımcılara keyifli bir akşam yaşattı. Ben de “tiyatro eleştirisi” ve “yazarlık” atölyesi gerçekleştirdim. Bu tarz buluşmalarda bildiklerinizi paylaşmak ve katılımcılardan aldığınız geri dönüşlerle bilgilerinizi geliştirmek çok yararlı bir alışveriş oluyor.

ECEABAT TİYATRO ŞENLİĞİ

Bağımsız Tiyatro Birliği ve Eceabat Belediyesi’nin işbirliğinde ikincisi düzenlenen Eceabat Tiyatro Şenliği de 1-2-3-4 Ağustos’ta gerçekleşti. Efeler Belediye Başkanımız Sayın Mehmet Fatih Atay’ın desteğiyle şenliğe katılmış olmaktan dolayı çok mutluyuz. Tiyatro emekçileri Kımız Bozkır ve İskender Kardaşlar’ın öncülüğünde gerçekleşen buluşmada söyleşiler, oyunlar ve atölye çalışmaları gerçekleşti. Ben de “eleştirmen bakışı üzerinden tiyatro” başlıklı bir atölye yaptım. Eceabat Belediye Başkanı Saim Zileli’nin katılımıyla “yerelde tiyatro çalışmaları” konusu hakkında bir söyleşi gerçekleştirdik. Ben de Efeler’de gerçekleştirdiğimiz tiyatro çalışmaları hakkında bilgiler sundum. EBŞT ekibimiz doğaçlama tiyatro gösterisiyle Eceabatlı tiyatroseverlere keyifli bir akşam yaşattı. Şenlikte katılımcılara ve konuklara Efeler Belediyesi Kültür Yayınları bünyesinde basılan kitaplarımızı tanıttık ve armağan ettik.

            Her iki buluşmaya katılan ve emek veren herkesi kutluyorum. Nicelerinde buluşmak üzere…

            Bolivya Eski Devlet Başkanı Evo Morales 2010 yılında Bolivya’da düzenlenen İklim Değişikliği ve Yeryüzü Ana Hakları Konferansı’nda şu cümleyi kurdu: “Ya kapitalizm ölecek ya yeryüzü ana!”.

            Yeryüzü ana ya da diğer değişlerle doğa, tabiat, ekosistem artık adına her ne derseniz. Ülkemizde genelde doğa ana tabiri kullanılır. Doğa sözcüğü doğmak fiilinden gelir. Doğurganlığı ve dişiliği içerir. Bu sebepledir ki doğa ile ana kelimeleri birlikte kullanılır. Doğa yani yeryüzü, insandan çok önce vardı. 4,5 milyar yıldan daha büyük olduğu düşünülmektedir. İnsan ise çok daha küçüktür. İlk modern insan olan Homo sapiens yaklaşık 300.000 yıl önce Homo heidelbergensis’ten evrimleşmiştir. İlkel yaşayan ve devamlı göç eden insan, tarım devrimiyle birlikte yerleşik hayata geçti. Hayvancılıkla uğraşan bazı gruplar göçebe hayata devam etti. Tüm bu süreçlerde insan ve doğa birbirini tanıdı. Karşılıklı etkileşimlerde bulundu. Tarım faaliyetleri başladı. Beraberinde zararlı ve faydalı böcekleri tanıdılar. Bu tanışma bazı zamanlarda kıtlık gibi kötü tecrübelerle birlikte oldu. Ancak her ne olursa olsun insanın doğaya verdiği zarar tolere edilebilir düzeydeydi. Ta ki sanayi devrimine kadar. Sanayi devrimiyle birlikte makineleşme ve üretim arttı. Teknoloji gelişti, hayat kolaylaştı. Ancak bu kolaylaşma beraberinde tüm dünyayı yok oluşa sürükleyen bir sistemin de önünü açmış oldu: Kapitalizm

            Artık her şey sömürüye dayanmakta idi. Sermayenin yükselişi daha çok sömürüyü beraberinde getirdi. Daha fazla kar, daha fazla üretim, daha fazla sömürü ve daha fazla ucuz iş gücü. Üretim arttıkça insan köleleşti, üretim arttıkça insan fakirleşti. Çünkü üretim sermayeyi elinde bulunduran bir avuç azınlık için arttı. Üretileni onlar paylaştılar. Üretileni üretenlerin tüketmediği bir sistemdi bu. Bu gerçekleşirken beraberinde ve doğru orantılı olarak doğa tahribatı başladı. Daha fazla üretim için tarım alanlarında tahribat başladı. Örneğin; ABD’deki çiftçiler sahip oldukları teknoloji ile yılda 2 milyar insanı besleyecek tahılı üretiyorlar. Ancak bunun yarısından fazlası gelişmiş ülkelerin et ihtiyacını karşılamak için hayvan yemine ya da bioyakıta dönüştürülüyor. Hidroelektrik santralleri için dereler tahrip edilirken dünya nüfusunun yaklaşık 8 de 1’i 25 bin yıl önce yağan yağmurların biriktirdiği kuyulardaki fosil sularla su ihtiyacını karşılamaya çalışıyor. Rüzgar elektrik santralleri için ormanlar tahrip ediliyor ve yaban hayatı tehlikeye atılıyor. Örnekler çoğaltılabilir. Doğanın kaynakları sonsuz değildir. Hele ki aç gözlü kapitalizme kesinlikle dayanamaz. Son 60 yılda dünya nüfusu 3 kat arttı. Bununla orantılı olarak tüketim arttı. Tüketimden yani arz talep dengesinden dolayı üretim arttı. Üretim tahribatı arttırdı. Son 70 yılda avlanan balık sayısı 5 kat arttı. Avlanma bölgeleri azaldı, tarım arazilerinin verimliliği azaldı.

Doğanın tahribatından çokça bahsettik. Peki doğa-insan ve kapitalizm ilişkisini daha anlamlandırırsak doğanın tahribatı kapitalizmin büyümesine ve insanın daha da yoksullaşmasına sebep oldu. Dünya zenginlikleri bir avuç insanın elinde bulunuyor. Hatta veriler öyle korkunç ki dünya zenginliğinin yarısı yüzde 2’lik bir dilime ait. 1 milyar insan açlıkla mücadele ederken, her gün 5 bin kişi kirli içme suyundan ölüyor, her 6 kişiden 1 i elektrik, sağlık gibi ihtiyaçlardan yoksun. İşte kapitalizmin doğaya ve insana etkilerinden birkaç örnek. Ekoloji için de, yoksulluk için de insan gibi yaşamak için de kapitalizm ile mücadele şart. İnsan doğaya egemen olmak yerine doğa ile uyumlu bir hayat yaşamaya evrilmelidir ki kapitalizm değil insan kazansın, doğa kazansın.

Olay: İzmir Konak’ta 28 Temmuz’da boşanmak istediği kocası tarafından silahla vurulan kadının beyin ölümü gerçekleşti. Kadın, 31 yaşındaydı. Hep o yaşta kalacak. Annesi feryat ediyor: “112’yi aradım bana hasta mısın diye soruyor, polis diyorum, müzik dinletiyor. Polis gelene kadar kızım vuruldu.” (Bu 112 meselesine de sonra değineceğim.)

Maalesef durum bu kadar iç yakıcı. Katilin uzaklaştırması da varmış, ama sürekli evin etrafında dolanıyormuş, polis de doğrusu, “Senin kapının önüne gelirse, eve girmeye çalışırsa ben tutuklarım,” demiş. Aslında savcılıkta, emniyette, valilikte dilekçeleri varmış, bu adam(katil) bir kötülük yapacak diye, ama işte…

Neylersin kadınlarımız göz göre göre ölüyor ve buna bir çözüm getirilmiyor. Polisin eli kolu bağlı, adaletin kılıcı kör, kadınlar korumasız, katiller silahlı, toplum duyarsız, hayat ucuz…

Toplum gerçekten duyarsız mı? Evet. Çünkü bir anne kızının boşanmak üzere olduğu kocası tarafından katledilmesini duyurmak için sokağa çıkıyor yanında yirmiyi geçmeyen kadın. Bu kadar, yirmi kişi. Bu denli duyarsız mı olduk? Nerede bu toplumun sivil kuruluşları, dernekler, sendikalar, hukuk büroları…Nerede)

Bu toplumun binlerce yüzbinlerce hukukçusu yok mu? Var. Sadece avukatlar bunun için sokağa dökülse döküldüğü şehirde hayat felç olur. Ama kimsenin umurunda değil demek ki her gün kadın cinayeti işlenmeye devam ediyor.

Hukukçulara çok görev düşüyor.

En azından yasaların yetersiz olduğuna dair bir farkındalık yaratın.

Bir gün kadın cinayetlerine dikkat çekmek için bir gün eylem yapın.

Kadın cinayetleriyle ilgili yasaların açık taraflarını, eksik yönlerini anlatın.

Kadınları korumanın yollarını arayın, bulun, önerin.

Sizi de bir kadın doğurdu, unutmayın.

İyi haftalar, keyifli okumalar dilerim.

Yaklaşık iki ay sonra üniversiteler açılacak. En büyük zorluğu aileler yaşayacak. Her şey ateş pahası. Bu durumdan en çok da kız öğrenciler etkilenecek. Belki de hiç istemedikleri halde yarı zamanlı işlerde çalışacaklar. İstediklerinin büyük kısmını gerçekleştiremeyecekler. Erkekler kadar özgür olmasalar da onlar kadar çalışmak, kazanmak, okullarını bitirmek isteyecekler. Elbet zorluklar bütün öğrenciler için geçerli ama kız öğrencileri onların cinsiyetine özgü başka zorluklar da bekliyor.

Ailelere, bu tercih dönemlerinde düşen en büyük görev kız çocuklarını, istedikleri bölümler kendi memleketlerinde varsa orada okumaya ikna etmek. Tabii ki her öğrenci istediği yerde okuma hakkına sahiptir. Fakat öyle bir zamandan geçiyoruz ki her şeyi en ince ayrıntısına kadar düşünüp öyle karar vermeliyiz.

Yaşadığı kentte üniversite okuyan öğrenciler gurbette okuyanlara oranla çok daha rahat ediyorlar. Çünkü alıştıkları düzende sadece evlerinden çıkıp başka bir okula gidiyorlar liseden sonra. Ama söz gelimi Bitlis’ten Aydın’a gelmiş bir öğrenci, ekonomik durumu iyi değilse burada ne yapsın? Aydın’dan İstanbul’a okumaya giden bir öğrenci yurt bulamadığı zaman evi nasıl ve nereden bulsun? Ev olmadığı gibi olanların da kirası el yakıyor. Onun için bu tercih dönemlerini iyi değerlendirmek gerekir.

Burada önemli bir uyarıyı da sivil toplum kuruluşlarına yapmak istiyorum. STK’ler bu yıl öğrencilerin yardımına koşsun. Hangi şehirde olursa olsun öğrencilere el uzatsınlar. Bütün yardım kuruluşları bu yıl hiç değilse bu yıl öğrenciler için çaba harcasınlar. Uzak diyarları bu yıl bıraksınlar. Önce caminin içi. Afrika’daki açlara yardım topluyoruz ayaklarını da bıraksınlar. Ömrü hayatlarında bir kez doğru iş yapsınlar. Yoksa genç nüfusu patlamaktan kurtaramazlar. Toplumun bu en dinamik kesiminin enerjisinin kötü yönlere gitmesine engel olamazlar.

Hepiniz, hepimiz bu yıl öğrencilere, özellikle kız öğrencilerimize destek olmayı unutmayalım. Şimdiden fikir üretmeye başlarsak geç kalmış olmayız.

İyi haftalar, keyifli okumalar.

Resmi belgelere baktığımız zaman, 24 Temmuz 1908 tarihinde basında sansürün kaldırılmasının demokrasi ve özgürlük yolunda önemli bir adım olması nedeniyle her yıl 24 Temmuz günü Gazeteciler ve Basın Bayramı olarak kutlanmaktadır. Fakat Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin 1948 yılında aldığı kararla Basın Bayramı olarak ilan etmiştir. 1971'de 12 Mart Muhtırası’nda basına uygulanan baskı sebebiyle  "bayram" olmaktan çıkmış ve adı, "Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü" olarak değişmiştir.

Yaklaşık 50 yıldır darbe zamanı oluşan baskı ve sansür, orjinalliğini bozmadan üzerine eklene eklene günümüze kadar gelmiştir. İktidarların ve muhalefetlerin oluşturdukları ve destekledikleri medya kuruluşları arasında tarafsız ve özgür basın sıkışıp kalmıştır. Malesef ki, 24 Temmuz Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü anmaları, kutlamaları sadece lafta kalmıştır. Basına sansür ve baskı uygulayan büyüklerimiz, 24 Temmuz geldiğinde sosyal medya hesaplarından görevi başında şehit olan ve araştırmaları ve haberleri ile gündem oluşturmuş hayatını kaybeden meslek büyüklerimizi anmaya da devam ediyor.

Geçtiğimiz günlerde de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gündeme gelen Sansür Yasa Tasarısı ertelenerek yeni yasama yılı içerisinde bulunan 1 Ekim’de görüşülmek üzere ertelendi. Malesef ki meclisteki kıravatlı amcalarımız gazetecilik mesleğini derinden etkileyecek olan bu tasarı için hiçbir gazeteciye, meslek odasına veya STK’ya danışmadı.

Ayrıca tasarıda bulunan “yanıltıcı bilgiyi yayma, dezenformasyon, halk arasında korku ve panik yaratma, kamu barışını bozma” başlığı ile dikkan çeken 29. Madde, gazetecilere 3 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Ben kişisel olarak bu maddenin muhalif sesleri susturmaya ve sindirmeye yönelik olduğunu düşünüyorum ve bu tasarı ile sağlanmak istenen faydanın cezalandırma ve yasaklama yöntemi ile değil, eğitim ile fayda sağlayacağı kanaatindeyim.

Meclisteki amcalarımız ceza ve yasaklama içeren yasa tasarıları yerine, basın mensuplarında Üniversite eğitimi zorunluluğunu getirsin, medya etiği ve kaliteli habercilik konusunda eğitimleri ücretsiz olarak üstlenip basın mensuplarıyla buluştursun. Ancak dezenformasyon bu şekilde önlenebilir diye düşünüyorum.

Kimi meslektaşlarımız bana siyasi geçmişimden dolayı “Sen siyasetle ilgileniyorsun siyasetçisin,Gazeteci değilsin.” diyorlardı. Malesef hepimizin gördüğü gibi mesleğimizde atacağımız her adımı, aldığımız nefesi ve alın terimizin bedelini bile meslek ile bütünleştiremediğiniz siyasetçiler alıyor. Hatta ve hatta gelirimizden %15’de komisyon alıyorlar.

Umarım siyasileri meslekle bağdaştıramayanlar,kabullenemeyenler ve haklarımızı savunmak için kurulan STK’lar  24 Temmuz Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü’nde Valilik önüne çelenk koymanın ötesine geçip, Sansür Yasa Tasarısı’na tepki gösterirler.

Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü dolayısıyla başta görevi başında şehit edilen meslek büyüklerimiz olmak üzere, ceza evlerinde tutsak edilen meslektaşlarımız ve baskı altında çalışan, para için kalemini satmayan onurlu basın emekçilerimizin önünde saygıyla eğiliyorum.

Peki ne işe yarıyor bu sözleşme?

Bu sözleşmenin çok önemli, temel ilkeleri var; onlar da şunlardır: kadına yönelik her türlü şiddetin ve ev içi şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması, suçların kovuşturulması, suçluların cezalandırılması ve kadına karşı şiddet ile mücadele alanında bütüncül, eş güdümlü ve etkili işbirliği içeren politikaların hayata geçirilmesi. 

Bu sözleşmeyi onaylayan ve yürürlüğe sokan 45 ülkeden ilki Türkiye’dir.

Peki Türkiye bu sözleşmeden neden ayrılıyor? Cumhurbaşkanlığı yayımladığı bir kararname ile neden sözleşmeyi feshettiğini duyurdu? Bunun da çok basit, anlaşılır bir nedeni var: Muhafazakâr çevrelere göre bu sözleşme Türk aile yapısını bozmak için Avrupa tarafından oynanan bir oyundur ve bu sözleşmeden çıkılmalıdır. Evet, bu kadar basit ve anlaşılır bir gerekçesi var.

Basit, anlaşılır ama anlamlı değil.

Bu sözleşmeden ayrılarak kadına ve aile içi şiddete taraf olduğumuzu ortaya koyduk aslında. Şiddete uğrayanları korumaya çalışmayacağımızı, suçluları yeterince cezalandırmayacağımızı ifade etmiş olduk.

Peki hangi mantık bunu yapar?

Aslında bilinmesi gereken yine çok basit bir neden var. O da şu: Türk toplumunu Avrupa toplumunun bir parçası olmadığını, Türk kadınını Avrupa kadınından ayrı ve bir yurttaş olarak değil evinin kadını, erkeğinin hanımı olarak konumlandırmanın daha doğru olduğunu topluma yaymak ve benimsetmek.

Yani, ey ahali, bu sözleşmeden çıkarak daha muhafazakâr, İslami bir toplum olduğumuzu ve yönümüzün batı değil İslam doğusu olduğunu zihinlere kazıyorlar. Hepsi bu.

Kadınlara çok fazla hak vermek istemiyorlar çünkü kadını erkekten daha altta görüyorlar; öyle ya, kadın erkeğin kaburga kemiğinden yaratılmadı mı, Âdem babamızın can sıkıntısını gidermek için cennete gönderilmedi mi?

Keyifli okumalar, iyi haftalar diliyorum.

Geçen yazımda dikkatimi çeken iki noktaya değinmiştim. Bugün üçüncüsüne değineceğim.

Öyle zannediyorum ki toplum olarak şiddetin de cinayetin altında yatan temel neden ekonomik. Elbet bu tek başına yeterli değil, ama oldukça önemli.

Aile içi şiddetin temelinde ekonomik sıkıntılar var. Cinnet geçirmeler, aile bireylerini öldürmeler incelendiğinde altından aslında paraya dayalı dramlar çıkıyor. Baba evine ekmek götüremiyor, çocuklarının istediğini alamıyor; anne evde bir şey bulamıyor, eşiyle tartışıyor. Bunlar zaman içinde büyük sıkıntılara, çıkmazlara yol açıyor.

Özellikle toplumun yoksul kesiminden batıdaki şehirlere üniversite öğrenicisi olarak gelen genç kızlar karşılaştıkları tablolar karşısında kendi içlerinde çatışmalar yaşıyorlar. Ekonomik gücü zayıf genç kızlarımız, ekonomik durumu iyi olan genç kızlarımızın nasıl yaşadığını görüyor ve ben neden onun gibi yaşayamıyorum çelişkisine düşüyor.  Sonra da kendisini  o gördüğü ve imrendiği kızlar gibi yaşatacak paralı insanlarla birtakım duygusal ilişkilere girmekte bir sakınca görmüyor. Film tam da burada kopuyor.

Gelir dağılımındaki dengesizlik, toplumdaki bireyler arasında var olan ekonomik uçurumlar insanları istemedikleri tercihlere yönlendirebiliyor. Sonuçlarını yine gelir düzeyi düşük, yoksul ailelerin kızları üstleniyor. Tabloya daha bütüncül baktığımızda gördüğümüz şu:

Toplum olarak suçluyuz. Yöneticiler olarak suçluyuz. İktidar olarak suçluyuz. İnsanımıza yeterince değer versek, çalıştığının karşılığını versek, ülkenin gelirlerini adil bir biçimde paylaşsak acaba genç kızlarımızın tercihleri değişir mi?

Bunun üstüne düşünün derim.

İyi haftalar, keyifli okumalar diliyorum.

Aslında bu köşe yazımın konusunu halkı yanlış bilgilendiren firmaların söylemlerini çürütecek bilgiler oluşturacaktı ancak geçtiğimiz hafta içinde basında sık sık Uğurböceği Örümceği ile ilgili haberler çıktı ve insanlar doğru bilgilenmek için haklı olarak bizleri aradı. Ben de bu sebeple yazımda kısaca Uğur Böceği örümceklerinden bahsedeceğim.

Haberlerde türünün Eresus cinnaberinus olduğu ifade edilen örümcek Eresus cinsine ait türlerden biridir. Bu cins altında 20 farklı tür bulunur ve ülkemizde 3 tür yayılış gösterir. Eresus cinsi dış görünüş olarak uğurböceğine benzediği için halk arasında bu şekilde isimlendirilmiştir. İngilizcede ladybird spider ismiyle bilinirler. Erkeklerinin karnı uğurböceği desenli olduğu için çekici gözükürler. Eresus türleri için bir genelleme yaparak hepsi zararlı tür diyemeyiz. Ancak zehirli türleri de vardır.  Eresus cinnaberinus bunlardan bir tanesi olup dünyada tehlikeli kabul edilen türler arasındadır. Çıplak elle dokunulduğunda hassasiyete ve kaşıntıya sebep olmaktadırlar. Doğada karanlık yerlerde, taş altları, oyuklar, kayalıklar, çatlaklarda yaşarlar. Kırkayaklar ve böcekler ile beslenirler. Doğada gördüğümüzde öldürülmemelidir. Çünkü bazı ülkelerde nesli tükenmek üzere olduğu bildirilmiştir. Üstelik her ne kadar zehirli olsa da ürkek ve saldırgan olmayan bir türdür. Agresifliği beslenirken böceklere karşıdır.

Geçen sene Nazilli’de bu sene de Köşk ilçemizde varlığı bildirilmiştir. Bu tarz hassas durumlarda özellikle böcekler, örümcekler gibi canlılarla ilgili haber yapılırken bilimsel temele dayanarak haber yapılmalıdır. Çünkü bilimsel temel olmadan yapılacak yanlış bir bilgilendirme halkta paniğe neden olmaktadır. Bunu daha önce Sarı Ömer Örümceği, Sarı Kız Örümceği olarak adlandırılan Böğülerde gördük. Zehirsiz olmalarına rağmen özellikle sosyal medyada et çürüttüğü, zehriyle insanı öldürebildiği gibi birçok asılsız bilgi kirliliği halkta bir dönem paniğe neden olmuştu. Her okuduğunuz ya da sosyal medyada her gördüğünüz bilimsel bilgiyi araştırınız. Bu noktada bizlere de Aydın Kritik üzerinden ulaşıp sorular sorabilirsiniz. Sağlıklı günler dileğiyle.  

Salgın hastalıklar, doğal afetler, artan suç oranları, kazalar, savaşlar, göçler ve daha niceleri… Özellikle son 2 yılın hem ülkemiz hem tüm dünya için travmalarla geçtiğini söyleyebiliriz. Travmatik her olay başlı başına ruh sağlığımızı tehdit ederken üst üste yaşanan travmatik olayların bizlerde daha derin izler bıraktığı inkâr edilemez bir gerçek. Her geçen yıl artan travmatik yaşantıların tehdit ettiği ve son zamanlarda popülerliği artan bir kavramdan bahsedeceğiz bugün: Psikolojik Sağlamlık

Psikolojik Sağlamlık; fiziksel ve ruhsal bozulmalardan, değişimlerden ya da olumsuz yaşam koşullarından çabucak iyileşme yeteneği; kendini toparlayabilme; incindikten sonra eski haline hızlıca dönebilme ve esneklik olarak tanımlanabilir. Diğer bir deyişle psikolojik sağlamlık, çok zor koşullara rağmen, bireyin olumsuz koşulların üstesinden başarıyla gelebilme ve uyum sağlayabilme yeteneğidir.

Psikolojik Sağlamlık, her insanda belirli bir düzeyde bulunur ve her insanda ne düzeyde bulunacağını belirleyen birtakım risk ve koruyucu faktörler de bulunur. Hem risk hem koruyucu faktörleri 3 kategoride toplayabiliriz:

1)Bireysel Risk ve Koruyucu Faktörler: Alkol/madde kullanımı, erken gebelik, düşük IQ seviyesi, kronik ya da ruhsal bir hastalık, madde kullanımı, akademik başarısızlık ve etnik bir gruba mensupluk olarak sıralanabilir. Buna karşılık bireysel koruyucu faktörler; iyi düzeyde zeka/bilişsel yetenek, akademik yeterliliğin olumlu algılanması, yüksek benlik saygısı, gelecek için plan yapma ve iyimser olma, kendi yaşamı üzerinde kontrol sahibi olma, mizah duygusuna ve etkili problem çözme becerilerine sahip olma, empati, sorumluluk ve yardımseverlik duygusudur.

2)Çevresel Risk ve Koruyucu Faktörler: Düşük sosyo-ekonomik durum, ihmal ve istismar, yetersiz beslenme, olumsuz akran desteği ve toplumsal şiddete maruz kalma gibi faktörler çevresel risk faktörleri olarak sıralanabilir. Çevresel koruyucu faktörleri ise bir yetişkinle olumlu ilişkiye sahip olma, olumlu toplumsal destek, olumlu okul ilişkileri, olumlu arkadaş desteği ve olumlu bir rol modelinin olması gibi özellikleri sıralayabiliriz.

3)Ailesel Risk ve Koruyucu Faktörler: kalabalık aileye sahip olma, /kronik bir hastalığı olan anne babaya sahip olma, madde kullanan ya da suç işlemiş ebeveyne sahip olma, evlat edinilme, ebeveynlerin boşanması, ölümü ya da tek ebeveyne sahip olma, ailesel şiddete maruz kalma gibi etmenler ailesel risk faktörleri olarak değerlendirilebilir. Bu risk faktörlerine karşılık ailesel koruyucu faktörler ise olumlu anne-çocuk ilişkisi, demokratik aile tutumu, iyi eğitimli anne ve babaya sahip olma gibi özellikler sıralanabilir.

Psikolojik Sağlamlık Geliştirilebilir Mi?

                Psikolojik sağlamlık, her bireyde bulunan hem olumlu hem olumsuz çeşitli yaşam olaylarından etkilenen bir yapıdır. Yani, yaşadığımız olaylar ve bu olaylarla baş etme biçimlerimiz ile psikolojik sağlamlığımızın geliştirilebileceğini söyleyebiliriz:

• Yaşadığınız zorlayıcı duygu ve deneyimleri bastırmak veya göz ardı etmek yerine onları kabul etmek.
• Değişime direnç göstermeden akış halinde olmak.
• Maneviyatınızı güçlendirmek.
• Kişisel beceri ve ilgi alanlarınızı geliştirmek.
• Sağlıklı ilişki ve bağlar kurmak ve mevcut bağlarımızı yani sosyal kaynaklarımızı güçlendirmek.
• Sağlıklı beslenme ve egzersiz alışkanlıkları kazanmak.
• Meditasyon yapmak.
• Beden sağlığınıza özen göstermek.
• Öz-şefkat gösterebilmek.
• Doğa ile bağlantı halinde olmak.
• Mükemmeliyetçilikten uzaklaşmak.
• Uyku hijyeni kazanmak

vb. aktivitelerin psikolojik sağlamlığımıza katkısı olabileceğini söyleyebiliriz. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!

KAYNAKÇA: KARAIRMAK, Ö. (2006). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 129-142.

ÖZ, P. D. F., & YILMAZ, U. H. E. B. (2009). Ruh sağlığının korunmasında önemli bir kavram: Psikolojik sağlamlık. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 16(3), 82-89.

https://norapsikoloji.com/psikolojik-saglamlik/

Dikkatimi çeken birkaç nokta var:

Erkek şiddetine maruz kalan kadınlara baktığımızda genel olarak kadınla erkek arasında bir biçimde sosyal, eğitim veya ekonomik farklılıklar olduğu dikkatimi çekiyor. Bunlardan ekonomik ve sosyal farklar giderilebiliyor yani zaman içindetolere edilebiliyor ama eğitim farklılıkları mümkün değil giderilemiyor.

Özellikle erkek eğitimsiz, kadın ondan daha eğitimliyse (ki bu eğitimi sadece okul anlamında söylemiyorum insan kendisini hayatın içinde de eğitebiliyor) ne yazık ki erkekten şiddet görebiliyor. Bu şiddet (varsa)zaman içinde dozunu artırabiliyor ama kesinlikle azaltmıyor.

Kadına yönelik cinayetlerde ise farklı iki durum dikkatimi çekiyor:

Biri kadınlarımızın duygusal bir ilişki yaşadıkları veya evlendikleri erkeklerin kendilerinden yaşça büyük olması,

Diğeri ise duygusal ilişkiye giren gnç kızlarımızın tercih ettiği erkeklerin genel itibariyle yontulmamış ve evli olması.

Bunlar sahiden dikkatimi çekiyor.

Bir genç kız  neden kendinden yaşça büyük bir erkek tercih eder ve neden bu erkekler genel olarak kaba olur, neden evli olur?

Bir dahaki yazılarımda bunları yani kadına şiddeti ve kadına yönelik cinayetin arka planında yanlış tercihler de söz konusu mu, değil mi onlara değineceğim. Hemen belirteyim: tercihi doğru değil diye kimse şiddete maruz kalamaz, kimse cinayete kurban gidemez. Ben sadece sosyolojik ve psikolojik boyutlarına değineceğim.

Kadınlarımızı, kızlarımızı koruyalım; onlar olmasa biz olmazdık.

Keyifli okumalar, iyi haftalar diliyorum.

Bildiğim, tanıdığım birini anlatayım yine size. F.M. liseyi bitirdi, evlendi. Aslında başarılı bir okul hayatı vardı fakat ergenlik döneminde bir müteahhidin oğluna gönlünü kaptırdı. Delikanlı kızdan beş yaş büyüktü. Varlıklıydı, meşhur bir inşaat şirketinin de başındaydı. O da liseyi bitirmiş, daha fazla okumamıştı. Lise yıllarındaki başarısını sürdürseydi F.M. belki şimdi seçtiği alanda oldukça başarılı bir iş insanı olacaktı.

Annesi, babası kızını ikna edemedi, ısrarla evleneceğim dedi. On sekizini bitirdi imzayı bastı.

İhtimal çok farklı hayalleri vardı: Sevdiği bir adamla evleniyor, zengin oluyor, iyi bir eve ve iyi bir arabaya sahip oluyordu. Tatlı hayat. Kim cazibesine kapılmaz ki… kendisini iyi eğitmiş, eğitilmiş bir kadın bunlara kapılmaz tabi.

Evliliğin birinci yılında bir çocuğu oldu.  Yirmi yaşında anne olmak zor olsa gerek. Sağına soluna baktı, bütün arkadaşları özgürce geziyor, dolaşıyor; üstelik çok fazla sorumlulukları da yok. Ama kendisi pusette çocuk taşıyor. Çocuk büyütüyor, evini bekliyor, eşini memnun etmek için elinden geleni yapıyor, akşama kadar, bazen de gece yarılarına kadar eşinin eve gelmesini bekliyor.

Fark etti ki onca zenginlik içinde giderek mutsuzlaşıyor. Ev güzel ama içinde mutsuz, araba güzel ama gönlünce binip gezemiyor, kıyafetleri güzel fakat ha deyince giyip dışarı çıkamıyor. Çocuk büyük sorumluluk, evliliğin sorumluluğu ha keza öyle.

Giderek mutsuzluğu koyulaştı, mutluluğu bitti. Evlilik de üçüncü yılını doldurmadan sona erdi.

Şimdi o boylu boslu, güzel kızdan geriye kısa sürede yaşadığı ağır deneyimlerden kalın çizgiler kaldı. Bir de büyük bir pişmanlık. Erken verilmiş bir kararın pişmanlığı.

Şöyle bir çevreme bakıyorum da genç kızlarımızın neredeyse tamamına yakını böyle bir evlilik hayal ediyor. Ama hayallerle gerçekler her zaman çatışır.

Sözüm ona anneler-babalar ne yapıp etmeli kız çocuklarını iyi eğitmeli, iyi bir eğitim almaları için ellerinden geleni yapmalı. Aksi takdirde F.M. kızımız gibi sonu pişmanlık olan bir hüsranı ailece yaşamaya mahkûm olurlar, benden demesi, üstüne alınan alınsa iyi eder.

Keyifli okumalar, iyi haftalar.

Amerika Birleşik Devletleri’nde intihardan ölümler gençler arasında bütün ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer almakta (Felner ve ark. 1992) ve 1960'tan bu yana genç intiharlarının bu ülkede %200 oranında bir artış kaydettiği belirtilmektedir (Gould ve ark. 1992). İntihardan ölümlerin yanısıra intihar düşüncesi ve girişimlerinin de gençler arasında oldukça yaygın olduğu bilinmektedir. Ülkemizde gençler arasında intihardan ölümler diğer ülkelerle karşılaştırıldığında düşüktür. Ancak intihardan ölümlerin %45'i gibi büyük bir bölümünün 15- 24 yaş grubundaki gençler arasında olması sorunun ciddiyetini gözler önüne sermektedir.

Ergenlik dönemi, çocuklar için birçok cephede verilen bir savaşa benzer. Bir yandan ‘’Ben Kimim?’’ sorusuna yanıt aramaya çalışan çocuk bir yandan da artık elinde olmayan çocukluğunun yasını tutar. ‘’Ben Kimim’’ sorusuna yanıt arayan çocuk eş zamanlı olarak akademik başarı, meslek seçimi, aile ile iletişim gibi alanlara odaklanırken bir yandan da ‘’ait olma’’ ihtiyacını karşılamaya çalışır. Bunların yanı sıra farklı stres yaratan durumlar ile karşı karşıya kalmak da ergen için oldukça zorlayıcı olur. Stres yaratan bu durumlar; ebeveyn baskısı, aile ve ergen arasında yaşanan kişiler arası zorluklar, parçalanmış aile, ailedeki ekonomik problemler , ev içindeki yaşam şartları ve ailenin medeni durumu, aile içindeki bireylerin fiziksel ve mental sağlık sorunları (örneğin; ailede intihar öyküsü) kardeş/kardeşlerle yaşanan sorunlar, akrabalarla yaşanan sorunlar, okul baskısı, ˆöğretmenler, yöneticiler ve ˆöğrenciler arası yaşanan sorunlar, arkadaş baskısı, arkadaşlar arası yaşanan sorunlar, kız-erkek arkadaşlığı baskısı, flört ilişkisinde yaşanan zorluklar, sosyal ve kişiler arası ilişkilerde izolasyon ve yabancılaşma şeklinde özetlenebilir. Tüm bu zorlayıcı yaşam olayları karşısında ergenler sağlıklı stres ile baş etme yollarını bilmiyorlarsa, koşulsuz kabul edildikleri bir aile ve arkadaş ortamına yani sosyal desteğe sahip değilse, anlaşıldığını hissetmiyorsa veya daima koşullu bir sevgiye, sevilmek veya ait hissedebilmek için daima bir şartlı duruma maruz kalıyorsa, eleştiriliyor, azarlanıyor, hataları için cezalandırılıyor veya dışlanıyorsa alkol/sigara/madde bağımlılığı gibi riskli davranışlara, kendine zarar verme davranışına veya intihar girişimlerine başvurabiliyor.

Ankara ilindeki bir lisede lise son sınıf öğrencileri ile yapılan çalışmada öğrencilerin kendine zarar verme davranışlarını ve intihar girişimlerini ‘’Ruhumda hissettiğim acıyı bedenime aktarıyorum ve baş etmesi daha kolay olabiliyor’’ şeklinde yorumladıkları görülmüştür. Bir başka çalışmanın sonucunda ise öğrencilerin bu davranış ve girişimleri ‘’fark edilmek’’ ve ‘’seslerini duyurabilmek’’ amacı ile yaptıkları raporlanmıştır.

Sonuç olarak intihar girişimleri ergenlik döneminde sık rastlanan son yıllarda gözlenme oranı artan ciddi bir durumdur. Ergenlerin intihar girişiminde bulunmadan önce sözel, fiziksel veya duygusal olarak mesaj verebildikleri gibi hiçbir mesaj vermeden bir girişimde bulundukları da göz önünde bulundurulması gereken bir durumdur. Bu noktada aile, öğretmen ve okul psikolojik danışmanlarına ciddi görev ve sorumluluklar düşmekte. Özellikle ailelerin bu dönemde ergen ile iletişim konusuna dikkat etmeleri, baskıcı, otoriter, eleştirel veya mükemmeliyetçi bir tutum takınmamaları, çocuklarına koşullu bir sevgi yerine koşulsuz bir kabul ve sevgi sunmaya gayret etmeleri oldukça önemlidir. Yine bu dönemde çocuklara stres ile sağlıklı ve sağlıksız baş etme yollarını öğretmek, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ‘’başarı ve yeterlilik’’ hissini tadabilecekleri alanlara onları yönlendirmek ve bu noktada cesaretlendirmek kritik bir öneme sahiptir.

Genellikle intihar girişimleri öncesinde bazı denemeler veya kendine zarar verme davranışları gözlenebilir. Bunlara ek olarak okul başarısında ani düşüş, dikkat ve odaklanma problemleri, yeme ve uyku düzeninde bozulmalar, ani ruh hali değişimleri vb. fiziksel belirtiler de gözlenebilir. Bu durumda ergen ile iletişim kurulmasının yanı sıra okul psikolojik danışmanlarından yardım almayı ihmal etmeyin.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!

KAYNAKÇA:

Eskin, M. (2000). Ergen ruh sağlığı sorunları ve intihar davranışıyla ilişkileri. Klinik Psikiyatri Dergisi, 3(4), 228-234.

SİYEZ, D. M. (2006). Ergenlik döneminde intihar girişimleri: bir gözden geçirme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 413-420.

Ulusoy, D., DEMİR, N. Ö., & BARAN, A. G. (2005). Ergenlik döneminde intihar algısı: Lise son sınıf gençliği örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 22(1).

Ergenlik döneminde genç birçok duyguyu bir arada yaşayabilir. Bu duygular ve duyguların yaşanma yoğunluğu ve şiddeti kişiden kişiye değişmekle birlikte en sık gözlenen duygular şunlardır:

1)Özgüven: Özgüven bir dönemde birdenbire ortaya çıkan bir özellik değildir. Yaşamın ilk yıllarından ve çocukluktan beri başlayan ve yetişkinlik süresince devam eden bir süreç olarak karşımıza çıkar. Gençler, ergenlik döneminde çeşitli nedenlerden dolayı özgüven kaybı yaşayabilir. Bu dönemde olası özgüven kayıplarını engellemek veya özgüven gelişimine katkıda bulunmak için ergene başarı duygusunu hissedebileceği ortamlar yaratılmalıdır. Bununla birlikte bir grubun parçası olmak ve ‘’işe yararlık’’ hissi de ergenin özgüvenini besleyecektir.

2)Öfke: Öfke, ergenlik döneminde en sık gözlenen duyguların başında gelir. Kimi zaman öfkenin şiddeti ve ifade ediliş biçimi ergenin çevresiyle problemler yaşamasına neden olur. Bu dönemde ergeni en çok öfkelendiren durumların başında; alay edilmek, küçük düşürülmek, otorite figürleri ve algılanan baskı, kurallar, hükmedilme, azarlanmak, haksızlığa uğramışlık hissi olarak sıralanabilir. Öfkenin ele alınış biçimi ve ifade edilme tarzı oldukça önemlidir. Öfke nöbetleri esnasında ergen ile iletişime geçmek , nasihat vermek veya sakinleştirmeye çalışmak yerine ergenin öfkesini ifade ettikten ve regüle olduğundan emin olduktan sonra ergen ile bu duygusu ve sebepleri hakkında konuşmak daha sağlıklı olacaktır.

3)Sevgi: Ergenlik döneminde ön plana çıkan duygulardan biri de sevme ve sevilme isteğidir. Ebeveynleri ile bağın ikinci plana atıldığı ve karşı cins ve arkadaşların sevgisinin önem kazandığı ergenlik döneminde ergenlerde bir arayış görülür. Ergenin sevgisi az kişiye karşı fakat güçlüdür. Bunların normal olduğunu bilmekle birlikte bilgi eksikliği birçok riskli davranışı da beraberinde getirebilir. Bu nedenle ergenlerin bilinçlenmesi sağlanmalıdır.

                Bununla birlikte ergenler birçok duyguyu daha yaşarlar. Bir de bu duyguların ergenlerin davranışlarına nasıl yansıdıklarına bakalım:

1)Yalnız kalma isteği: Bu dönemde genç, ani duygu değişiminin de etkisiyle yakın çevresine karşı küçük kırgınlıklar yaşayabilir. Bu durum beraberinde anlaşılmamışlık duygusunu da getirecektir ve duygu düşünceleriyle baş başa kalmak isteyecektir. Yalnız kaldığı anlarda genç, varlığını, varoluşun anlamını sorgulayarak kendini tanımaya ve kimliğini oluşturmaya çalışır.

2)Çalışma isteksizliği: Ergenlik döneminde ilgi ve öncelik arkadaş çevresi ve karşı cinse yöneldiğinden dolayı okul ve derslere olan ilgi arka plana itilir. Bununla birlikte başarısız olma korkusu ve kendilerine olan inancın azlığı da ergenin okul başarısında düşmeye neden olabilir.

3)Otoriteye başkaldırı ve isyan: Bu dönemde ergenlerde en çok gözlenen düşüncelerden biri ‘’Bana bir şey olmaz’’ dır. Bu düşüncenin de etkisiyle ergen kuralları ve yasakları saçma bulur, kendisine otoriteyi çağrıştıran tüm figürlere isyan eder. Bir uyarı veya tepki ile karşılaştığında ‘’Bana karışamazsınız, ben çocuk değilim’’ gibi cevaplar çok sık gözlenir. Otorite figürlerinden bir baskı algılandığında öfke en çok gözlenen duygu olmakla birlikte isteklerinin karşılanmaması dahilinde ergen küskün ve somurtkan olur. Bu durum yaşın ilerlemesi ile yerini olgunluğa ve hoşgörüye bırakır.

4)Hayalperestlik: Bu dönemde ergenlerin özellikle ders çalışma gibi odak gerektiren işlerde dalıp gittiği, zamanlarının büyük birçoğunu bu dalıp gitmelerle kaybettiği gözlenir. Bu dönemde hayatın gerçekleri içerisinde kendini bulamayan ve hedeflerine ulaşamayan genç hayal kurarak bunu telafi etmeye çalışır.

5)Çekingenlik: Kendinden ve yeteneklerinden emin olamayan, kendine ve yeteneklerine güvenemeyen birçok ergenin yaşadığı durumdur. Başarısız olma ve sevilmeme kaygısı ile genç yapabileceği birçok işten uzak durur. Bu durum gencin özgüvenini ve girişimciliğini olumsuz etkileyebilir.

Ergenlik döneminde duygusal gelişim sürecinde ergen; duygularını tanımayı, farkında olmayı, duygularının ve onları yaşamanın ağırlığını, duygularını kabul ve ifade etmeyi öğrenmelidir. Bu süreçte ergenin en büyük destek kaynağı bebeklik döneminde özellikle de anne ile gelişen güvenli bağlanmadır. Güvenli bağlanan bebek annesini diğer insanlara tercih etmekle beraber annesinden kısa süreli ayrılıklara ve hayatı keşfetmek için ondan uzaklaşmalara tahammül edebilir. Güvenli bağlanma aynı zamanda ergenin kendi yolunu çizmesini kolaylaştıracaktır. Güvenli bağlanmanın gelişmediği durumlarda ise genç yetişkin yaşamında riskli davranışlarda bulunmaya yatkın, romantik ilişkilerinde kaygılı veya tamamen duygusal ilişkilerinden kaçınan bir profile sahip olabilir. Bu dönemde duygusal gelişim sürecinin sağlıklı devam edebilmesi ve tamamlanabilmesi için ergenin ihtiyaç duyduğu en önemli şey ebeveynlerinin ilgi ve desteği, desteklendiği ve onaylandığı bir akran grubu olacaktır.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!

KAYNAKÇA:

Mustafa, K. O. Ç. (2004). Gelişim psikolojisi açısından ergenlik dönemi ve genel özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(17), 231-238.

Sayıl, M., Uçanok, Z., & Güre, A. ERKEN ERGENLİK DÖNEMİNDE DUYGUSAL GEREKSİNİMLER, AİLEYLE ÇATIŞMA ALANLARI VE BENLİK KAVRAMI: BETİMSEL BİR İNCELEME.

DURUALP, E. (2014). ERGENLERİN SOSYAL DUYGUSAL ÖĞRENME BECERİLERİNİN CİNSİYET VE SINIFA GÖRE İNCELENMESİ.

https://www.kimpsikoloji.com/ergenlikte-duygusal-gelisim/

https://www.antalyapsikiyatri.com/cocuk-sorunlari-psikolog/ergenin-duygusal-gelisimi

            Aslında bu haberi ilk Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği’nin (EKODOSD) paylaşımında gördüm. Uzun süredir çalışmalarını yakından takip ediyordum. Dernek başkanı Bahattin bey ile çok olmasa da irtibattaydım. Uzman Biyolog olmamdan kaynaklı çevreye her zaman duyarlı oldum. Elbette temelde ailede bu sevgiyi almış olsam da üniversiteden hocam Prof. Dr. Güven Görk’ün katkısı yadsınamaz. Kulakları çınlasın. Haşere mücadelesini ise çevreye en az etkiyle yapmaya çalışıyorum. Lafın kısası çalışmalarını beğendiğim ve bilim çevresince çok fazla katkı alan, sırtlarını bilime dayamış bu insanlarla ortaklaşmak istedim ve derneğe geçtiğimiz günlerde üye oldum. Üye olduktan sonra dernek tarafından ilk aldığım haber Beşparmak Dağlarında (Milas-Sakarkaya köyü ve Karpuzlu-Tekeler Köyü) yapılması planlanan RES’ler oldu.

            Temel çalışma prensibi rüzgar enerjisinden elektrik üretilmesi olan rüzgar türbinlerinin, fosil yakıtlara oranla çok daha temiz ve çevre dostu olduğu net bir şekilde bilinmektedir. Rüzgar türbinleri çalışma prensibi gereği sera gazı salınımlarına yol açmadığı için sürdürülebilirlik adına önemlidir. Ancak bu olumlu yönünün yanında, bazı çevresel olumsuzluklar da söz konusudur. Gürültü ve estetik etkinin olumsuzluğu özellikle Karaburun halkı tarafından birçok kez dile getirildi zaten. Bir de bunun yanı sıra yaban hayatı için negatif etkileri de vardır. Literatürdeki çalışmalar incelendiğinde yaban hayatı için rüzgar enerjisi kaynaklarının ciddi olumsuz etkileri olduğu bulunmuştur. Enerjimizin temiz ve sürdürülebilir kaynaklardan elde edilmesinin çok önemlidir ancak çevreci bir yaklaşımın da olması gerekmektedir.

            Yaban hayatına gelmeden önce gürültü kirliliğinden bahsedelim. RES dendiği zaman ilk akla gelen gürültü kirliliğidir. Hem mekanik yani çalışma esnasında türbinin çıkardığı ses hem de aerodinamik yani kanatların dönmesiyle birlikte oluşan hava akımının sesi gürültü kirliliğine yol açmaktadır. Bu gürültü rüzgarın gücünden türbinlerin malzeme yapısına kadar farklı nedenlerle değişkenlik gösterebilir. Görsel olarak da kirlilik sunmaktadırlar. Rüzgar gücünden daha fazla yararlanma amacıyla tepelere ve görünür yerlere yerleştirilmek zorundadırlar. Genellikle 100 metreden daha uzun oldukları hesaba katılınca estetik açıdan kirlilik oluşturmaları kaçınılmazdır.

            Rüzgar türbinlerinden en çok etkilenen kanatlılar yabani kuşlar ve arılardır. Yaban kuşlarının uçuş yolu üzerinde kurulacak rüzgar santralleri kuşların uçuş mesafesini ve bu türbinlerin etrafından dolaşmak için gereken enerjiyi arttıracaktır. Birçok kuş türündeki üreme başarısı, üreme sırasındaki vücut durumu ile ilişkilidir. Uçuş enerjisindeki artma beraberinde kütle miktarındaki azalmaya sebep olacaktır. Bu durum da kuşlar için zararlı olabilmekte ve popülasyonu doğrudan etkileyebilmektedir.

Yabani kuşlar bazı böcek ve kuşların tarımsal alanlardaki etkinliğini azaltmaktadır. Vektör (Hastalık Taşıyıcısı) olan bazı böceklerin kontrolüne katkı sağlamaktadır. Bir diğer potansiyel etki ise, habitat kaybı ve türbin kanatları ile çarpışmalardan kaynaklanan ölümlerdir.

Şimdi gelelim arılara. Arılar benim özel ilgi alanımdır. Yangınlarla ilgili köşe yazımda da daha çok arı popülasyonunun yok oluşu üzerinden değerlendirme yapmıştım. Arılar tarımsal sürdürülebilirlik için oldukça önemli canlılardır. Tozlaşmayı sağlamaya yardımcı olduklarından global tarımın devamı büyük ölçüde arı popülasyonuna bağlıdır. Rüzgar türbinlerinin genel olarak arılara etkisi ne olabilir? Rüzgar türbinleri kanatlarına ulaşan rüzgarın çoğunu hareket enerjisine dönüştürebilmektedir. Geriye kalan rüzgar ise yüksek hız ile savrulmaktadır. Buna bağlı olarak yerdeki nemli havanın yukarıya çıkmasına neden olabilir ve çevredeki arı varlığına önemli zararlar verebilmektedir. Ayrıca dönen kanatlar böcekler ve arılar için ölümcül bir mekanizma durumundadır. Kanatların yarattığı rüzgarla birlikte türbin çevresinde oluşan türbülans ve basınç farkı da arıların kalıcı fiziksel hasar almalarına neden olmaktadır. Peki bu durumun fıstık çamlarıyla alakası nedir?

Muğla ve Aydın illeri arıcılığın yoğun olarak yapıldığı yerlerdir. Çam balı üretimi olarak Muğla’yı bambaşka bir yere koymakla birlikte Aydın ilinde de üretimi oldukça fazladır. Rüzgar Enerji Santrallerinin yapılması için bahsi geçen alan Milas ve Karpuzlu ilçeleri olsa da Yatağan, Koçarlı ve kısmen Çine’nin dağlarında da etkisi olacaktır. Bu bölgelerde fıstık çamı yoğundur ve halk arasında Künar diye bilinen çam fıstığı üretimi fazla olup yöre halkının başlıca geçim kaynağıdır. Bu bölgede RES yapılabilmesi için birçok fıstık çamı kesilecek. Hem santrali kurmak hem de yol açmak için. Bu kesilen ağaçlar Künar üretimini  azaltacağı gibi arıcılığa da büyük etkisi olacaktır. Bilindiği gibi arılar bal yapmak için bazı çam ağacı türlerinin gövdesinde yaşayan bir böceğin salgısına ihtiyaç duyarlar. Halk arasında Basra denen Çam Pamuklu Böceği’nin salgısını kullanarak çam balını yaparlar. Üstelik T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Muğla’da arıların konaklama sorunlarını azaltmak ve arıcılığı geliştirmek için Basra Böceği aşılaması (çoğaltması) yaptığını hatırlıyorum. Bazen insan bu ne perhiz bu ne lahana turşusu diyor. Diğer yandan çam ağaçlarını kesersen ne fıstık alabilirsin ne de bal. Yöre halkı için değerlendirme toplantıları yapılıyor. Yöre halkını ikna edebilirler mi bilemem. Ama beni ikna edemezler. Edemezler çünkü kar-zarar hesabı yaptığımda arılar her şeyden üstün geliyor. Geçtiğimiz yaz hem çam ağacı hem de arı popülasyonu olarak çok kayıplar verdik. Bu yaz ne olacağını da bilmiyoruz. Daha fazlasını yaşamayalım.

Kaynak:  Gürbüz, E. Y., Altıntaş, A., Sürücü, B., ve Tuncer A. D., “Rüzgar türbinlerinin yaban hayatına etkilerinin incelenmesi”, Politeknik Dergisi, 24(3): 953-962, (2021).

Grotesk ve fars komedisinin politik bir bakış açısıyla buluştuğu oyunu izlerken çok eğleniyor ama mesajlarını da almadan çıkmıyorsunuz. Ali Yaylı-Suat İnal ikilisini, değerli oyuncuları ve emeği geçenleri kutluyorum. Cesur bir oyuna imza atmaktan çekinmemişler. Salonu dolduran seyircilerin oyundan çok memnun ayrıldıklarını görmek ayrıca sevindiriciydi.

Emekçi Kadınlar Günü

Dünya Emekçi Kadınlar Günü kapsamında Aysa Prodüksiyon Yapımı, Zehra İpşiroğlu’nun yazdığı, Berfin Zenderlioğlu’nun yönettiği Berna Laçin’in oynadığı “Hayal Satıcısı” adlı tek kişilik oyun Aydın Kültür Merkezi Hidayet Sayın Salonunda Efelerlilerle buluşan bir başka oyundu. Efeler Belediyesinin düzenlediği organizasyona ilgi büyüktü. Davetiyeler günler öncesinden tükendi. Oyun, kadınların eril bir dünyanın içindeki konumlarını, kıstırılmışlıklarını gösteren ve bu durumu sorgulatan bir çalışma. Berna Laçin’in karakterine çok iyi çalışığı belli oluyor. Temposu hiç düşmeyen, seyircinin dikkatini sürekli diri tutan bir performans gösteriyor.

Efeler’de 27 Mart

Semih Çelenk Hocamızla yıllar sonra Aydın’da tekrar buluşmak çok güzel oldu. Efeler Belediyesi tarafından ilk kez düzenlenen Gastronomi Festivali üç gün boyunca kente çok güzel bir hava yaşattı. Etkinlikler kapsamında Haldun Dormen ve Mustafa Alabora’da izleyicilerle buluştu ve söyleşi gerçekleştirdi. 27 Mart Dünya Tiyatro Günü kapsamında Semih Hoca kısa da olsa her zamanki etkileyici anlatımıyla dinleyicileri Antik Çağ Dionysos Şenlikleri hakkında bilgilendirdi. Hocamızın söyleşisinden önce EBŞT oyuncularından Mehmet Emektar ve İbrahim Gergin, Güngör Dilmen’in ‘Midas’ın Kulakları” adlı oyunundan kısa bir bölüm seslendirdiler.

EBŞT

Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu’da kentin sanat yaşamına katkı sunmaya devam ediyor. Dünya Tiyatro Günü kapsamında Yunus Emre Gümüş’ün yazdığı “Entrikalı Dolap Komedyası” adlı iki perdelik komedi sahnelendi. Oyunda şehir tiyatrosunda eğitim gören atölye öğrencileri ve eğitmenler birlikte yer aldı. Benim yazdığım çocuk oyunu “Nasreddin Hoca ve Çocuklar” adlı müzikli çocuk oyununu da belirli aralıklarla gösterimini yaptık ve yapmaya devam edeceğiz. Tek gösterim yaptığı için birçok kişinin bilet bulamadığı için izleyemediği “Entrikalı Dolap Komedyası”nı 16 Mayıs akşamı seyircilerimizle tekrar buluşturacağız.  Sahnemizin adını taşıyan Muzaffer İzgü’nün “Sınır” adlı oyunu da gelecek süreçte sahnelemeyi düşündüğümüz oyunlardan biri. Savaşın anlamsızlığının her geçen gün kendini daha çok gösterdiği bir dünyada “Sınır ”oyunu yaşananlara sanatsal bir karşı duruş olacaktır.

Efeler Kent Konseyi

8 Mayıs’ta Ali Cüneyd Kılcıoğlu’nun yazdığı Orçun Ucal’in yönettiği, Oya Başar ve Begüm Birgören’in rol aldıkları “Plastik Aşklar” adlı komedi Anneler Günü etkinlikleri kapsamında Aydın Kültür Merkezi Hidayet Sayın Salonunda Efeler Belediyesi ve Efeler Kent Konseyi Kadın Meclisi katkılarıyla Efelerli sanatseverlerle buluştu. Efeler Belediye Başkanı Mehmet Fatih Atay oyunu salona ismi verilen değerli büyüğümüz Aydınlı Doktor ve oyun yazarı Hidayet Sayın’la birlikte izledi. Seyircilerin keyifle izlediği oyunda biri usta biri genç oyuncunun harika uyumu gözlerden kaçmadı.

10 Mayıs’ta da Aydın Psikosanat Derneğinin Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu işbirliğinde hazırladığı Özge Çelik’in yazıp yönettiği “Ayna” adlı oyun Dünya Psikologlar Günü kapsamında Aydın Kültür Merkezi Alt Salonunda gösterim yaptı. Efeler Kent Konseyi Kadın Meclisi etkinliği olarak hazırlanan programa ilgi büyüktü.

 12 Mayıs’ta da Dünya Engelliler Haftası kapsamında Efeler Kent Konseyi Engelli Meclisi bir kültür sanat gecesi düzenledi. Efeler Belediyesi Şehir Tiyatrosu desteğiyle, İşitme engellilerin yaşadıkları sorunları konu alan, sosyal farkındalık oluşturmayı amaçlayan kısa oyunlarda gece kapsamında seyircilerle buluştu.  Gecede ayrıca şiir, video gösterimi ve engelli bireylerin psikolojik durumlarını konu alan bir söyleşi gerçekleştirildi.

Sevgili okurlar, zaman zaman haftalık yazılarımı aşırı meşguliyet dolayısıyla aksattığım oluyor. Ama genel olarak düzenli yazmaya, kadınlarımızın sesi olmaya devam ediyorum, etmeye çalışıyorum. Söz konusu aksamalardan ötürü özür dilerim.

Toplum olarak bir şeye alıştık mı hep o düzende gitmek isteriz. O düzen değişince isyan ederiz ama ona da kısa sürede alışırız. Bazen düşünüyorum da acaba özeldi kadın cinayetlerine, genelde ise cinayet işlenmesine alışır mı olduk? Artık eskisi kadar tepki de vermiyoruz. Cinayet haberleri artık sıradan haber, sıradan olay haline geldi. Ne kötü. İnsanın insan canına kastı karşısında duyarsızlaşmaya başlamış bir toplum… İnanılır gibi değil. Belki de bu duyarsızlıktan dolayıdır bu cinayetlerle ilgili, şiddetlerle ilgili bazı dernekler hayatımızdan hiç eksik olmuyor. Her şey kanuna, akla uygun yürürse hakkımız savunmak için başka sivil toplum kuruluşlarına da gereksinim olmazdı diye düşünüyorum. Demek ki bir yerde eksiklik var ve sivil toplum kuruluşları da doğal ve haklı olarak ortaya çıkıyor, haklarımızı savunmak için elinden geleni yapıyor.

Son çeyrek yüzyılda eğitimdeki yozlaşma insan kalitemizi de çok düşürdü. İnsanın insana saygısı, insanın karşı cinse hele kadına karşı saygılı, korumacı ve yüceltici tavrı neredeyse ortadan kalktı. Nezaketi unutan bir toplum olduk. Yirmi yıl önce okula başlayanların bir kısmı bugün şiddeti sıradan gören "maganda"ya dönüşmüşse suçu kimde arayabiliriz? Eğitimde mi, öğretmende mi, sistemde mi, toplumsal değerlerin yozlaşmasında mı, yöneticilerde mi, anne-babalarda mı? Oldukça karmaşık bir durum, bir sonuca varmayı size bırakıyorum.

Ama şunu unutmayalım, cahil toplumlarda her şey olur; her türlü haksızlık, hukuksuzluk, şiddet, baskı, cinayet, tecavüz vs. Bunları aşmanın yolu elbette nitelikli bir eğitimden geçiyor. Bugün nitelikli bir eğitim için adım atarsanız meyvesini en erken yirmi yıl sonra toplayacaksınız. Keşke hayatımızda her şeyden çok eğitimimize önem versek ve bunun önemini gerçekten de kavrayabilsek.

Peki eğitim dedik de kadınları bu eğitim sistemi içinde nasıl yetiştireceğiz?

İşte bütün sorun burada kilitleniyor. Kadınlarımız önce iyi eğitmemiz gerekir çünkü kadınlardır insanı eğiten büyüten, terbiye eden. Öyleyse önceliğimizi kız çocuklarımıza, kadınlarımıza vermemiz gerekir. Bence kadınların en çok bu nitelikli eğitime ihtiyacı var; bu gerçekleştikten sonra bunun yararını en çok yine kadınlar görecektir. Bilmem yanılıyor muyum?

2018 Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesi, Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin “ Erdoğan seçilirse dolar 8-10 Lira olur” söyleminin ardından iktidara yakın bir çok isim; “ Deli bunlar ya, dolar 8-10 lira olmaz” söylemini dile getirmişlerdi. Harbiden adamlar haklıymış. Dolar bu günlerde 15 liranın üzerine çıkıyor.Dolar fiyatıyla birlikte hayatta kalmamıza olanak sağlayan herşeye zam üzerine zam geliyor.

24 Haziran 2018 Seçimleri Ramazan Ayı’na denk geldiği için Adalet ve Kalkınma Partisi’nin seçim sloganı “Vakit Türkiye Vakti”, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sloganı ise “Güçlü Meclis, Güçlü Hükümet, Güçlü Türkiye” idi.

Sloganlar çok hoş. Özgüvenli ve kendinden emin. Vakit Türkiye vakti mi? Üniversiteyi bitiren gençler iş bulamadığı için yurt dışına kaçmak istiyor...

Güçlü meclis,güçlü hükümet... Evet bu slogan gayet yerinde. Ankara’da ki vekil amcalar gayet güçlü.Maaşları kendilerine, çocuklarına ve torunlarına yetiyor. Gerçi bazı gariban milletvekillerine maaşları yetmiyor, özel şirketlere yönetici yapılıyorlar.Öyle vekiller var ki durumları o kadar kötü 5 maaş bağlanıyor, yine de geçinemiyor. Evet Güçlü meclis, güçlü hükümet.

Peki ya Güçlü Türkiye ?

Dedim ya hayatta kalmaya çalışıyoruz. Pazara çıkıyoruz domatesin orta yollusunu 20 liraya, biberi 22 liraya alıyoruz.Yumurtayı 1 liraya alamıyoruz. Ekmek’te 3 lira. Sayın Cumhurbaşkanımız kabine sonrası açıklama yapıyor ev alacaklara müjde veriyor. Konut kredisi paketinden bahsediyor. 0.99 faiz ile ev alabilirsiniz... Sıfır ev alacaklar 10 yıl borçlanarak ev alabilir. Tabi mutfak masrafları, elektrik faturaları ve su faturalarından kenara köşeye maaşından kalan olursa atarsın da ev alırsın.

Hayali bile güzel

Rahmetli Kemal Sunal’ın film replikleri ile yazımı sonlandırmak istiyorum.

Denizde yüzüyor boy voy odun

Evde ne şeker kaldı ne de un

Denizde balık gibi yatıyor ay

Şinanay yavrum şinanay

Böyle giderse bu pahalılık vaay vay

Kafada ne tahta kalcak ne de yay

Ay başı geldi çattı

Memurda şafak attı

Nasıl geçeriz sokaktan

Kasaba manava yakalanmadan

Gökte uçuyor martılar

Denizde kum gibi balıklar

Bir kilo istavrite

Üççyüz lira diyolar

Kadına şiddet bir türlü bitmiyor, dinmiyor. Çoğumuzun tanık oldukları basında gördüklerimizden çok daha fazla. Şöyle bir düşününce komşularımız, yakınlarımız veya tanıdıklarımız arasında şiddete uğrayan kadın sayısının hiç de az olmadığını fark ediyoruz. Alın size bir örnek:

 E.C. bir çocuklu anne. Evlendiğinden beri eşinden şiddet görüyor. Şiddetin boyutu da zaman içinde artıyor, artarak devam ediyor.  Birkaç ay önce durumdan kadının ailesi haberdar oldu ve kızlarını kendi evlerinde alıkoydular. Kızlarına boşanması gerektiğini söylediler.  Aradan üç ay geçti. Kocası aradı, barıştılar, kadın tekrar o korku günlerini hatta yıllarını yaşadığı eve tekrar döndü. Fakat E.C.nin ailesi bu kararın yanlış olduğunu söyledi, ama o dinlemedi. Eşi, aslında sadece şiddet yanlısı değil, tam anlamıyla "psikopat", tedavi görmesi gerekir ama tedaviyle de iyileşeceğini sanmıyorum, belki uzun yıllar tedavi görürse bir ilerleme kaydedebilir. Sonuç olarak E.C. evine döndü ve daha bir hafta geçmeden tekrar şiddet gördü. Bu kez de herkes haklı çıktığı için gördüğü şiddeti saklama gereği görüyor.

Benim anlayamadığım şu: Herkes yanılıyor da bir E.C mi yanılmıyordu, nedir bu burunun dikine gitmek, nedir bu kendi verdiği kararın doğru olduğunu düşünmek, nedir bu dayak yeme merakı? Hiç mi düşünmez, hiç mi başkalarının haklı olduğunu görmez?

Böyle bir durumda inanın ne diyeceğimi bilmiyorum. O yüzden kadınların hiç mi hatası yok, diye girdim yazıya. Bence şiddet gören kadınların büyük çoğunluğunda, daha önce de söylediğim gibi, kendi hataları çok. Bir kadın karşısındaki erkeğin şiddete meyyal olup olmadığını göremiyor, kocasını, nişanlısını tanıyamıyorsa ne diye evleniyor ne diye evliliğini sürdürüyor?

Yani şimdi toplum olarak erkekleri mi tedavi edelim, kadınlarımızı mı eğitelim, ailelerimizi mi gözden geçirelim? Bu toplumda cinnet geçirmemek elde değil. Maalesef toplumumuzda zır cahillik yaygın, keşke sorun sadece cahillikle sınırlı olsaydı, belki ilaç bulunurdu ama zır cahillik çok zor kardeşim, inanın çok zor.

İyi hatalar diliyorum.

Gün geçmiyor ki bir kadın cinayeti duyulmasın. Toplum olarak çıldırma noktasında mıyız, bilmiyorum. Eşlerini başka bir canlı olarak gören erkeklerin cinayeti bu kadar sıradanlaştırması karşısında insanın nutku tutuluyor. Daha geçen gün Söke'de eşinden boşanmak isteyen kadını, kocası pompayı tüfekle öldürdü. İnanın anlamakta güçlük çekiyorum, insana bu kadar kolay kıyanların nasıl birer mahluk oldukları konusunda bir fikrim de yok.

Kadınlarımız her gün ölüyor, her gün şiddete uğruyor. Şiddet gören kadınlarımızın ilk fırsatta güvenlik güçlerine, sivil toplum kuruluşlarına sığınması belki de hayatlarını kurtaracaktır. Aslında her kadın eşinin şiddete ne kadar meyilli olduğunu, ileri giderse öldürüp öldürmeyeceğini bilir. Kadınlar böyle durumlarda neden yardım istemezler?

Kadınlarımız da çekiniyor, ele güne karşı rezil olmayalım, dost düşman ne der düşüncesiyle katlanıyor galiba. Hele ortada çocuk da varsa, belki eşine biraz daha zaman tanıyor düzelir diye. Ben kadınların bu yaklaşımını bilmem ama bana kalırsa şiddete, öldürmeye meyyal erkeklerin ilacı yok; onların eğitilmesi mümkün değil.

Televizyonlarda, sosyal medyada izlemişsinizdir; bir maganda sürücü kadın sürücünün -içeride küçük çocuk olduğu halde- arabasına şiddet uyguluyor. Sonra adliyeye çıkarıldığında "Pişmanım ama o da benim gururumla oynadı," diyor. O hareketiyle aslında ne kadar onursuz olduğunu göremiyor. Gururlu bir insan içinde çocuk olan bir arabaya saldıracak kadar kendini zırcahil, kaba, eğitimsiz gösterir mi? Bu arada serbest bırakılıyor.

Bazen yaşananlar karşısında insan ne diyeceğini bilmiyor. İnanın, topluma baktığımda, değişimin geriye doğru gittiğini görüyor, üzülüyorum. Üstelik bu geriye doğru giden şeyin içinde biz de varız.

Kadınlar dikkatli olmalı, kime neden güveneceklerini çok iyi düşünüp tartmalılar.

İyi haftalar diliyorum.

   31 yaşındayım ve Aydın’ın özellikle Efeler’in her bir sokağında farklı bir anım, farklı bir yaşanmışlığım var.Onun içindir ki yaşadığım memleketin adı her nerede olursa olsun başarılar ile anıldığında duyduğum gururun ne tarifi var ne de maddi bir karşılığı. İlk üniversitemi Isparta’da okudum.İnanın iki yıl boyunca hafta sonları Aydın’a geldim.Evime gelmeden önce, ailemi görmeden önce kendimi Aydınspor maçında, kapalının sağında, Asi Kankalar’ın yanında buldum.Üniversite yıllarımdan bahsettim ama asıl bomba orta okul ve lise yıllarım.

   O yıllarda maçlar haftada iki kez oynanırdı.Hafta içi iç sahadaysa maç ne temiz beyaz gömlek kalırdı üzerimde ne de sağlam bir pantolon.Okul korkuluklarından atlarken yırtılan pantolon, meşale kıvılcımlarından yanan gömlekler. İlkokul yıllarımda, yaşımız küçük diye kapalının sağındaki abilerimiz bizi yanlarına almazdı.O zamanlar çok kızardım bazen de ağlardım.Ama yaşım ilerledikçe daha iyi anladım.O abiler olay olur, kavga çıkar zarar görürüz diye bizi yanlarına almıyorlardı.Vefayı öğrendiğim, paylaşmayı öğrendiğim, kardeşliği öğrendiğim, omuz omuza kavgayı öğrendiğim o güzel insanlar. Bir simiti üç kişi bölüşmenin, şarabı aynı bardaktan içmenin değerini öğrendiğim, haksızlığa karşı bedeli ne olursa olsun susmamayı öğrendiğim o güzel insanlar.

   Kimdi o güzel insanlar? Aydın abiler,Nahit abiler, Gürol abiler,Coşkun abiler,Bülent abiler, Ertan abiler, Fatih abiler, Gökhan abiler, Biyolog Hasan, Soytaç abiler, Namı-değer Cayzır,Amor abiler ve dostlar; “Kartallar Yüksekten Uçar” deyimine en çok yakışan insan, bizi gerçekten gökyüzünden izlediğine inandığım Mehmet Can,omuz omuza marşlar söylediğim rahmetli kardeşim Güngör Can, Cey-cey lakaplı Ceyhun, Gerçek Aydınporlu rahmetli Semavi Reis’in veliahtı Fiskocu Okay,Aykut, Okan,Abalı,Kopil, Ramazan, Azad,Şimdi Aydınspor’da yöneticilik yapan Asi Kankalar’ın Sarısı Tayfun ve adını sayamadığım nice dostlar.Haksızlığa isyan etmeyi, sesi kısılıncaya kadar haykırmayı, biber gazının, jop izinin ilacını öğrendiğim o güzel insanlar...

“SÖYLESENE COŞKUN REİS SIRA BİZE NE ZAMAN GELECEK?”

   Umudum var reis, sıra yine bize geliyor. Aydınspor o düştüğü bataklıktan yeniden doğuyor.Umudumun var oluş sebebi; Kuşadası’nda oynanan Davutlar Spor mağlubiyetinden sonra takımını tribüne çağıran alkışlayan, moral veren, avazı çıktığı kadar bağıran yüzlerce taraftardan, Aydınspor’a küfür edildiğinde kendini protokol tribününden onlarca Davutlar Spor taraftarının içine atan Sarı Tayfun’dan geliyor.Yuva kurmak yerine kendini Aydın Spor’a feda eden Nahit Reis’ten geliyor.

Ve Aydın halkını yeniden heycanlandıran 2021-2022 yılı sezonu Bölgesel Amatör Lig’in parlayan yıldızı Efeler09 Spor Futbol Klübü...

Oynadığı futbol ile ve maç sonrasındaki mütevazi davranışlarıyla Efeler halkının gönlünde taht kuran yeşil-beyazlı futbolcular,teknik heyet ve Efeler 09 SFK Başkanı Mehmet Fatih Atay...

   Lig başladığından beri liderlik koltuğunu hiç bırakmayan Bölgesel Amatör Lig 9. Bölge 3. Grup’ta şampiyon olan Efeler 09 SFK’nın son maçı geçtiğimiz Pazar günü Adnan Menderes Stadyumu’nda, İzmir Temsilcisi Kemalpaşa Spor Klübü ile gerçekleşti. Yeşil-Beyazlı ekip taraftar desteğinide arkasına alıp, oynadığı futbolla göz doldurdu.Mücadeleci oyun tarzıyla kendini Efeler09 SFK taraftarına sevdiren İshak Kurt 10. Dakikada ilk golü buldu.Adım adım şampiyonluğa ilerleyen takım 31. Dakika da yine Kurt’un golüyle 2-0 öne geçti. İkinci yarıya 2 gol avantajı ile başlayan Efeler09 SFK, oyunu kendi kontrolüne alarak sahada üstünlüğünü kabullendirdi.Maçın son düğününe dakikalar kala Furkan Çarkçı’nın şık asistiyle Muhammet Emir Yıldırım topu ağlarla buluşturdu.3-0’lık net bir skorla şampiyonluğunu ilan etti. Efeler futbolu çok özlemiş. Tribünler bana eski yılları hatırlattı. Adnan Menderes Stadyumu’nun tribünleri Yeşil-Beyaz, Şampiyon Efeler sesleriyle inledi.Tribünleri doldularan binler, Aydın halkının, Efeler halkının spora verdiği değerin yansıması niteliğindeydi.Umarım eski günler geri gelir.İlimizi temsil eden bir spor klübü, ilimizin adını tüm Türkiye’ye duyurur.

Şehirin Efsanesi Aydınspor’a Bal Ligi yolunda,

Kentin parlayan yıldızı Efeler09 SFK’ya 3. Lig yolunda başarılar dilerim.

Aydın’a, Efeler’e kazandırılan değer emin olun karşılıksız kalmaz.Aydın halkı, Efeler halkı tüm engellemeleri rağmen mükafatını verir.

İyi haftalar!

ÇAYIR SİNEĞİ

     Dev sivrisinek de deseniz, anofel de deseniz fark etmez ikisinde de sivrisinekleri kastediyorsunuzdur. Ancak bu Çayır Sinekleri için büyük bir hakaret. Çünkü bilindiği üzere sivrisinekler en fazla insan ölümüne yol açan canlılardır. Oysa ki bizim çayır sineğimiz değil öldürmek, sokmaz bile. Bu nedenle hastalık taşıyıcısı da değillerdir. Tabir-i caizse kalıbının sineği değildir. Ancak halk arasında görüntüsünden dolayı son derece tedirginlik yaratır. Bu yüzden de mücadelesi istenir. Elbette ilaçlatmak kişinin biraz da kendi keyfiyle alakalıdır ancak son derece zararsız olan bu canlılara karşı kimyasal kullanmaya gerek yoktur. Özellikle sivrisinek mücadelesi için doğaya gereğinden fazla kimyasal karışıyorken en azından zararsız canlılar için bunu yapmamalıyız.

    Çayır sinekleri, Tipulidae familyasına ait sineklerdir. Mevsimsel olarak görülürler. Yağışın bol olduğu iklimlerde, akarsu kenarlarında, göl kenarlarında, çok sulanan yerlerde daha sık rastlanılmaktadır. Bostan sineği olarak da adlandırılmaktadır.  Sivrisinekler ile herhangi bir akrabalığı yoktur. Sokucu iğneleri olmadığından kesinlikle sokmaz ve dolayısıyla kan emmezler. Yalayıcı-emici ağız tipi bulunmaktadır. Ülkemizde 130 civarı tür ile temsil edilirler. Farklı morfolojilerde çayır sineklerini görmenizin nedeni budur. Kuşlar, yarasalar, örümcekler gibi birçok doğal düşmanı vardır. Bu sene daha sık görüyor olmamızın sebebi havanın yağışlı geçmiş olmasıdır. Çayır sinekleri yağışlı, nemli, çamurlu ortamlara adapte olmuş sineklerdir. O nedenledir ki daha çok ilkbaharda çıkarlar ve polenleri taşıyarak tozlaşmaya yardımcı olurlar.

    Göze her ne kadar korkutucu gelse de endişelenecek bir durum yok. Havaların ısınmaya başlamasıyla ortadan kaybolacaklardır. Endişelenmeniz gerekenlerin ayak seslerini özellikle deniz kıyısı bölgelerimizde duymaya başladık. Bu kış son derece yağışlı geçti, toprak suya doydu ve en ufak yağış, su kaçağı ya da sulama durumunda birikinti oluşmakta bu da sivrisinekler için uygun alan oluşturmaktadır. Yaza hazırlıklı olmanızda fayda var. Ve son olarak; sinek de olsa kimseyi dış görünüşüne göre yargılamayın.

Bu yazımda sizlere iki kitaptan bahsetmek istiyorum.

Günümüzde neredeyse herkesin anti depresan denilen ilaçlara muhtaç kaldığı bir dönemde, ruh halimizi korumak ve akılcı bir yaşamı sürdürebilmek gittikçe zorlaşıyor. Savaşlar, ekonomik sorunlar, çevre felaketleri; diğer yanda bireylerin yaşadıkları çağ ile uyumsuzlukları her geçen gün modern insanın hayatını anlamlandırma arayışına ve bu arayış neticesinde çeşitli psikolojik yıkımlar yaşamasına neden oluyor. Dünyanın gidişatı hakkında karamsar düşüncelerde bir patlama yaşıyoruz. Herkes endişeli, durumun düzeleceğine dönük bir “umut” gittikçe azalıyor. Bu eğilimin yansıması olarak, distopik eserler, oyunlar, filmler ve diziler gün geçtikçe artıyor.

Uygarlık denilen şey, küreselleşme ile beraber, milyonlarca iletişim aracı oluşturmasına rağmen, insanoğlu yalnızlığına bir çare bulmakta zorlanıyor. Aile hayatından, çalışma yaşamına kadar her alanda ortaya çıkan sorunlara çözüm getiremeyen insanoğlu, psikiyatri servislerinde çare peşinde koşuyor. Bu alanda ilaçlara bağımlı olmak dışında farklı bilişsel davranışçı yöntemleri denemek ve bunlardan yararlanmak gerekiyor. Uzmanlara danışmak ve yardım almak dışında yapabileceğiniz en basit ama en işlevsel şeylerden biri Dr. David Burns’ın “İyi Hissetmek, Etkinliği Klinik Olarak Kanıtlanmış İlaçsız Depresyon Tedavisi” (Psikonet Yayınları) adlı yapıtını okumak. Kitabı isminden dolayı sakın “kişisel gelişim” saçmalığı şeylerden biri sanmayın; alanında uzman bir kişinin, yıllarca süren çalışmalarının derlendiği çok yararlı bir kaynaktan bahsediyorum. Kitap, içindeki uygulamalarıyla kişinin kendisini ve duygudurumlarını tanıması ve kavraması için çok iyi örneklemeler sunuyor. Kitap üzerine yapılan bir araştırmada, bu çalışmayı okuyan büyük bir çoğunluğun depresyon vb. sorunlarından kurtuldukları ve önemli iyileşmeler kazandıkları belirlenmiş; yani kitap alanında etkisi kanıtlanmış dünya çapında çok önemli bir eser. Dr.Burns depresyonu anlamamızdaki gelişimi net olarak tarif ediyor. Acı veren depresif durumları ve insanı güçsüz bırakan kaygıları azaltmak için yeni ve etkili yöntemleri basit bir dille anlatıyor.

“İyi Hissetmek” tiyatro ve sinema içinde önemli bilgiler edinmemizi sağlayan bir kitap. Psikolojik sorunlar ve bunların bireylerde yarattıkları etkiler açısından, karakter oluşturma konusunda oyun/senaryo yazarları ve oyuncular için önemli doneler sunuyor.

ÖYKÜ YAZMAK, HİKÂYE ANLATMAK

Yazarlıkla ilgili piyasada yerli ve yabancı, farklı yazın türlerini ele alan birçok kaynak bulmak mümkün; ancak birçoğu teknikler üzerinden ilerleyerek belirli şablonlarla oluşturulan kitaplar. Edebiyat eleştirmeni/editör/yazar Feridun Andaç’ın “Öykü Yazmak, Hikâye Anlatmak” (Eksik Parça Yayınları) adlı yapıtı ise, konuya daha samimi yaklaşım getiren örneklerden biri. Kitapta yazarlıkla ilgili bir teknik vs verilmiyor; yani teknik verilmiyor derken bilgiler sıkıcı bir şekilde değil, konuların içine yedirilerek örnekler gösteriliyor. Yazar adayı, usta yazarların eserlerindeki ayrıntıları yakalayarak, tekniği eserin içinde görme fırsatı buluyor.

Kitap, yazarlığın bir süreç olarak özellikle okuma eylemi ile şekillenen bir şey olduğu üzerine örneklemeler vererek ilerliyor. Andaç kendi edebi yolculuğunun şifrelerini verirken, yazar adaylarının da kendi yolculuklarının farkına varmasını ve hangi duraklarda nasıl yönelişler gerçekleştirebileceklerinin ipuçlarını veriyor. Yapıt her ne kadar öykü türü üzerine bilgiler ve örnekler sunsa da diğer yazın türleri ile öyküyü kıyaslayabilmek adına da farklı pencereler sunuyor.

Unutmadan hatırlatıyım ki Ramazan ayı “SABIR” ayıdır. Sabret, Sabret nereye kadar bilmiyorum ama, iftar sofraları için marketlerde ki fiyatları inceledim. Öğrenci sofrasından, emekli öğretmenin sofrasına kadar vazgeçilmez olan makarnaya bir önceki yıla göre yüzde 86, bulgura yüzde 166, nohuta ise yüzde 133 zam geldi. Et ve tavuk fiyatlarına yapılan zamlardan bahsetmek mümkün değil, maşallah kripto para borsasından daha hareketli. Yapılan zamlara “sabretmek” gerekir derken orucumuzu hurma ile açalım diyoruz.Fakat hurmaya yapılan zam yüzde 86 civarında. Sabah, öğle ve akşam yemeğinde soframızın ham maddesi niteliğinde olan, geçtiğimiz günlerde karaborsaya düşen ayçiçek yağına ise rekor oranla yüzde 224 zam geldi.Geçen yıl  4 litresini 54 TL’ye aldığımız ayçiçek yağı şimdi 175 TL civarında.İftardan sonra da geleneksel lezzet güllacın tadına bakmak isterseniz %50 zam ile en yakın marketten alabilirsiniz. Neyse biz sabredelim. Esnaf sabretsin, memur sabretsin, işçi sabretsin, özel sektör çalışanları sabretsin...

Makarnaya %86

Güllaca %50

Bulgura % 166

Nohuta %133

Hurmaya %86

Asgari Ücrete %50

Orantısız zamlarla geçireceğimiz son Ramazan olması dileğiyle, tüm okurlarımızın Ramazan ayı mubarek olsun.Allah tuttuğumuz oruçları kabul eylesin.

Bildiğiniz gibi kadını eğitirseniz bütün toplum eğitilmiş olur, onun için bütün kızların öncelikle zorunlu eğitimi tamamlaması, ardından da üniversite bitene kadar eğitimini sürdürmesi gerekir. Fakat özellikle kırsal kesimde zorunlu eğitimden sonra kızlarımızın büyük çoğunluğu kendi rızaları dışında eğitimden uzaklaşıyor. Çeşitli nedenler var: ekonomi, sosyal yapı, gelenek-görenek, erken evlilik vs. Nedenleri çoğaltmak mümkün. Ama ne olursa olsun bunu kızlarımızın kendisi başarmak zorundadır. Çünkü başarmak için en büyük güç yine onlardır.

Bugün yaşını kırka dayanmış veya bunu aşmış kadınlarımız ise hiç değilse kendilerini hayatın içinde var edebilmek adına bir şeyler yapmak zorundadırlar. Tabii bu sözünü ettiğim kadınlarımız üretime destek olmayan, bir anlamda evde sadece eş görevini ve annelik sorumluluğunu yerine getiren kadınlardır. Bu kategorideki kadınlarımızın kendileri ve aileleri için hiç değilse bazı önemli kültürel etkinliklere, küçük de olsa üretim sürecine katılmaları hem onlar için hem de toplum için önemli faydalar sağlar.

Özellikle belediyelerin, halk eğitimlerin açmış olduğu üretime dönük kurslar var. Bu kurslardan yararlanıp kendilerini de üretici bir güç olarak tanımlayabilirler. Yalnızca bununla yetinmemeliler. Üretim, kendini var edebilmenin koşullarından sadece biri. Üretimi kültürel boyutuyla da desteklemek gerekir. Kadınlarımız bu küçük çaplı üretimlerine kültür katkısı adına tiyatroya, sinemaya, kitap kafelere, resim sergilerine, konserlere giderek, olmazsa olmaz diyeceğimiz kitap okuyarak destek verip çıtayı yükseltebilirler. Çünkü bu etkinlikler bireyin toplumsal bir varlık olduğunu, toplum için de çaba sarf etmek gerektiğini fark edebildikleri yerlerdir.

Kadınlarımızın üretime, üretimi nitelikli hale getirmek için de kültürel etkinliklere katılmaya ve en önemlisi de kitap okumaya ihtiyacı var. Bu ihtiyaç yalnız kadınlar için değil erkekler için de, yani insan için gerekli ve vazgeçilmez bir olgudur. İnsanın hayatın içinde bir yer kaplaması adına zorunluluktur da.

Keyifli okumalar, iyi haftalar dilerim.

İştirak nafakası ödeyecek tarafın ekonomik gücünün tespiti için mahkeme re’sen araştırma yapar ve taraflar buna ilişkin delillerini sunarlar. Maaş bordroları, tapu ve araç kayıtları ve banka kayıtları ile mahkemece kolluk marifetiyle yaptırılacak sosyal ve ekonomik durum araştırması gibi hususlar nafaka miktarının belirlenmesinde önem arz etmektedir. Ancak mahkemenin iştirak nafakasına ilişkin kararı mutlak değildir, değişen koşullara göre iştirak nafakasının arttırılması talep edilebilir. Tarafların sosyal ve ekonomik durumlarındaki değişiklik, güncel ekonomik koşullar, müşterek çocuğun yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları ve daha önce hükmedilen nafaka tarihinden itibaren geçen süre göz önünde bulundurularak nafakanın attırılması talep edilebilir. Yasaya göre mali durumun değişmesi ve hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafakanın arttırılması söz konusu olabilir. Mahkeme boşanma ile birlikte nafakaya ilişkin hükmünü kurarken nafaka artışına ilişkin bir usul belirlememişse, nafakanın yıllık artışına ilişkin yerleşik Yargıtay uygulamasına göre TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranında artışa hükmedilmesi gerekmektedir.

Nafaka artırım davası, basit yargılama usulüne tabi davalardandır. Basit yargılama usulüne tabi olduğundan, yargılama daha kısa sürede sonuçlanacaktır. Dolayısıyla davacının dava dilekçesi ile, davalının ise cevap dilekçesi ile delillerini hasretmiş olduğunun kabulü gerekir. Kanunda belirtilen istisnai durumlar haricinde taraflar, dava dilekçesi ve cevap dilekçesinde dayanmadıkları delillerini sonradan mahkemede ileri süremeyeceklerdir.

Nafaka davalarında hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden AAÜT’ nin üçüncü kısmı gereğince hesaplanacak miktarın tamamı, avukatlık ücreti olarak hükmolunur. Nafaka artırım davalarında ret edilen miktar üzerinden karşı taraf lehine vekalet ücreti verilemez.

Av. Zeynep İrem Durmaz

Yeme Bozuklukları; bireyin organik veya ruhsal kökenli problemler nedeniyle bedenini olduğundan kilolu algılaması sonucu oluşan yeme düzenindeki bozuklukları ifade eder. Yeme bozukluklarından en bilinenleri Anoreksiya Nevroza, Bulimiya Nevroza ve Tıkanırcasına Yeme Bozukluklarıdır. Anoreksiya Nevroza, yeme bozukluğu türleri arasında en tehlikeli olarak kabul görür. Çok düşük kiloya rağmen alınan besinin kısıtlanması, kilo almaya yönelik ciddi korkular ve bedenin olduğundan daha kilolu algılanması anoreksiya nervozanın en önemli belirtileri arasındadır. Yapılan bir araştırmada ölüm oranları anoreksiya nervozada diğer ruhsal kaynaklı problemlere oranla 2 kat daha fazla olduğu görülmüştür.

Bulimiya Nervoza ile Anoreksiya Nervoza arasındaki en belirgin fark beden ağırlığı ve kaybedilen kiloda görülür. Anoreksiya Nervozaya sahip bireyler önemli ölçüde düşük beden ağırlığına sahiptir ve neredeyse besin alımı tamamen durmuş durumdadır. Bulimiya Nervozada ise bireyler normal beden ağırlığına sahip veya olması gerekenden yalnızca birkaç kilo düşük veya fazla beden ağırlığına sahiptir. Diğer önemli fark ise Bulimiya Nervozaya sahip bireylerde besin alımı vardır fakat bu alım laksatif (kusmaya yardımcı) ilaçlar, şok diyetler, ağır egzersizler yoluyla telafi edilmeye çalışılır.  Bir diğer önemli yeme bozukluğu türlerinden biri olan Tıkanırcasına Yeme Bozukluğunda ise bireyler 3 ay içerisinde haftada en az 1 kez tıkınma atakları yaşar. Bu dönemlerde birey yemek yeme davranışı üzerinde kontrolü kaybettiğini hisseder, bu his bireyin stres düzeyini de artırır ve bireyin yalnız yeme veya hızlı yeme gibi davranışları üzerinde etkili olur. Tıkanırcasına Yeme Bozukluğunun Anoreksiya Nevrozadan farkı kilo kaybının olmaması olarak görülürken, Bulimiya Nervozadan farklı Tıkanırcasına Yeme Bozukluğunda telafi edici davranışların bulunmamasıdır.

Yeme Bozukluklarının yukarıda saydığımız gelişimsel özelliklerin yanı sıra bağlanma ile ilgili de yakından ilişkisi olduğunu söyleyebiliriz. Yaşamın ilk dönemlerinde özellikle annesi ile güvenli bağlanma geliştirememiş, sonraki dönemlerde güven ve sevginin hâkim olmadığı otorite, baskı ve eleştirinin hüküm sürdüğü bir ailede yetişen çocuklarda depresyon, kaygı, madde kullanımı gibi problemlerin yanı sıra özellikle ergenlik döneminde başlamak üzere yeme bozukluklarına da sahip olduklarını söyleyebiliriz.

Peki ne yapılmalı? Öncelikle, yeme bozuklukları yalnızca ergenlik dönemi ile açıklanabilecek bir süreç değildir ve ergenlik döneminin bitmesiyle bu durumun da düzeleceğine dair algıların doğru olmadığını bilmeliyiz. Yeme bozuklukları bireyi ölüme götüren ciddi bir problemdir. Bu nedenle bireysel psikoterapi desteği almanın kritik olduğunu unutmamalıyız.

Ebeveynlerin sevgilerini, övgülerini, iltifatlarını veya eleştirilerini çocuğun bedenine yapmamalı. Övgüler, iltifatlar ve sevgi çocuğun kişiliğine eleştiriler çocuğun davranışına yönelik olmalıdır.

Bazı ergenlerde yeme bozuklukları ve besin alımının reddi aslında büyümeye bir başkaldırı, fiziksel değişimlerin reddi olarak karşımıza çıkar. Bu nedenle ergenin yeme davranışlarının altında yatan neden iyi anlaşılmalıdır. Eğer durum red veya başkaldırı ile ilgiliyse aileler bu konuda çocuklarını bilgilendirerek kaygılarını azaltmaya, onları sakinleştirmeye yönelik bir tutum sergilemelidir.

İleride karşılaşılabilecek herhangi bir sağlık sorununun önüne geçebilmek için ergenlerin dengeli beslenmeleri sağlanmalı. Özellikle bu dönemde çocuklar daha fazla abur cubur ve yağlı, şekerli gıdalar tüketmeye eğilimlidir. Bu nedenle çocukların karbonhidrat, protein, yağ ve şeker grubundan dengeli tükettiğinden emin olmalıyız.

Yapılan en büyük hatalardan biri çocuklara yemeğin bir ödül veya ceza olarak sunulmasıdır. Özellikle daha küçük yaşlarda karşılaştığımız bu durum, ergenlik döneminde de çocuğun bu davranışı içselleştirmesine neden olabilir. Oysaki yemek yemek bir lütuf değil, doğal bir ihtiyaçtır.

Evde yemek yeme ile ilgili kurallar düzenlenebilir ve aile bireylerinin bu kurallara özenle uyması sağlanabilir. (Örn: hep birlikte sohbet eşliğinde yenen yemekler, televizyon veya telefon karşısında yenen yemekten hem fiziksel hem ruhsal anlamda daha doyurucudur)

Yeme Bozuklukları hangi yaşta olursa olsun ciddiye alınması gereken, ölümle sonuçlanabilen ciddi bir bozukluktur. Bu nedenle, özellikle ebeveynler başta olmak üzere çocuk ile yakın temas halinde olan herkesin azami dikkat ve özen göstermesi gerekir. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!

KAYNAKÇA: Pulat, F. (2021). Adım Adım Ergenlik. Kanon Kitap: İstanbul.

Ukrayna ve Rusya savaşı da yine en çok anaların yüreğini yakmıştır, yakıyor da. Çünkü analar hem savaşan çocukları hem hiçbir şeyden anlamayan küçük çocukları için en çok tedirgin olanlardır, en çok korkanlardır. Bu korku kendi canlarından çok çocuklarının canı içindir. Öyle zannediyorum ki dünyayı anne olan kadınlar yönetseydi savaşlar olmazdı.

Ama zaten ulusların halkları savaş istemiyor, yöneticileri istiyor. Rusya'da insanlar sokakta savaşa hayır sloganları atıyor, fakat yöneticilere sorarsanız halkı için savaşıyor. 

Bugün savaşan tarafların Rusya-Ukrayna olması önemli değil, yarın başka bir ülke olur, bundan önce Suriye vardı, Irak vardı, Libya vardı, ne oldu? Ölen öldü, olan da yine halka ve o halk içindeki analara oldu.

Dünya kime yetmiyor? İklim dengesi bozuldu, ölümcül virüsler ortalarda geziyor, gezegenin sonu yaklaşıyor ama liderler toprak kapmak, sömürge elde etmek peşinde. Onca güçlü devletler gözle görünmeyen bir korona virüsünü alt edemediler, ona her gün can veriyorlar ama hala hayatın gerçeğini göremiyorlar. Dünya kime kalmış ki?..

İnsan evladının gözü doyduğunda anaların da gözyaşı kuruyacaktır. Analar da çocuk yetiştirirken her bir evladının bir ülkeyi yönetme ihtimalini hiç unutmayacaktır. Vicdanlıinsanlar yetiştirecekler, vicdan yoksa adalet yoktur, adalet yoksa zorbalık vardır, zulüm vardır.

Anneler, çocuklarınızı vicdanlı, adaletli, merhametli, yardımsever, insansever, doğasever yetiştirin, aksi takdirde sizinle birlikte hepimizin yüreği yanıyor, yanacak.

19 Şubat Cumartesi günü yazarlık yaşamımın en güzel günlerinden birine tanık oldum. Yayımlanan son kitabım “Altı Yüz Yıllık Ağaç” (çocuk öyküleri) ile birlikte daha önceki kitaplarımı okuyucular ve dostlarımla buluşturmak için imza günü gerçekleştirdim. Öncelikle benim için çok anlamlı olan bu güne ev sahipliği yaptığı için Sıla Kitabevi’ne çok teşekkür ediyorum. Yeri gelmişken hatırlatmakta fayda var! Kitabevlerinin diğer sektörlere göre ekonomik olarak daha fazla darboğazda olduğu bir dönemde onları desteklemek, kente değer katan bu kültür yuvalarının yaşamaları için çok önemli.

İmza günleri yazarlar ve okuyucuların buluştuğu güzel anlara tanıklık eder. Üç saat boyunca gelen her dost ve okurla sohbet etmenin, kitap gibi değerli bir aracının katkısıyla buluşuyor olmanın verdiği huzur bambaşka… Özellikle yeni okurlarla tanışmış olmak ayrı birer güzellik.

İlçemizde kültür ve sanatın her zaman destekçisi, Efeler Belediye Başkanımız Sayın Mehmet Fatih Atay’ın imza günümü onurlandırmasından dolayı çok mutlu oldum.

İlçemizde yaşayan yazar dostlarım, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, sendika yöneticileri ve Efeler Belediyesi’nin çeşitli kademelerindeki yönetici ve çalışanlarından bazıları da imza günüme katılarak beni yalnız bırakmadılar. Hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum.

Çeşitli nedenlerle imza gününe katılamayan ve iyi dileklerini gönderen değerli dostlarıma da ayrıca teşekkür ediyorum.

Gazipaşa İlkokulu sınıf öğretmeni Eğitimci – Yazar Gülhan Taşkın İkiz’in 2.sınıf öğrencilerine “Altı Yüz Yıllık Ağaç” çocuk öykü kitabımı imzaladım.  Okula gerçekleştirdiğim kısa ziyarette, mesleğine tutkuyla bağlı, çocuklara çok iyi bir rol model olan, çağdaş bir öğretmenle karşılaştım. Çocuklara ne kadar şanslı olduklarını anlattım.

Çocukların gözlerindeki ışık, dünya savaş senaryoları içindeyken daha başka anlamlar buluyor.

Sevgiyle kalın!

Çalışan kadınların, özellikle günümüz ekonomik koşullarında, işleri hayli zor. Çalışmak zorundalar. Çalışmaları da iyidir ayrıca. Fakat bütün bir hafta yorulan kadınlar evlerine geldiklerinde bir parça dinlenmek, iş ortamından uzaklaşmak, belki de iş yerinde dolan kafasını biraz boşaltmak ister. Bunu yapması mümkün mü? Mümkün. Nasıl?

Evde anlayışlı eşi/çocuğu varsa mümkün. Kadınlar işten dönünce evde işleri tarafından hoş karşılanmak ister. Bütün gün işyerinde gördüğü kabalıklardan evdeki nezaket sayesinde kurtulmak ister. Çocukları onun kendileri için çalıştığını bilsin ister. Ama bu her zaman gerçekleşmez. Kocaları da evde kadından ilgi bekler. Zaten erkeklerin büyüğü de küçüğü de aynı; hepsi erkek çocuk kategorisine konulabilir, çünkü hepsi ilgi bekler ve ilgiden hoşlanır. İyi ama ilgiden asıl hoşlanan kadındır. O yüzden erkeklerin bunu göz ardı etmemesi gerekir.

Çocuklar daha kolay, bir anne olarak (ki anne iseniz) onları kendi hayatınızın akışı konusunda bilgilendirebilir, bilinçlendirebilirsiniz. Çocuk henüz yoksa işiniz daha kolaydır. Ama en kolayı nedir derseniz, onun da cevabı var: Kendinizi sevmeniz. Kendisini sevmek, burnu havada dolaşmak, bu dünyada sadece ben varım deme bencilliğine erişmek değildir.

Kadın kendisini yeterince severse o zaman başkasının ilgisine de iltifatına da gerek duymaz. Bu aynı zamanda bağımsız bir kişiliğin de göstergesidir. Bu durumda kadın kimseden olumlu bir yaklaşım bekleyerek kendisini iyi hissetme yoluna gitmez. Peki bu nasıl olacak?

Bu sorunun da cevabı kolay: Okuyarak. Yeterince okuyan insanlar yeterince de düşündükleri için kendi ayakları üstünde durmayı, kendi kendilerine yetmeyi öğrenirler. Bu da tabi içsel bir eğitim sürecidir. Benim önerim, her kim olursanız olun kendinizi başkalarının sözleriyle mutlu ya da mutsuz etmeyin. Her zaman kendinizi iyi hissedin. Ama alçakgönüllü olmayı unutmadan.

Ergenlik dönemi zihinsel, sosyal, cinsel ve duygusal açıdan keskin değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde gelişen zihinsel özelliklerin de etkisiyle ergenler bedenleri ile daha fazla ilgilenir. Bireylerde hızla değişen fiziksel özellikler, bedenin büyümesi, hormonal özellikler ve duygusal, kişisel değişimler oluşur. Ergenlik döneminde bireyler vücutlarını tanımaya ve yavaş yavaş keşfetmeye başlarlar. Fakat bu keşif sürecinde ergenlerin algıları genellikle olumsuz olur. Çocukluk ve yetişkinlik arasındaki geçiş dönemi olan ergenlik döneminde ergen bedenindeki değişimleri anlamlandıramaz, yetişkin görünümüne henüz ulaşamamış olan beden ergen tarafından farklı bulunur ve bu da olumsuz algılamaya yol açar. Cinsiyet beden algısında önemli bir rol oynar. Örneğin yaş ile kızlarda hoşnutsuzluk ve kendini beğenmeme daha çok artar bunu nedeni bedendeki yağlanmalar olabilir. Erkekler de ise farklı durumlar gözlenebilir. Yaş ile kendi bedenlerine duydukları hoşnutluk ve beğeni artar. Bunun nedeni ise kas oranında görülen artıştır. Beden algısının bu denli ön plana çıkmasının bir başka nedeni ise sosyal ilişkilere dayanır. Görünüm, akran grubu tarafından fiziksel güç, fiziksel cinsel olgunluk ve çekicilik açısından değerlendirme aracıdır. Bu nedenle ergenler bedenlerine daha fazla yönelebilir, gördükleri görüntüden hoşlanmayabilirler. Sosyal medya ve kitle iletişim araçları da ergenlerin beden algılarını etkileyen diğer bir faktördür. Ergenlerin medyada gördüğü kusursuz bedenler veya ‘dayatılan’ güzellik algısı kendi bedenlerine daha çok yönelmelerine ve olumsuz tutumlar geliştirmelerine sebep olabilir. Olumsuz beden algısı ergenlerin öz saygılarında düşmeye neden olabilir. Bunun sonucunda ise özellikle kız ergenlerde bedenin olduğundan daha fazla kiloda algılanmasıyla birlikte uygulanan ağır ve şok diyetlerin yanı sıra yapılan uzun süreli egzersizler anoreksiya nevroza, depresyon ve sosyal kaygı belirtilerinin gözlenmesine sebep olabilir.

Aynaya kendinden emin ve memnun bakışlarla bakmak doğuştan gelen değil tecrübeyle gelişen bir tutumdur. Ebeveynleri tarafından sevgiyle izlenen bir çocuk ilerleyen yaşlarda bu benlik imajını ve öz değeri içselleştirir. Her yaş döneminde olduğu gibi ebeveynlerin sert ve otoriter tutumlardan kaçınması, özellikle bu dönemde ergenin bedeninin yanı sıra sahip olduğu farklılıklar ile ön plana çıkarılması gerekir. Unutmamalıyız ki ergenlik döneminde bireyin bedenine yönelik algıları ve öz saygı bebeklikten itibaren ebeveynden alınan sevgiye, ilgiye ve güven bağına göre şekillenir.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!

KAYNAKÇA

Oktan, V., & Şahin, M. (2010). Kız ergenlerde beden imajı ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası insan bilimleri dergisi, 7(2), 543-556.

Özcan, H., SUBAŞI, B., Budak, B., Çelik, M., Gürel, Ş. C., & YILDIZ, M. (2013). Ergenlik ve genç yetişkinlik dönemindeki kadınlarda benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı, depresyon ve anksiyete ilişkisi. Journal of Mood Disorders, 3(3), 107-13.

https://www.dienpsikoloji.com/ergenlerde-beden algisi/#:~:text=Ya%C5%9F%20ilerlemesi%20ile%20birlikte%20benlik,tav%C4%B1rlar%C4%B1%20beden%20alg%C4%B1s%C4%B1%20olarak%20tan%C4%B1mlanabilir.

https://ethospsikoloji.com/ergenlik-doneminde-beden-algisi/

https://www.uplifers.com/ergenlerde-beden-algisi-cocugunuzun-saglikli-bir-beden-algisina-sahip-olmasi-icin-ne-yapabilirsiniz/